BNEWS
OpenAI ký ý định thư 25 tỷ USD với Sur Energy xây trung tâm dữ liệu 500MW tại Patagonia, cùng Amazon, Alphabet đang xếp hàng nhờ nguồn gió ổn định, khí đốt và ưu đãi thuế RIGI.
Phóng viên TTXVN tại Buenos Aires đưa tin, vùng Patagonia tại Argentina - nơi trước nay chủ yếu "xuất khẩu" năng lượng gió, khí đốt và cừu - hiện đang được chào mời tới các công ty xây dựng hạ tầng AI, và một số "ông lớn" đã bắt đầu để mắt tới.
Các nhà phát triển dự án và doanh nghiệp năng lượng đang ra sức mời gọi các "hyperscaler" (nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn) đầu tư vào các dự án trung tâm dữ liệu trên khắp Patagonia và các tỉnh lân cận. Các thỏa thuận ban đầu dự kiến sẽ được chốt vào cuối năm nay, cùng các chuyến khảo sát thực địa được lên lịch vào tháng 2/2027.
Vào tháng 10/2025, OpenAI đã ký ý định thư với nhà phát triển dự án Sur Energy của Argentina về việc xây dựng một cơ sở công suất lên tới 500MW tại Patagonia. Thỏa thuận này được đích thân Tổng thống Javier Milei công bố, cùng với sự góp mặt qua video của CEO Sam Altman. Dự án có tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 25 tỷ USD, với giai đoạn một (100MW) dự kiến hoàn thành vào năm 2027.
Đây là dự án tại Mỹ Latinh thuộc chương trình Stargate - siêu dự án vốn đã có mặt tại Na Uy, Anh và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Xoay quanh siêu dự án này là hàng loạt các tên tuổi ít quen thuộc hơn đang xếp hàng chờ đợi.
Điển hình, Pampa Energía đang đề xuất xây dựng một cơ sở 500MW tại Neuquén sử dụng năng lượng khí đốt từ mỏ Vaca Muerta, với chi phí cơ sở hạ tầng khoảng 900 triệu USD, cùng một dự án giai đoạn đầu quy mô nhỏ hơn (30MW) tại Bahía Blanca.
Trong khi đó, dự án của FlexDomes có giai đoạn một công suất 120MW với tổng mức đầu tư 1,4 tỷ USD. Green Capital cũng đang lên kế hoạch triển khai cơ sở 300MW tại Chubut với ngân sách 3 tỷ USD, mang tham vọng sau cùng sẽ đạt mốc 3.000MW. Công ty này hiện đang thuê khoảng 1.300 km vuông đất ở phía Nam Trelew để xây dựng các trang trại điện gió và điện Mặt Trời nhằm cung cấp năng lượng cho dự án của mình.
Amazon và Alphabet đều có tên trong danh sách các công ty đang tìm kiếm cơ hội, cùng với sự tham gia của các doanh nghiệp năng lượng bản địa như Genneia và Vista Energy.
Sức hút của khu vực này nằm ở hai nguồn tài nguyên hiếm khi song hành cùng nhau. Gió tại Patagonia là một trong những nguồn năng lượng trên bờ ổn định nhất thế giới, trong khi Vaca Muerta - mỏ khí đá phiến tại Neuquén - lại cung cấp nguồn khí đốt với mức giá giúp việc duy trì điện tải nền (baseload) ổn định trở nên hoàn toàn khả thi.
Đối với các khối lượng công việc khổng lồ, nơi quá trình huấn luyện AI ưu tiên nguồn điện dồi dào hơn là độ trễ (latency), thì khoảng cách 11.000 km so với người dùng không còn là rào cản quá lớn như trước đây.
Nửa còn lại của sức hút đến từ các chính sách ưu đãi tài khóa. RIGI - cơ chế ưu đãi của Argentina dành cho những khoản đầu tư lớn - đảm bảo cho các dự án đủ điều kiện được ổn định trong 30 năm về những quy định thuế, hải quan và ngoại hối. Các dự án này cũng được hưởng mức thuế thu nhập doanh nghiệp 25% và quyền chuyển lợi nhuận về nước mà không cần sự chấp thuận của ngân hàng trung ương.
Vào tháng 5, chính phủ đã trình Quốc hội dự luật về một cơ chế thay thế (thường được gọi không chính thức là Super RIGI), trong đó chỉ đích danh các trung tâm dữ liệu, nâng ngưỡng đầu tư tối thiểu lên 1 tỷ USD và giảm thuế thu nhập xuống mức cố định 15%.
Tuy nhiên, dự luật này vẫn chưa được thông qua. Điểm đáng lo ngại nhất của các nhà đầu tư là tính ổn định lâu dài trong chính sách của Argentina, liệu cam kết ưu đãi 30 năm có được duy trì hay không. Mặc dù vậy, sự quan tâm của giới công nghệ đối với quốc gia này đã là một bước ngoặt lớn so với hai năm trước.
Điểm khác biệt lớn nhất của các dự án tại Argentina là xu hướng tự chủ năng lượng. Thay vì chờ đấu nối vào lưới điện quốc gia, các công ty như Green Capital hay Pampa Energía tự xây dựng nguồn điện riêng (gió, Mặt Trời, khí đốt). Dù tốn nhiều thời gian chuẩn bị hơn, cách làm này giúp dự án về đích nhanh hơn. Đó là lý do các nhà phát triển hạ tầng AI đang tìm đến những vùng đất thưa dân nhưng dồi dào năng lượng. Tuy nhiên, điện năng chưa phải là tất cả. Việc thiếu hụt hạ tầng viễn thông và kết nối mạng vẫn là rào cản thực tế kìm hãm các dự án.
Dù vậy, xu hướng dịch chuyển ra nước ngoài là tất yếu khi lưới điện tại Mỹ đang chịu áp lực lớn từ AI, dẫn đến chi phí xây dựng hạ tầng tăng vọt. Về phần Argentina, quốc gia này vốn chỉ quen xuất khẩu phần mềm thay vì cung cấp hạ tầng lưu trữ, và cho đến nay, các siêu dự án AI này vẫn chưa chính thức khởi công.
