Chính quyền Mỹ đe dọa rút chứng nhận học thuật của Đại học Harvard

Khuôn viên Đại học Harvard ở Cambridge, bang Massachusetts, Mỹ ngày 24/5/2025. Ảnh: THX/TTXVN

Ngày 9/7, chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục gia tăng sức ép lên Đại học Harvard khi tuyên bố trường này có thể không còn đáp ứng tiêu chuẩn công nhận chất lượng giáo dục và sẽ bị yêu cầu cung cấp hồ sơ liên quan đến sinh viên quốc tế.

Đây là động thái mới nhất trong chuỗi hành động nhằm vào Harvard – trường đại học danh tiếng từng đệ đơn kiện chính phủ liên bang sau khi bị đình chỉ hàng tỷ USD tiền tài trợ và bị cấm tuyển sinh sinh viên nước ngoài.

Chính quyền Tổng thống Trump cho biết đang tìm cách thúc đẩy những thay đổi tại Harvard cũng như nhiều trường đại học hàng đầu khác ở Mỹ, sau khi những trường này "có tư tưởng không phù hợp và dung túng cho chủ nghĩa bài Do Thái”. Hôm 20/6, Tổng thống Trump cho biết đang tiến hành đàm phán với Harvard về một thỏa thuận dàn xếp. Ngày 9/7, ông tiếp tục bày tỏ lạc quan về khả năng đạt được thỏa thuận với cơ sở giáo dịch hàng đầu này.

Tuy nhiên, một nguồn thạo tin cùng ngày cho biết các cuộc đàm phán hiện đang rơi vào bế tắc và hai bên "vẫn cách rất xa thỏa thuận”.

Về phía Harvard, nhà trường khẳng định sẽ kiên định bảo vệ cộng đồng trường và các nguyên tắc cốt lõi trước những "hành động vô căn cứ" từ chính phủ liên bang.

Trong khi đó, Bộ Giáo dục, Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ đã chính thức gửi thông báo tới Ủy ban Giáo dục Đại học New England, cơ quan công nhận chất lượng của Harvard, trong đó nói rằng trường Harvard đã vi phạm luật liên bang về chống phân biệt đối xử khi không đảm bảo an toàn cho sinh viên Do Thái trong khuôn viên trường.

Các cơ quan chức năng của Mỹ dẫn kết luận điều tra gần đây của Văn phòng Quyền công dân thuộc Bộ Y tế cho rằng Harvard vi phạm Mục VI của Đạo luật Quyền công dân và rằng có “bằng chứng mạnh mẽ cho thấy Harvard không còn đáp ứng tiêu chuẩn công nhận”. Bộ trưởng Giáo dục Mỹ Linda McMahon yêu cầu Ủy ban Giáo dục Đại học New England cập nhật đầy đủ tiến trình giám sát Harvard thực thi các quy định liên bang và các tiêu chuẩn công nhận chất lượng giáo dục.

Phía Ủy ban cũng xác nhận đã nhận được thư từ các bộ liên bang, nhưng lưu ý rằng chính phủ không có thẩm quyền yêu cầu hủy công nhận và các cơ sở giáo dục có tối đa 4 năm để khắc phục vi phạm. Theo lịch trình, Harvard sẽ được đánh giá lại toàn diện vào giữa năm 2027.

Cũng trong ngày 9/7, Bộ An ninh Nội địa Mỹ thông báo sẽ phát hành trát hành chính yêu cầu Harvard cung cấp hồ sơ liên quan đến “hành vi sai phạm và có yếu tố hình sự” của các sinh viên quốc tế theo học tại trường.

Đại học Harvard cáo buộc chính quyền Tổng thống Trump có hành động trả đũa và vi phạm quyền tự do ngôn luận được quy định trong Hiến pháp Mỹ sau khi nhà trường từ chối yêu cầu điều chỉnh chương trình giảng dạy cũng như công tác tuyển sinh. Harvard cũng cho rằng trường đang bị nhắm tới "một cách không công bằng" vì bị xem là có tư tưởng trái chiều.

Tháng trước, một thẩm phán liên bang đã chặn sắc lệnh của Tổng thống Trump cấm người nước ngoài nhập cảnh vào Mỹ để theo học tại Harvard. Hiện chính quyền đang kháng cáo phán quyết này và theo đuổi một quy trình khác nhằm thu hồi quyền tiếp nhận sinh viên quốc tế của trường. Nếu bị thu hồi, nguồn thu học phí của Harvard sẽ bị ảnh hưởng đáng kể. Trong năm học gần nhất, Harvard có khoảng 6.800 sinh viên quốc tế, chiếm 27% tổng số sinh viên.

Thẩm phán liên bang Allison Burroughs - người ra phán quyết tạm dừng các nỗ lực của Tổng thống Trump nhằm vào Đại học Harvard - dự kiến sẽ chủ trì phiên điều trần vào ngày 21/7 trong một vụ kiện khác do Harvard khởi xướng nhằm yêu cầu giải ngân khoản tài trợ trị giá 2,5 tỷ USD đang bị chính quyền Tổng thống Trump phong tỏa.