Canada giữ vững lập trường về thuế quan trong căng thẳng thương mại với Mỹ

Bất chấp việc Tổng thống Donald Trump ngày 6/3 tuyên bố hoãn áp thuế 25% đối với nhiều mặt hàng nhập khẩu từ Canada thêm một tháng, các quan chức chính phủ nước này đã khẳng định vẫn sẽ duy trì những biện pháp thuế trả đũa ban đầu đối với hàng hóa Mỹ.

Lập trường kiên định này phản ánh căng thẳng thương mại đang diễn ra giữa hai nước và quyết tâm của Canada trong việc thúc đẩy loại bỏ hoàn toàn những gì họ coi là các loại thuế không chính đáng của Mỹ.

Theo đó, Bộ trưởng Tài chính Canada Dominic LeBlanc thông báo rằng nước này sẽ tạm dừng đợt áp thuế thứ hai đối với hàng hóa của Mỹ cho đến ngày 2/4, sau quyết định của Mỹ đình chỉ thuế đối với hàng xuất khẩu tuân thủ Hiệp định Thương mại Mỹ-Canada-Mexico (USMCA).

Đợt thuế thứ hai dự kiến áp lên 125 tỷ CAD (87 tỷ USD) hàng hóa của Mỹ như xe điện, trái cây và rau quả, sữa, thịt bò, thịt lợn, điện tử, thép và xe tải. Tuy nhiên, ông LeBlanc nhấn mạnh rằng việc đình chỉ này có điều kiện và phụ thuộc vào việc Mỹ duy trì sự tạm dừng áp thuế đối ứng.

Các biện pháp thuế trả đũa ban đầu của Canada lên lượng hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ trị giá 30 tỷ CAD sẽ vẫn có hiệu lực.

Thủ tướng Canada Justin Trudeau cùng ngày 6/3 cho hay ông dự kiến nước này và Mỹ sẽ ở trong một cuộc chiến thương mại trong "tương lai gần", ngay cả khi có "những đột phá cho một số lĩnh vực nhất định". Ông mô tả một cuộc điện đàm gần đây với Tổng thống Trump là "thẳng thắn nhưng mang tính xây dựng", mặc dù các nguồn tin thân cận cho hay cuộc gọi đã có phần căng thẳng.

Tổng thống Trump kết luận rằng những nỗ lực của Canada nhằm hạn chế người di cư trái phép và fentanyl vào Mỹ là chưa đủ, coi đây một trong những lý do cho động thái thuế quan của mình. Đồng thời, ông đã cấp một khoản miễn trừ trong một tháng cho ngành ô tô, vốn có mối liên kết ở khắp Canada, Mỹ và Mexico, theo yêu cầu của các nhà sản xuất Mỹ.

Thủ tướng Trudeau bình luận rằng "đây là một dấu hiệu đáng mừng". Nhưng ông nói thêm rằng phía Mỹ vẫn áp đặt thuế quan và do đó Canada sẽ duy trì biện pháp phản ứng của mình.

Bộ trưởng Công nghiệp Francois-Philippe Champagne nhấn mạnh rằng Canada sẽ tiếp tục các biện pháp trả đũa ngay cả sau quyết định hoãn thuế của Tổng thống Mỹ. Ông lưu ý rằng hơn một nửa số hàng xuất khẩu sang Mỹ của Canada vẫn sẽ phải chịu các loại thuế mới vì chúng không tuân thủ USMCA.

Các nhà lãnh đạo tỉnh bang lớn của Canada cũng đã lên tiếng. Thủ hiến bang Ontario, ông Doug Ford thông báo rằng kế từ thứ Hai tuần tới (10/3), tỉnh này sẽ tăng phí lên 25% đối với điện được vận chuyển đến 1,5 triệu người Mỹ ở các bang như Minnesota, New York và Michigan.

Tương tự, Thủ hiến bang British Columbia David Eby tuyên bố kế hoạch giới thiệu luật cho phép tỉnh này đánh phí đối với xe tải thương mại đi từ Mỹ qua British Columbia đến Alaska.

Bất chấp tuyên bố của Tổng thống Trump rằng Mỹ không cần Canada, các số liệu cho thấy sự phụ thuộc kinh tế lẫn nhau khá đáng kể giữa hai quốc gia. Canada cung cấp gần 25% lượng dầu tiêu thụ hàng ngày, chiếm khoảng 60% lượng dầu thô nhập khẩu và 85% lượng điện nhập khẩu của Mỹ.

Canada cũng là nhà cung cấp chính các sản phẩm thép, nhôm, uranium, các khoáng chất và kim loại quan trọng cần thiết cho an ninh quốc gia của Mỹ. Kim ngạch thương mại hàng hóa và dịch vụ giữa Canada và Mỹ đạt khoảng 3,6 tỷ CAD/ngày và Canada là điểm đến xuất khẩu hàng đầu của 36 bang của Mỹ.