Cần thiết phát triển cửa hàng outlet để phù hợp xu thế mới

Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết: Thực hiện Quyết định số 979/QĐ-BCT của Bộ trưởng Bộ Công Thương về việc đặt hàng thực hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ, Vụ Thị trường trong nước đã triển khai thực hiện Đề tài "Nghiên cứu phát triển hệ thống các cửa hàng outlet tại các thành phố lớn của Việt Nam".

Qua nghiên cứu hệ thống chính sách pháp luật và mô hình hoạt động của cửa hàng outlet tại các quốc gia phát triển đã bộc lộ một số lưu ý cũng như khẳng định việc phát triển hệ thống cửa hàng outlet tại các thành phố lớn của Việt Nam là cần thiết và phù hợp với thực tiễn hiện nay.

Theo Vụ Thị trường trong nước, dù các quốc gia trên thế giới không có quy định cụ thể về quản lý và phát triển hệ thống cửa hàng outlet nhưng có thể thấy việc lập quy hoạch hệ thống cửa hàng thương mại tại khu vực có tác động lớn đến hiệu quả hoạt động của cửa hàng outlet sau khi được thành lập. Chẳng hạn như Trung Quốc những năm 2000 do chưa có quy hoạch phù hợp với việc đầu tư xây dựng cửa hàng outlet tại các thành phố lớn của Trung Quốc đã dẫn đến việc nhiều cửa hàng bị thua lỗ, thậm chí phá sản.

Trong khi đó, tại Malaysia kể từ khi cửa hàng outlet đầu tiên ra đời vào năm 2011 tới nay tổng số cửa hàng outlet tại Malaysia là 5 cửa hàng. Chính việc bố trí hợp lý các trung tâm outlet tại các thành phố lớn trên cả nước đã giúp các trung tâm này hoạt động tốt và ổn định do không có tình trạng dư cung, đồng thời giữ giá thuê ổn định và bền vững.

Trong khi đó, tại Hoa Kỳ khi lập quy hoạch tại các bang đều có hệ thống riêng để đánh giá chi tiết hoạt động bán lẻ trong khu vực về vị trí, quy mô, chức năng của dự án. Ngoài ra, Hoa Kỳ cũng quy định việc đặt cửa hàng outlet phải cách trung tâm mua sắm ít nhất 30 dặm để giảm thiệu việc cạnh tranh không lành mạnh.

Các chuyên gia thương mại cũng chỉ ra rằng: Việc đặt trung tâm outlet tại các địa điểm du lịch nổi tiếng giúp kết hợp hai trải nghiệm mua sắm và du lịch trong một chuyến đi. Hơn nữa, kết hợp trung tâm outlet vào ngành du lịch có thể giúp tăng cường nguồn lực du lịch cho một khu vực cụ thể. Khách du lịch thường có xu hướng chi tiêu nhiều hơn khi đến một địa điểm mới nên việc kết hợp trung tâm outlet sẽ tạo ra cơ hội tăng doanh thu cho cả hai ngành.

Để thu hút du khách, Chính phủ cần phát triển cơ sở hạ tầng như đường giao thông, bãi đậu xe, và các tiện ích phục vụ khách hàng. Một ví dụ thành công về việc kết hợp trung tâm outlet và du lịch là thành phố Las Vegas, Hoa Kỳ không chỉ nổi tiếng với các sòng bạc và nhà hàng sang trọng mà còn có trung tâm outlet lớn như Las Vegas Premium Outlets. Việc kết hợp giữa mua sắm và du lịch đã tạo ra một điểm đến hấp dẫn cho du khách từ khắp nơi trên thế giới.

Cũng theo các chuyên gia, nhận thức được lợi ích kinh tế mà cửa hàng outlet mang lại cho khu vực như tăng thu nhập cũng như thay đổi thói quen mua sắm của người dân, Chính quyền địa phương của Trung Quốc đã đưa ra những chính sách mời gọi đầu tư như khấu trừ giá thuê đất; sử dụng các công cụ tài chính như ưu đãi vay vốn. Cùng đó, cung cấp dịch vụ công và hỗ trợ cải thiện cơ sở hạ tầng lân cận như bãi đỗ xe, dịch vụ vận tải công cộng…

Tương tự, Chính phủ Malaysia có những quy định minh bạch, rõ ràng về mở cửa cơ sở bán lẻ đối với nhà đầu tư nước ngoài, cũng như những hỗ trợ cho doanh nghiệp tiếp cận với nguồn tài chính thông qua các quỹ và sáng kiến của chính phủ, nhờ đó thu hút được nhiều nhà phát triển bất động sản lớn của nước ngoài đầu tư vào xây dựng trung tâm outlet.

Hơn nữa, một trong những yếu tố quan trọng các nhà lập quy hoạch cần tập trung đó là quy hoạch về giao thông. Cần xác định làm thế nào để khách hàng đi đến cửa hàng outlet, họ đến từ đâu và đi mất bao xa. Nếu người tiêu dùng tự lái xe đến cửa hàng outlet các cửa hàng outlet cần đặt gần đường chính để thuận tiện cho quá trình đi lại. Ngoài ra cần tính đến quy định về chỗ đỗ xe cũng như số lượng chỗ đậu xe bên trong cửa hàng outlet. Bên cạnh đó, yếu tố về cơ sở hạ tầng, thông thường các cửa hàng outlet quy mô lớn đều cần có tiện ích liên quan như hệ thống điện, thoát nước, hạ tầng Internet…

Với nhiều đặc điểm tương đồng với Việt Nam về quy mô kinh tế cũng như thói quen tiêu dùng của người dân, tuy nhiên tại Malaysia các trung tâm outlet rất phát triển, góp phần đáng kể vào việc thu hút khách du lịch quốc tế và tăng doanh thu cho ngành bán lẻ trong nước. Có được thành công này nhờ việc thu hút được những nhà đầu tư nước ngoài có tên tuổi và có kinh nghiệm trong việc xây dựng, phát triển cửa hàng outlet.

Hiện nay, cả 5 trung tâm outlet lớn của Malaysia đều liên doanh với doanh nghiệp phát triển bất động sản của nước ngoài như Genting Plantations Bhd với Simon Property Group (GPO) có trụ sở tại Hoa Kỳ; Malaysia Airport Holdings Bhd với Mitsui Fudosan Co, Nhật Bản (JPO); Mainstay Holdings Sdn Bhd với Tập đoàn Horizon, Chicago (KLIO)…

Đặc biệt, các doanh nghiệp này chủ yếu thực hiện hoạt động cho thuê gian hàng chứ không tham gia vào hoạt động kinh doanh hàng hóa. Để lấp đầy các gian hàng tại trung tâm outlet, doanh nghiệp bất động sản sẽ liên kết với các công ty cố vấn cho thuê và phát triển bán lẻ như Savills Malaysia.

Chính nhờ sự tham gia của các nhà phát triển bất động sản hàng đầu trên thế giới này mà các trung tâm outlet tại Malaysia có thể duy trì hoạt động hiệu quả với tỷ lệ lấp đầy các gian hàng luôn ở mức lớn hơn 90%, đồng thời đóng góp đáng kể vào doanh thu của ngành bán lẻ tại Malaysia. Việc thu hút đầu tư các nhà phát triển outlet lớn trên thế giới là một kinh nghiệm đáng để những nước đang phát triển như Việt Nam học tập, nhằm sử dụng quỹ đất và các nguồn lực khác một cách hiệu quả nhất.

Đặc biệt, việc thu hút khách hàng bởi những yếu tố đặc trưng của các cửa hàng outlet. Thông qua nghiên cứu mô hình các cửa hàng outlet điển hình cửa các quốc gia trên thế giới, có thể chỉ ra các nhân tố giúp các cửa hàng outlet trở nên nổi tiếng và thu hút khách hang. Cụ thể như chất lượng và sự đa dạng của sản phẩm; giá cả hấp dẫn và các chương trình khuyến mại; thương hiệu và uy tín; dịch vụ khách hàng; trải nghiệm và không gian mua sắm; sự xuất hiện trực tuyến.

Theo Vụ Thị trường trong nước, cửa hàng outlet xuất hiện đầu tiên tại Hoa Kỳ vào đầu những năm 30. Từ đó, mô hình cửa hàng bán lẻ này được nhân rộng và phát triển tại nhiều nơi trên thế giới như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc hay các nước châu Âu. Đáng lưu ý, ngành công nghiệp outlet được xây dựng hoàn toàn tách biệt với hoạt động kinh doanh tại các cửa hàng ở trung tâm mua sắm. Các cửa hàng này thu hút rất nhiều khách du lịch từ khắp bốn phương bởi vì sản phẩm mang tên những thương hiệu hấp dẫn nhưng lại bán giá thành cực kì rẻ. Do vậy, nhiều quốc gia không ngần ngại mở rộng mô hình outlet nhằm lôi kéo sự quan tâm của khách du lịch.

Tại Việt Nam, mô hình các cửa hàng outlet đầu tiên đã xuất hiện từ năm 2006 tại thành phố Hồ Chí Minh như nhãn hiệu NineWest trên đường Nguyễn Trãi, của Esprit trên đường Phạm Hồng Thái, Del Amo outlet trên đường Nguyễn Huệ, quận 1, Elle outlet trên đường Cao Thắng… Tuy nhiên, các cửa hàng này chỉ hoạt động được một thời gian ngắn rồi đóng cửa.

Mặc dù gần đây, các cửa hàng outlet đã bắt đầu xuất hiện trở lại tại Việt Nam một số thương hiệu nổi tiếng như Adidas, Nike, Puma, Converse và các cửa hàng outlet của các nhà phân phối lớn như hệ thống cửa hàng Maison Outlet, ACFC Premium Outlet… Tuy nhiên, quy mô của các cửa hàng outlet tại Việt Nam còn hạn chế, cũng chưa đón nhận được sự quan tâm của người tiêu dùng trong nước cũng như chưa trở thành điểm thu hút khách du lịch trong và ngoài nước.

Với mục tiêu phát triển thị trường trong nước, đa dạng hoá các kênh mua sắm, với quy mô thị trường ngày một phát triển, đối tượng khách hàng trẻ, loại hình này cần được nghiên cứu, nhìn nhận đánh giá về xu hướng phát triển, vai trò đối với thúc đẩy mua sắm, tiêu dùng trong nước, đặc biệt sự gắn kết với du lịch - tiêu dùng, hoạt động kinh tế đêm, trải nghiệm mua sắm gắn với thương mại điện tử.

Để có thể phát triển mô hình kinh doanh outlet, cần có mô hình hoạt động đúng nghĩa, tức là mở ra các trung tâm có quy mô lớn tại khu vực có mặt bằng cho thuê giá rẻ để tiết kiệm chi phí. Do vậy, để phát triển được tiềm năng của cửa hàng outlet trong kích cầu tiêu dùng, đồng thời thu hút khách du lịch, cơ quan quản lý nhà nước cần nghiên cứu, đưa ra giải pháp nhằm quản lý và phát triển hệ thống trung tâm outlet tại các thành phố lớn của Việt Nam.