Cận Tết, bánh tét Vĩnh Long vào vụ "hái ra tiền"

Gói bánh tét tại cơ sở bánh tét 9 Di, xã Hưng Mỹ (Vĩnh Long). Ảnh: Thanh Hòa - TTXVN

Những ngày cận Tết Nguyên đán, các cơ sở sản xuất bánh tét tại tỉnh Vĩnh Long bước vào cao điểm sản xuất. Từ các hộ làm bánh ở làng nghề bánh tét Trà Cuôn (xã Vinh Kim) đến những hộ gói bánh truyền thống ngoài làng nghề, không khí sản xuất tất bật ngày và đêm để kịp phục vụ nhu cầu thị trường tăng cao dịp Tết. Đây được xem là “mùa làm ăn” lớn nhất trong năm của nghề gói bánh tét, khi sản lượng tăng gấp nhiều lần so  ngày thường.

Khẳng định thương hiệu

Tại làng nghề bánh tét Trà Cuôn, các cơ sở sản xuất đồng loạt tăng công suất, huy động thêm lao động thời vụ để kịp giao hàng cho thương lái và khách đặt trước. Nghề làm bánh tét ở Trà Cuôn có truyền thống lâu đời, chính thức được UBND tỉnh công nhận là làng nghề từ năm 2011. Hiện  làng nghề có 7 cơ sở sản xuất, phân bố tại các ấp Trà Cuôn, Kim Câu và ấp Giữa. Bánh tét của các cơ sở ở đây đều đạt chuẩn OCOP 3- 4 sao.

Ông Nguyễn Trung Thảo,  chủ cơ sở bánh tét Trung Thảo gắn bó với nghề hơn 20 năm cho biết, từ đầu tháng Chạp, nhu cầu mua bánh của người dân tăng cao nên gia đình phải tăng công suất nhiều lần. Ông cũng vừa mới  nhận thêm đơn hàng đặt 2.000 đòn bánh, dự định ngày 22 tháng Chạp gia đình ông tiến hành gói và giao đơn này.

Chuẩn bị nhân bánh tét tại cơ sở bánh tét 9 Di, xã Hưng Mỹ (Vĩnh Long). Ảnh: Thanh Hòa - TTXVN

“Ngày thường tôi chỉ làm cầm chừng khoảng 30–40 đòn/ngày, riêng dịp Tết phải tăng công suất gấp nhiều lần. Lao động chủ yếu là người trong gia đình, khoảng 4–5 người, làm việc liên tục từ sáng sớm đến khuya trong những ngày cao điểm”, ông Thảo chia sẻ. Theo ông, để giữ uy tín với khách hàng, cơ sở luôn chú trọng lựa chọn nguyên liệu nếp, đậu xanh, thịt lợn tươi, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm và giữ đúng hương vị truyền thống của bánh tét Trà Cuôn. Dù chi phí nguyên liệu đầu vào dịp Tết tăng cao, gia đình ông vẫn ưu tiên giữ chất lượng ổn định, coi đó là yếu tố then chốt giúp bánh tét Trà Cuôn đứng vững trên thị trường và được người tiêu dùng tin tưởng đặt mua nhiều năm liền.

Không chỉ các cơ sở trong làng nghề bánh tét Trà Cuôn, các hộ gói bánh tét truyền thống ngoài làng nghề đạt chuẩn OCOP (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm) trên địa bàn tỉnh cũng bước vào vụ sản xuất cao điểm, như: cơ sở bánh tét cô Hường (xã Châu Thành), bánh tét 9 Di (xã Hưng Mỹ) đều phải tăng công suất từ 10-15 lần so với ngày thường.

Tại cơ sở bánh tét 9 Di, bà Thạch Thị Di, chủ cơ sở cho biết, bà được cha mẹ truyền nghề gói bánh tét từ năm 1993. Trong bốn anh chị em cùng theo nghề, bà là người sớm chú trọng quảng bá sản phẩm, xây dựng thương hiệu. Năm 2010, bà đăng ký sở hữu trí tuệ thương hiệu bánh tét 9 Di; đến năm 2023, tham gia  chương trình OCOP và được công nhận đạt chuẩn 3 sao. Nhờ vậy, sản phẩm bánh tét 9 Di của bà vươn xa, ngày càng được nhiều người tiêu dùng trong, ngoài tỉnh biết đến và tin dùng.

Ngày thường, cơ sở bánh tét 9 Di cung cấp cho thị trường từ 100–200 đòn bánh/ngày, giải quyết việc làm thường xuyên cho 5–6 lao động. Riêng dịp Tết Nguyên đán, sản lượng tăng lên từ 1.500–3.000 đòn/ngày, tạo việc làm thời vụ cho thêm 50–60 lao động, chủ yếu là đồng bào Khmer tại các phum, sóc. Tiền công lao động ngày thường dao động từ 250.000–400.000 đồng/ngày, dịp Tết tăng lên 500.000–600.000 đồng/ngày.

Là lao động gắn bó với nghề gói bánh tét hơn 10 năm, bà Kim Thị Ma La (xã Nhị Trường), làm việc tại cơ sở bánh tét 9 Di cho biết, vào dịp Tết, bà có thể gói khoảng 1.000 đòn bánh mỗi ngày, làm việc liên tục từ sáng sớm đến khuya để kịp tiến độ đơn hàng tăng cao. Công việc tuy vất vả, đòi hỏi sự khéo léo và bền sức, nhưng bù lại mang đến nguồn thu nhập ổn định trong những tháng cuối năm.

Bà Thạch Thị Di, chủ cơ sở bánh tét 9 Di, xã Hưng Mỹ (bên phải) kiểm tra các công đoạn gói bánh. Ảnh: Thanh Hòa - TTXVN

Theo bà Ma La, ngoài thời gian gói bánh tét thuê, gia đình bà còn canh tác lúa và nuôi tôm theo mô hình luân canh, nhờ đó có thêm nhiều nguồn thu nhập để trang trải sinh hoạt, lo chi phí học tập cho con cái và chuẩn bị Tết.

“Những ngày cao điểm Tết, thu nhập từ gói bánh tét cao hơn ngày thường, giúp gia đình tôi có điều kiện sắm sửa, đón Tết đủ đầy hơn,” bà Ma La chia sẻ.

Dịp Tết hàng năm, các cơ sở gói bánh tét trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long còn giải quyết việc làm thời vụ cho hàng trăm lao động địa phương, chủ yếu là lao động nông thôn và đồng bào Khmer tại các phum, sóc. Qua đó, nghề gói bánh tét không chỉ góp phần gìn giữ nghề truyền thống, mà còn tạo sinh kế, cải thiện thu nhập, góp phần ổn định đời sống người dân trong những ngày giáp Tết.

Theo người tiêu dùng, đặc sản bánh tét Vĩnh Long được ưa chuộng nhờ vừa giữ được cách làm truyền thống, vừa có sự sáng tạo, cải tiến. Nguyên liệu được chọn lọc kỹ, đặc biệt sử dụng màu tự nhiên từ lá cẩm, lá bồ ngót, gấc…, không dùng phẩm màu công nghiệp. Bên cạnh việc bảo đảm hương vị đặc trưng, các cơ sở gói bánh tét  còn chú trọng đầu tư cải tiến mẫu mã, bao bì, hút chân không và tem nhãn. Hầu hết các sản phẩm đều đạt chuẩn OCOP, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường và góp phần xây dựng thương hiệu bánh tét đặc sản của địa phương.

Các chủ cơ sở sản xuất bánh tét ở Vĩnh Long cho biết, dịp Tết năm nay giá nguyên liệu đầu vào như nếp, đậu xanh, thịt lợn đều tăng so với ngày thường, kéo theo giá bánh điều chỉnh tăng tương ứng, dao động từ 90.000- 150.000 đồng/đòn (1kg) tùy loại. Tuy vậy, nhờ xây dựng được thương hiệu và giữ vững ổn định chất lượng, các sản phẩm bánh tét ở Vĩnh Long vẫn được thị trường đón nhận và phản hồi tích cực. Sản phẩm hiện được tiêu thụ chủ yếu tại các tỉnh, thành khu vực phía Nam, đặc biệt là thành phố Hồ Chí Minh.

Bệ phóng cho làng nghề

Gói bánh tét tại Cơ sở bánh tét 9 Di, xã Hưng Mỹ (Vĩnh Long). Ảnh: Thanh Hòa - TTXVN

Tỉnh Vĩnh Long xác định phát triển ngành nghề nông thôn gắn với Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) là nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển kinh tế nông thôn, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Trong số đó, các ngành nghề truyền thống, tiêu biểu như nghề gói bánh tét, không chỉ mang giá trị văn hóa đặc trưng mà còn có tiềm năng lớn trong xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường.

Thời gian qua, tỉnh tập trung hỗ trợ phát triển các sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên, tạo điều kiện cho các chủ thể tham gia giới thiệu, quảng bá sản phẩm tại các hội chợ xúc tiến thương mại trong và ngoài tỉnh, đồng thời khai trương, đưa vào hoạt động nhiều cửa hàng giới thiệu và bán sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP, sản phẩm thủ công mỹ nghệ. Qua đó, các sản phẩm truyền thống như bánh tét có thêm cơ hội tiếp cận người tiêu dùng và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Cùng đó, tỉnh đã hỗ trợ hơn 1.000 loại sản phẩm OCOP và sản phẩm đặc trưng địa phương tham gia các sàn giao dịch thương mại điện tử, đồng thời hướng dẫn lập hồ sơ, cập nhật thông tin sản phẩm lên Trang thông tin điện tử kết nối sản phẩm OCOP (ketnoiocop.vn) và Hệ thống quản lý, giám sát sản phẩm OCOP của Trung ương (ocopvietnam.gov.vn). Các doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất OCOP cũng được hỗ trợ tham gia hệ thống của Liên hiệp Hợp tác xã OCOP Việt Nam, từng bước kết nối với chuỗi phân phối trong nước và hướng tới xuất khẩu.

Bà Thạch Thị Di, chủ cơ sở bánh tét 9 Di, xã Hưng Mỹ chuẩn bị bánh bán cho khách. Ảnh: Thanh Hòa - TTXVN

Đến nay 100% sản phẩm OCOP của tỉnh đã được hỗ trợ xúc tiến, quảng bá thương hiệu trên các nền tảng thương mại điện tử như Zalo, Facebook, Postmart, Shopee, Lazada, Sendo…, qua đó góp phần mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm địa phương. Đây là điều kiện thuận lợi để các sản phẩm đặc sản, trong đó có bánh tét Vĩnh Long từng bước tiếp cận hệ thống phân phối hiện đại và người tiêu dùng ngoài tỉnh.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long Trần Trường Giang cho biết, thời gian tới, Sở tiếp tục phối hợp với các sở, ngành và địa phương đẩy mạnh phát triển các ngành nghề nông thôn có lợi thế, như chế biến nông, thủy sản, sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ, dịch vụ hậu cần nông nghiệp và du lịch nông thôn gắn với làng nghề truyền thống. Việc phát triển ngành nghề  gắn với bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa bản địa, khai thác hiệu quả nguồn lao động tại chỗ, tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân nông thôn.