Cắt giảm lãi suất khiến hộ gia đình Anh thiệt hại gần 15 tỷ USD/năm

Theo phân tích của Bloomberg dựa trên dữ liệu tiết kiệm và thế chấp từ BoE, người dân Anh hiện đang thiệt hại khoảng 11 tỷ bảng Anh (14,6 tỷ USD) mỗi năm so với thời điểm tháng 7/2024 — dù ngân hàng trung ương đã thực hiện bốn lần cắt giảm lãi suất và dự kiến sẽ còn tiếp tục hạ thêm.

Việc giảm lãi suất đã khiến người gửi tiết kiệm chịu thiệt khi các ngân hàng và tổ chức tài chính nhanh chóng điều chỉnh giảm mức lãi trả cho những khoản tiền gửi. Trong khi đó, các chủ nhà mua trả góp vẫn chưa được hưởng lợi vì nhiều người vẫn đang chờ hợp đồng vay thế chấp với lãi suất cao hết hạn.

Những phát hiện này cho thấy thách thức của các nhà hoạch định chính sách trong việc nới lỏng điều kiện tài chính cho nhung hộ gia đình và thúc đẩy tốc độ tăng trưởng đang ảm đạm của nền kinh tế Anh, giữa bối cảnh lãi suất hiện ở mức 5,25% — cao nhất kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Sự phục hồi kinh tế Anh phụ thuộc lớn vào người tiêu dùng, đối tượng chiếm khoảng 60% hoạt động kinh tế nước này. Tuy nhiên, nhiều người dân vẫn có xu hướng tích trữ hơn là chi tiêu, do lo ngại các đợt tăng thuế tiếp theo vào mùa Thu năm nay.

Chuyên gia kinh tế James Smith từ ngân hàng ING nhận định: “Điều này cho thấy tác động của việc cắt giảm lãi suất sẽ rất chậm, càng bị kéo dài bởi chính tốc độ cắt giảm đang diễn ra một cách chậm chạp”.

BoE được kỳ vọng sẽ công bố lần cắt giảm lãi suất thứ năm, hạ thêm 0,25 điểm phần trăm xuống còn 4% vào cuộc họp ngày 7/8 tới, trong bối cảnh thị trường lao động bắt đầu suy yếu do các đợt tăng thuế từ tháng Tư của Bộ trưởng Tài chính Rachel Reeves và căng thẳng thương mại toàn cầu.

Tuy nhiên, với lạm phát hiện đang ở mức cao nhất trong 17 tháng qua và “nóng” hơn dự báo hồi tháng 5, Thống đốc BoE Andrew Bailey nhiều khả năng sẽ nhấn mạnh sự thận trọng về tốc độ nới lỏng chính sách tiền tệ sắp tới. Dù đợt tăng giá hiện tại chủ yếu do hóa đơn năng lượng và các yếu tố ngắn hạn, giới chức vẫn lo ngại khả năng người lao động yêu cầu tăng lương để bảo vệ sức mua, từ đó đẩy giá cả tăng thêm.

Theo tính toán dựa trên tổng tiền gửi và lãi suất thực tế, việc lãi suất giảm khiến người gửi tiết kiệm Anh mất khoảng 5 tỷ bảng thu nhập trong năm qua, bao gồm cả các tài khoản tiết kiệm miễn thuế, tiền gửi kỳ hạn và tiền gửi không kỳ hạn. Ngược lại, chi phí lãi vay đối với các khoản vay thế chấp và nợ không đảm bảo (như thẻ tín dụng) đã tăng thêm 6 tỷ bảng so với một năm trước. Hiện có khoảng 1 triệu người đang nắm các khoản vay với lãi suất cao hơn mức hiện tại, tức là họ chưa thể hưởng lợi từ việc chi phí vay giảm.

Các nhà kinh tế và giới đầu tư dự báo BoE sẽ tiếp tục giữ tốc độ nới lỏng mỗi quý một lần, và lãi suất có thể giảm về khoảng 3,5% vào mùa Xuân năm sau. Tuy nhiên, mức này vẫn cao hơn đáng kể so với mức dưới 1% hồi đầu năm 2022, trước khi lạm phát tăng vọt lên hai chữ số.