Châu Âu tăng tốc trong cuộc đua không gian

Theo phóng viên TTXVN tại châu Âu, trước áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt, Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) vừa phát động một sáng kiến mới nhằm mở rộng cơ hội cho các doanh nghiệp tư nhân và công ty khởi nghiệp tham gia phát triển thế hệ tên lửa phóng mới của châu Âu. Động thái này được xem là bước đi quan trọng nhằm củng cố năng lực tự chủ chiến lược của châu Âu trong lĩnh vực không gian.

Trụ sở của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA). Ảnh: wikipedia.org

Hiện châu Âu đang vận hành hai dòng tên lửa chủ lực là Ariane và Vega-C, vốn được đánh giá có độ tin cậy cao trong các sứ mệnh thương mại và khoa học. Tuy nhiên, ESA thừa nhận tốc độ phát triển hiện nay chưa đủ để theo kịp thị trường toàn cầu, đặc biệt khi Mỹ liên tục gia tăng ưu thế nhờ mô hình tên lửa tái sử dụng giúp giảm mạnh chi phí và tăng tần suất phóng.

Trong nhiều năm qua, ngành công nghiệp không gian châu Âu chủ yếu dựa vào các tập đoàn lớn với chu kỳ phát triển kéo dài và chi phí cao. Điều này khiến khả năng cạnh tranh ngày càng bị thu hẹp trước các công ty tư nhân Mỹ vốn vận hành linh hoạt và đổi mới nhanh hơn.

Theo chiến lược mới, ESA muốn xây dựng một hệ sinh thái mở hơn, nơi các doanh nghiệp công nghệ vũ trụ nhỏ và vừa có thể tham gia thiết kế, sản xuất và vận hành các hệ thống phóng mới. Cơ quan này kỳ vọng cách tiếp cận mới sẽ giúp đa dạng hóa năng lực phóng, giảm chi phí và tăng tính linh hoạt cho các sứ mệnh trong tương lai.

Bà Géraldine Naja - Giám đốc phụ trách vận tải không gian của ESA - nhấn mạnh rằng “tự chủ không gian” hiện đã trở thành vấn đề chiến lược đối với châu Âu, tương tự như năng lượng hay quốc phòng. Theo bà, nếu không nhanh chóng thích ứng, châu Âu có nguy cơ phụ thuộc ngày càng lớn vào các đối tác bên ngoài trong các hoạt động phóng vệ tinh phục vụ viễn thông, quốc phòng và quan sát Trái Đất.

Ngoài Mỹ, Trung Quốc cũng đang đẩy mạnh chương trình không gian với tốc độ nhanh, góp phần khiến cuộc cạnh tranh trong “nền kinh tế không gian” toàn cầu ngày càng quyết liệt và đa cực hơn.

Giới quan sát cho rằng bước chuyển hướng của ESA phản ánh áp lực ngày càng lớn đối với châu Âu trong việc duy trì vị thế trên bản đồ công nghệ vũ trụ thế giới. Nếu thành công, chiến lược mới có thể tạo ra sự thay đổi căn bản cho ngành không gian châu Âu, từ mô hình tập trung truyền thống sang hệ sinh thái cạnh tranh và linh hoạt hơn trong tương lai.