Bên lề Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV: “Chia lửa” cho thị trường nhà ở

Nghị quyết số 201/2025/QH15 thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội của Quốc hội được kỳ vọng sẽ mở ra bước đột phá trong phát triển nhà ở xã hội, huy động nguồn lực từ nhiều khu vực để đáp ứng nhu cầu bức thiết của người dân.

Trao đổi với báo chí, Đại biểu Quốc hội Trần Hoàng Ngân (Đoàn TP. Hồ Chí Minh) cho rằng, Nghị quyết là bước tiến quan trọng thể hiện quyết tâm của Quốc hội và Chính phủ trong việc chăm lo an sinh về nhà ở. Song để chính sách thật sự đi vào cuộc sống cần có giải pháp đồng bộ và căn cơ hơn, đặc biệt là chính sách phát triển nhà ở cho thuê, nhằm giải quyết nhu cầu rất cao về nhà ở của người lao động hiện nay.

Phóng viên: Đại biểu đánh giá như thế nào về hiệu quả bước đầu của Nghị quyết này đối với thị trường nhà ở xã hội và vấn đề huy động nguồn lực xã hội?

Đại biểu Trần Hoàng Ngân: Vấn đề nhà ở xã hội đang được nhân dân quan tâm. Có thể nói, Nghị quyết vừa được ban hành đã tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trong xã hội, cho thấy chính sách đã đi đúng hướng, chạm đến nhu cầu thiết thực.

Điểm đáng chú ý là Nghị quyết đã góp phần huy động nguồn lực từ các thành phần kinh tế, đặc biệt khu vực tư nhân – tham gia đầu tư phát triển nhà ở xã hội. Tuy nhiên, nguồn cung hiện nay vẫn còn khá khiêm tốn so với nhu cầu rất lớn của người dân, nhất là nhóm lao động thu nhập thấp.

Tổng Bí thư Tô Lâm trong nhiều phát biểu gần đây đã nhấn mạnh rằng, song song với tăng trưởng kinh tế cần đặc biệt quan tâm đến các vấn đề an sinh xã hội, môi trường, văn hóa, y tế, giáo dục và tất nhiên là nhà ở cho người dân.

Phóng viên: Theo ông, đâu là những giải pháp căn cơ để triển khai nghị quyết hiệu quả hơn trong thời gian tới?

Đại biểu Trần Hoàng Ngân: Trước hết, từng địa phương phải thực hiện nghiêm tinh thần chỉ đạo của Quốc hội, tập trung tháo gỡ những vướng mắc về thể chế để khơi thông các dự án đang “đóng băng”, tạo nguồn cung về nhà ở thương mại và nhà ở xã hội.

Nếu chỉ tập trung phát triển nhà ở xã hội thì chưa đủ “chia lửa” cho thị trường. Cần phát triển đồng thời nhiều phân khúc nhà ở thương mại giá hợp lý, nhà cho thuê… để tăng nguồn cung đa dạng. Khi nguồn cung dồi dào hơn, giá nhà thương mại sẽ giảm, kéo theo giá nhà ở xã hội cũng giảm.

Đặc biệt cần tăng cường loại hình nhà ở cho thuê dành cho người lao động. Đây là nhóm có nhu cầu lớn nhất, bởi phần lớn họ từ nông thôn ra thành thị làm việc tạm thời. Sau khi kết thúc công việc ở các khu công nghiệp, khu chế xuất, họ lại trở về quê hương. Họ cần chỗ ở ổn định chứ không nhất thiết phải mua nhà. Nếu có chính sách phát triển tốt nhà ở cho thuê, vừa đáp ứng nhu cầu thực tế, vừa chia sẻ áp lực cho phân khúc nhà ở xã hội hiện nay. Tôi cho rằng cần tăng nguồn cung nhà ở xã hội dưới dạng cho thuê.

Đối với nhà ở cho thuê, khu vực tư nhân có thể chưa mặn mà, vì vậy nhà nước, các doanh nghiệp và tập đoàn nhà nước cần thể hiện vai trò tiên phong. Chúng ta có thể tận dụng đất công, tài sản công dôi dư hiện nay để xây dựng các khu nhà cho thuê giá rẻ. Cơ cấu lại doanh nghiệp công ích ở địa phương để quản lý. Những khu này không chỉ là nơi ở, mà còn phải trở thành khu dân cư văn hóa – văn minh – hiện đại, có không gian – môi trường sống tốt, gắn với các tiện ích về văn hóa, y tế, giáo dục.

Phóng viên: Có ý kiến cho rằng, dù là nhà ở xã hội nhưng giá bán của nhiều dự án vẫn cao, thậm chí gần 30 triệu đồng/m². Ông nhận định thế nào về vấn đề này?

Đại biểu Trần Hoàng Ngân: Khi nói đến giá nhà ở xã hội cần lưu ý về giá thành. Hiện khi thu hồi đất, các nhà đầu tư phải đền bù theo giá thị trường, đồng thời đảm bảo quyền lợi của người dân bị thu hồi đất. Do đó, giá thành xây dựng cao.

Theo tôi, trong bối cảnh này cần tập trung vào phát triển nhà cho thuê, bởi đây là giải pháp thiết thực cho người lao động thu nhập thấp. Người dân có nhu cầu tích lũy, tài chính mạnh, thêm chính sách  hỗ trợ lãi suất… thì mua nhà. Còn lực lượng lớn nhất hiện nay là lao động có thu nhập thấp và trung bình. Thay vì để họ phải thuê trọ ở những nơi tạm bợ, thiếu an toàn, nhà nước nên đầu tư hoặc hỗ trợ xây dựng các khu nhà ở cho thuê chất lượng, đảm bảo an toàn về phòng cháy chữa cháy, hạ tầng văn hóa – xã hội đầy đủ.

Khi các khu nhà cho thuê kiểu mẫu này hình thành sẽ khuyến khích khu vực tư nhân nâng cấp nhà trọ hiện hữu, tạo nên hệ thống nhà ở văn minh, an toàn, đồng bộ hơn.

Phóng viên: Vậy theo đại biểu, trong thời gian tới cần bổ sung chính sách gì để việc thực hiện Nghị quyết hiệu quả hơn? Với vai trò giám sát của Quốc hội cần được thực hiện như thế nào?

Đại biểu Trần Hoàng Ngân: Tôi cho rằng, cần có chính sách cụ thể hơn cho phát triển nhà ở cho thuê, bao gồm việc sử dụng hiệu quả quỹ đất công, tài sản công dôi dư sau sắp xếp địa giới hành chính. Bên cạnh đó, cần rà soát lại phân cấp, phân quyền trong triển khai.

Các đoàn đại biểu Quốc hội cần tăng cường giám sát thường xuyên. Trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, nên có một chuyên đề giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về vấn đề này, nhằm đánh giá toàn diện, tháo gỡ những vướng mắc, nâng cao chất lượng cuộc sống, hạnh phúc người dân. Hạnh phúc lớn nhất của người dân chính là có nơi ở ổn định để yên tâm học tập, lao động và sản xuất kinh doanh.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn Đại biểu!