Canada: Tăng trưởng nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ

Theo ước tính mới nhất của Ngân hàng trung ương Canada (BoC), tốc độ tăng trưởng kinh tế của nước này đã đạt gần 4% trong quý I/2017. Dự báo trong năm 2017, Canada trở thành một trong những quốc gia dẫn đầu trong Nhóm về quy mô tăng trưởng với con số lên tới 2,6%.

Tuy nhiên, BoC vẫn giữ quan điểm tương đối thận trọng trước triển vọng tăng trưởng dài hạn do đồng nội tệ (CAD) đang giữ giá thấp so với USD và sự thiếu tính bền vững của nền kinh tế. BoC vừa điều chỉnh dự báo tăng trưởng cho năm 2017 theo chiều hướng tích cực hơn. Tuy nhiên, dự báo cho năm 2018 lại không khả quan.

Phó Thống đốc BoC Carolyn Wilkins nói: "BoC vui mừng trước các số liệu kinh tế khả quan gần đây, nhưng cần phải có nhiều số liệu rõ ràng hơn để củng cố lòng tin về tăng trưởng vững chắc trong tương lai".

Các nhà hoạch định chính sách Canada đưa ra ít nhất ba lý do vì sao kinh tế Canada có thể sẽ bị kéo chậm lại. Thứ nhất, ngành năng lượng phát triển ổn định sẽ không còn là động lực kéo tăng trưởng kinh tế như thời gian trước.

Thứ hai, tác động của chi tiêu hộ gia đình xuất phát từ chính sách hỗ trợ của chính phủ liên bang sẽ giảm đi. Thứ ba, tăng trưởng nóng trên thị trường nhà đất Toronto, một trong những yếu tố chính góp phần vào tăng trưởng kinh tế, sẽ sớm được "hạ nhiệt" với gói chính sách mới của chính quyền các cấp.

Ngoài ra, còn lý do nữa cũng được nhắc tới là sự yếu kém về xuất khẩu và đầu tư. Phó Thống đốc Wilkins nêu rõ BoC vẫn chưa nhìn thấy một cơ sở cân bằng tốt.

Thống đốc BoC Stephen Poloz cũng cho rằng khi thị trường nhà đất, năng lượng và chi tiêu hộ gia đình trở về trạng thái bình thường, thì thương mại và đầu tư doanh nghiệp mới là hai yếu tố chính thúc đẩy tăng trưởng. Đây là hai lĩnh vực rất quan trọng đối với nền kinh tế, tuy nhiên, hai phân khúc này lại đang chạm đáy vào thời điểm hiện tại.

Ngân hàng trung ương cho hay các chỉ số về đầu tư kinh doanh đã giảm liên tiếp ba năm liền – điều chưa hề xảy ra từ sau những năm 1950. Theo dự báo mới của ngân hàng trung ương, xuất khẩu và đầu tư kinh doanh sẽ đóng góp 1,3% cho tốc độ tăng trưởng kinh tế - dự báo đạt 1,8% năm 2019.

Các nhà hoạch định chính sách hết sức lo lắng bởi khả năng tăng trưởng của hai phân khúc này trong tương lai là rất thấp.

Một rủi ro lớn khác đối với kinh tế Canada mà Thống đốc BoC Stephen Poloz cũng đề cập đến, đó là bóng ma chủ nghĩa bảo hộ thương mại của Mỹ.

Trong buổi làm việc với Ủy ban Thường trực Thượng viện về ngân hàng, thương mại và mậu dịch, ông Poloz khẳng định đây là “mối đe dọa hàng đầu” đối với kinh tế Canada trong vài năm tới. Đây là lần đầu tiên ông Poloz đề cập trực diện đến mối đe dọa từ xu hướng bảo hộ mới ở quốc gia láng giềng phía Nam.

Theo Thống đốc Poloz, sự không chắc chắn trong chính sách thương mại của Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump là một trở ngại lớn cho đầu tư của các doanh nghiệp Canada vốn đã là một điểm yếu trong quá trình phục hồi kinh tế của nước này.

Ông Poloz nhấn mạnh triển vọng chính sách thương mại của Mỹ, cho đến nay chưa thể tiên đoán, chắc chắn “sẽ gây tác động tiêu cực” đến kinh tế Canada hay thậm chí có thể là một “cú sốc lớn”.

Báo cáo của BoC còn nêu rõ một trong những rủi ro chính đối với triển vọng kinh tế của Canada là mối đe dọa từ các chính sách thương mại mới của Mỹ hạn chế Canada tiếp cận thị trường nước này, trong đó có việc đàm phán lại Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) vốn là nền tảng của liên kết thương mại khu vực trong hơn hai thập kỷ qua.

Cũng trong buổi làm việc, Thống đốc Poloz cảnh báo chính cảm giác không chắc chắn này đang kìm chân các doanh nghiệp Canada quyết định mở rộng đầu tư. Theo ông, tâm lý không chắc chắn rất nguy hiểm, vì ngay cả khi các nhà hoạch định chính sách Mỹ không làm gì, thì tâm trạng lo lắng và bất an sẽ khiến các doanh nghiệp không muốn đầu tư và gây tác động lâu dài cho nền kinh tế.

Thống đốc Poloz chia sẻ đầy lo lắng: “Nó đang làm chậm tốc độ tăng trưởng việc làm ở những lĩnh vực mới đáng ra cần được mở rộng. Đầu tư có thể cao hơn đáng kể nếu như tâm lý này được giải tỏa bằng cách này hay cách khác”.

Về tình hình thị trường bất động sản “nóng”, mới đây, Chính quyền tỉnh Ontario của Canada đã quyết định áp dụng 16 giải pháp nhằm hạ nhiệt giá nhà và giá cho thuê nhà ở Vùng đại Toronto (GTA), Hamilton và một số vùng phụ cận. Các giải pháp được đưa ra sau cuộc họp của đại diện chính quyền ba cấp liên bang, tỉnh và thành phố.

Trong số các giải pháp sẽ được áp dụng có việc đánh thuế 15% đối với các giao dịch mua bán nhà của người nước ngoài, giống như tỉnh British Columbia đã áp dụng ở thành phố Vancouver từ tháng Tám năm ngoái.

Ngoài ra, Chính quyền Ontario cũng sẽ siết chặt hệ thống kiểm soát thuê nhà để đảm bảo quyền lợi cho tất cả những người đi thuê; đồng thời giảm chi phí phát triển để khuyến khích các dự án xây nhà cho thuê, ban hành văn bản quy chuẩn về cho thuê nhà, cấm các nhà đầu cơ mua nhà dự án và rà soát các quy tắc điều chỉnh hành vi của các đại lý bất động sản.

Trước mắt, tất cả các chủ nhà không được tăng giá cho thuê nhà quá 1,5%.

Những giải pháp trên được đưa ra sau cuộc họp khẩn giữa ba cấp chính quyền nhằm tìm kiếm giải pháp bình ổn giá nhà.

Theo số liệu của Hội đồng Nhà đất Toronto (TREB), giá nhà ở GTA tăng tới 33% trong vòng một năm qua, gây ra một loạt cảnh báo về bong bóng bất động sản và tình trạng nhiều chủ nhà tăng mạnh giá cho thuê.

Hiện giá trung bình một căn nhà ở đây đã lên tới 685.000 USD/căn. Riêng giá nhà độc lập ở trung tâm Toronto là 900.000 USD/căn, tăng 33,4% so với năm ngoái.

Giá thuê nhà cũng bị đẩy lên cao khiến nhiều người không đủ khả năng trang trải. Thậm chí đã có một số người độc thân chọn giải pháp ngủ trên xe ô tô với mức phí 15 CAD/ngày.

>>> Canada phản bác cáo buộc của Tổng thống Mỹ về ngành công nghiệp sữa

>>> Canada phản đối Mỹ áp thuế chống bán phá giá