Cần làm gì để đối phó với tình trạng tấn công mạng thông tin hàng không?

Sự cố tin tặc tấn công hệ thống thông tin và mạng lưới máy tính làm thủ tục đi máy bay (check-in) của các hãng hàng không tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất và Nội Bài chiều ngày 29/7 vừa qua đã gây ra những thiệt hại nhất định tới ngành hàng không dân dụng Việt Nam, đe dọa an ninh và an toàn hàng không.

Phóng viên BNEWS đã phỏng vấn ông Đinh Việt Sơn, Phó Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam, Chánh văn phòng Ủy ban An ninh hàng không dân dụng quốc gia về các giải pháp khắc phục sau sự cố nói trên.

BNEWS: Xin ông cho biết hiện công tác khắc phục sự cố tin tặc tấn công hệ thống thông tin tại hai sân bay Tân Sơn Nhất và Nội Bài đã được triển khai như thế nào?

Ông Đinh Việt Sơn: Ngày 29/7, tại Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất và Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài đã xảy ra sự cố hệ thống máy tính làm thủ tục hàng không của Hãng Hàng không VietJet và Vietnam Airlines (bao gồm VASCO) tại nhà ga quốc nội Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, hệ thống thiết bị thông tin chuyên ngành hàng không (màn hình thông tin chuyến bay, màn hình máy tính phục vụ check-in tại quầy thủ tục của Vietnam Airlines, hệ thống phát thanh) tại Nhà ga hành khách T1 Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài bị xâm nhập mạng phải dừng hoạt động.

Ngay sau khi xảy ra sự cố, các cơ quan, đơn vị liên quan đã nhanh chóng triển khai kế hoạch ứng phó. Nhiều công việc cụ thể đã được lên kế hoạch và thực hiện, như: Chuyển sang làm thủ tục thủ công cho hành khách và thực hiện các biện pháp khắc phục sự cố, không làm gián đoạn hoạt động của các chuyến bay; tăng cường các biện pháp bảo đảm tuyệt đối an toàn, an ninh hàng không.

Về phía Cục hàng không Việt Nam và Ủy ban An ninh hàng không dân dụng quốc gia khi nhận được báo cáo, chúng tôi đã cùng các cơ quan chức năng của Bộ Công an kịp thời có mặt chỉ đạo và trực tiếp xử lý sự cố.

Ủy ban đã chỉ đạo các cơ quan chức năng phối hợp với ngành hàng không để truy tìm nguồn can thiệp và đề ra các giải pháp tăng cường bảo vệ, phòng ngừa sự cố trong tương lai.

BNEWS: Sự cố này đã ảnh hưởng như thế nào đối với các đơn vị trực thuộc ngành hàng không, thưa ông ?

Ông Đinh Việt Sơn: Sự cố này đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến quy trình phục vụ hành khách của ngành hàng không. Theo thống kê, chỉ riêng ngày 29/7, đã có hơn 100 chuyến bay bị ảnh hưởng; trong đó hàng chục chuyến bay bị chậm giờ từ 15 phút cho đến hơn 1 tiếng đồng hồ.

Một điều rất đáng mừng, đó là mặc dù hoạt động check – in của hành khách bị đình trệ, mọi thao tác kỹ thuật đều phải thực hiện bằng phương pháp thủ công, dẫn đến việc gây mất thời gian của hành khách, nhưng ngành hàng không đã nhận được sự cảm thông, chia sẻ, bình tĩnh và kiên nhẫn của hành khách trong khi phải chờ đợi quy trình làm thủ tục chuyến bay. Nhờ vậy, các hoạt động khai thác vẫn diễn ra bình thường, không có sự cố liên đới xảy ra.

Bên cạnh đó, tình hình hoạt động của các cảng hàng không khác, ngoài Tân Sơn Nhất và Nội Bài, vẫn diễn ra bình thường do các đơn vị hàng không đã chủ động triển khai các biện pháp phòng ngừa.

Sau vụ việc này, một số ý kiến lo lắng về hệ thống quản lý an toàn bay, tuy nhiên hệ thống công nghệ thông tin của Trung tâm quản lý điều hành bay hoàn toàn độc lập và được bảo mật cao.

Do vậy, sự cố trên hoàn toàn không ảnh hưởng đến hệ thống điều hành bay, khai thác tàu bay, cũng như không uy hiếp đến an toàn bay.

BNEWS: Xin ông cho biết cho tới nay, hệ thống thông tin tại hai sân bay nói trên đã được khắc phục hoàn toàn hay chưa?

Ông Đinh Việt Sơn: Hiện nay, công tác khắc phục sự cố đang được các đơn vị trong ngành hàng không thực hiện nhanh chóng và cơ bản đã hoàn thành. Tuy nhiên, một số thiết bị đang có virus độc nên việc khắc phục phải thực hiện theo từng máy đơn lẻ, để tránh lây lan toàn hệ thống.

Các cơ quan chức năng của Bộ Công an đã chủ trì, phối hợp với các đơn vị ngành Hàng không khẩn trương thực hiện các biện pháp nghiệp vụ để xác minh, làm rõ và khắc phục hậu quả, khôi phục hoạt động bình thường đối với các thiết bị máy tính bị nhiễm mã độc.

Đối với ngành Hàng không (đơn vị trực tiếp chịu ảnh hưởng), ngay sau khi sự cố xảy ra, Cục Hàng không Việt Nam đã phối hợp với Văn phòng thường trực Ủy ban An ninh hàng không dân dụng quốc gia và các cơ quan nghiệp vụ của Bộ Công an chỉ đạo các đơn vị liên quan trong toàn bộ hệ thống triển khai các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn.

Chúng tôi đã tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát an ninh hàng không, đặc biệt là các khu vực có màn hình tivi; rà soát, kiểm tra các khu vực nhạy cảm, các khu vực tập trung đông hành khách nhằm ngăn chặn vụ việc tương tự.

Bên cạnh đó, Cục Hàng không cũng đã trực tiếp chỉ đạo các Cụm cảng hàng không, các sân bay triển khai tăng cường các biển thông báo, tổ chức việc hướng dẫn, chỉ dẫn hành khách làm thủ tục chuyến bay, tăng cường việc phân loại, sàng lọc hành khách theo từng chuyến bay nhằm tránh ách tắc.

Đối với các Công ty Quản lý bay khu vực, Cục Hàng không Việt Nam và Ủy ban An ninh hàng không dân dụng quốc gia yêu cầu triển khai các biện pháp điều hành, phân cách tàu bay hợp lý do có nhiều chuyến bay bị chậm vì sự cố của hệ thống làm thủ tục hành khách tại Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất và Nội Bài.

Ngoài ra, chúng tôi chủ động phối hợp, tạo điều kiện cho các cơ quan chức năng của Bộ Công an thực hiện việc xác minh, điều tra, làm rõ nguyên nhân; chủ động nhanh chóng khôi phục hoạt động đối với các thiết bị bị tấn công, can thiệp.

BNEWS: Trong thời gian tới, để đối phó với tình trạng tấn công mạng tương tự có thể xảy ra trong ngành hàng không, theo ông cần có những giải pháp gì?

Ông Đinh Việt Sơn: Ngày 1/8/2016, Cục An ninh mạng (A68) - Bộ Công an đã chủ trì cuộc họp với sự tham gia của các cơ quan chuyên môn, nghiệp vụ của Bộ Công an, Bộ Thông tin truyền thông, Bộ Giao thông vận tải (Cục Hàng không Việt Nam, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam; Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam;

Tổng công ty Hàng không Việt Nam và các hãng hàng không VietJet Air, Jetstar Pacific Airlines. Cuộc họp này nhằm đánh giá mức độ nghiêm trọng, những thiệt hại đối với ngành hàng không và xác định nhiệm vụ cần triển khai trong thời gian tới đối với tất cả đơn vị có liên quan.

Thông qua cuộc họp, một số các giải pháp được đưa ra, bao gồm: Các doanh nghiệp trong ngành hàng không tích cực phối hợp với Cục An ninh mạng-Bộ Công an khẩn trương điều tra, xác minh nguồn gốc để kịp thời đấu tranh, ngăn chặn các vụ việc tương tự.

Bên cạnh đó, tập trung nguồn lực tiến hành kiểm tra, đánh giá, khôi phục toàn bộ hệ thống đã bị ảnh hưởng của vụ việc vừa qua như thời điểm trước ngày 29/7. Đồng thời thành lập Ban chỉ đạo giải quyết, khắc phục hậu quả và thực hiện các giải pháp trong thời gian tới đối với công tác đảm bảo an toàn an ninh thông tin, gồm các cơ quan nghiệp vụ của Bộ Thông tin truyền thông, Bộ Công an, Bộ Giao thông vận tải.

Ngoài ra, để đảm bảo công tác an ninh, an toàn hệ thống công nghệ thông tin của đơn vị mình, các cơ quan, đơn vị cũng được yêu cầu khẩn trương rà soát tổng thể công tác bảo đảm an ninh đối với hệ thống thông tin chuyên ngành hàng không và các thiết bị điện tử đang sử dụng trong cơ quan, đơn vị mình;

Xây dựng kế hoạch đánh giá tổng thể nguy cơ đe dọa đối với hệ thống thông tin chuyên ngành hàng không, nhanh chóng thiết lập, củng cố hệ thống an ninh thông tin, các biện pháp bảo vệ chống hành vi can thiệp, phá hoại bằng các thiết bị điện tử vào hệ thống thông tin chuyên ngành hàng không.

Cục Hàng không yêu cầu thời gian tới, các cơ quan, đơn vị trong ngành tăng cường giáo dục, nâng cao ý thức cảnh giác của cán bộ, công nhân viên; duy trì nghiêm kỷ luật, nêu cao tinh thần tự giác chấp hành quy định, tiêu chuẩn, quy trình nghiệp vụ của nhân viên hàng không. Hạn chế đến mức tối đa nguy cơ bị tấn công, can thiệp vào hệ thống thiết bị điện tử.

BNEWS: Xin cám ơn ông!