Chuyển đổi số trong xây dựng và chuẩn hóa hạ tầng đô thị thông minh

Trong khuôn khổ Hội nghị Thành phố Thông minh Việt Nam - Châu Á 2025 (Vietnam - Asia Smart City Summit 2025) do Hội Kỹ sư Xây dựng Việt Nam (VSCE) phối hợp đồng tổ chức cùng Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ Công nghệ Thông tin Việt Nam (VINASA) vừa diễn ra tại Hà Nội, tại phiên thảo luận chuyên sâu với chủ đề Chuyển đổi số trong xây dựng và chuẩn hóa hạ tầng đô thị thông minh, ông Trần Đình Tùng, Chủ tịch Hội Kỹ sư Xây dựng Việt Nam (VSCE) khẳng định, đô thị thông minh không chỉ là câu chuyện công nghệ mà đang hình thành một ngành công nghiệp đô thị thông minh, đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của Chính phủ, địa phương, doanh nghiệp, đội ngũ kỹ sư và các định chế tài chính. 

Ông Trần Đình Tùng - Chủ tịch Hội Kỹ sư Xây Dựng Việt Nam chia sẻ tham luận

Ông Trần Đình Tùng phân tích ba điểm tắc nghẽn khi triển khai các dự án đô thị thông minh phần lớn nằm ở chuẩn chung hạ tầng và dữ liệu, liên thông dữ liệu và chi phí, rủi ro phát sinh trong triển khai. 

Theo ông Trần Đình Tùng, hành động ưu tiên số một là chuẩn hóa con người, dữ liệu và quy trình để tạo ra ngôn ngữ chung cho toàn ngành công nghiệp đô thị thông minh. Trong đó, VSCE sẽ tập trung dẫn dắt chuẩn hóa năng lực đội ngũ kỹ sư xây dựng thế hệ mới thông qua các khung PE - CPD - CPE, song song với việc thúc đẩy chuẩn hóa dữ liệu và quy trình triển khai như BIM, CDE, e-Permit, e-Inspection. Đây được xem là nền tảng cốt lõi để kết nối hiệu quả giữa Chính phủ, địa phương, doanh nghiệp và các định chế tài chính trong quá trình đầu tư và vận hành đô thị thông minh.

Ông Trần Đình Tùng cũng cho biết, Hội Kỹ sư Xây dựng Việt Nam hình thành mang vai trò như một doanh nghiệp xã hội, trong đó, VSCE Hub sẽ giải quyết ba điểm tắc nghẽn bằng 3 giải pháp: nghiên cứu, thí điểm chuẩn hóa sandbox có kiểm soát, chuẩn hóa ngôn ngữ chung và điều phối trung lập cộng hưởng đa phương để vận hành ngành công nghiệp đô thị thông minh một cách hiệu quả và bền vững. 

Các đại biểu tham dự tọa đàm

“Định hướng hành động của VSCE trong giai đoạn tới sẽ tập trung đưa chuyển đổi số và đô thị thông minh từ thí điểm sang triển khai quy mô lớn, bài bản và bền vững. VSCE sẽ thành lập liên minh đa phương, nghiên cứu và thu thập góc nhìn đa chiều từ chuyên gia, kiến nghị gửi đến Bộ Xây dựng và cơ quan quản lý để hoàn thiện chính sách", ông Trần Đình Tùng nhấn mạnh.

Từ phía địa phương, lãnh đạo Sở Xây dựng Hà Nội khẳng định việc chuẩn hóa dữ liệu và hạ tầng dùng chung là nguyên tắc bất di bất dịch. Dù gặp khó khăn về kinh phí và năng lực cán bộ tham mưu do các giải pháp công nghệ thay đổi liên tục, nhưng việc chuẩn hóa là "cần thiết và tất yếu". 

Minh chứng cho sự năng động và đón đầu chính sách phát triển ngành công nghiệp đô thị thông minh, tại sự kiện VSCE đã chủ trì hoạt động ký kết và ra mắt Liên minh R&D Sandbox Green Smart City. 

Liên minh gồm các đơn vị: Hội Kỹ sư Xây dựng Việt Nam (VSCE), Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam (VINASA), Hội Công trình Xanh Việt Nam (VGBC), Công ty CP Dịch vụ Bất động sản Sen Vàng và Hội đồng Khoa học Độc lập. Sự đồng thuận này không chỉ là một dấu mốc hợp tác, mà là cam kết cùng kiến tạo hệ sinh thái xây dựng - đô thị thông minh với quan điểm chuẩn hóa là nền tảng; công nghệ là công cụ và phát triển bền vững là mục tiêu dài hạn. 

Thông qua mô hình R&D Sandbox, các giải pháp cho đô thị thông minh - xanh - bền vững sẽ được thử nghiệm, đánh giá, chuẩn hóa và từng bước nhân rộng, phù hợp với bối cảnh và chính sách tại Việt Nam.

Tọa đàm Chuyển đổi số trong xây dựng và chuẩn hóa hạ tầng đô thị thông minh

Tại hội thảo, ông Trần Ngọc Linh, đại diện Cục Phát triển đô thị (Bộ Xây dựng) cho biết, sau hơn 7 năm triển khai, Đề án phát triển đô thị thông minh bền vững Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả tích cực. 37 địa phương (trước sáp nhập) đã ban hành và tổ chức triển khai đề án hoặc kế hoạch phát triển đô thị thông minh. Các Bộ, ngành đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn và 45 tiêu chuẩn liên quan phát triển đô thị thông minh.

Việc phát triển đô thị thông minh đã mang lại những lợi ích thiết thực. Người dân được tiếp cận với các tiện ích thông minh, thông tin minh bạch về quy hoạch, y tế, giao thông, giáo dục… Doanh nghiệp có cơ hội đầu tư, kinh doanh minh bạch, hiệu quả hơn với dịch vụ công trực tuyến. Trong khi đó, Nhà nước có thêm một công cụ đột phá giúp điều hành, quản lý hiệu quả, ra quyết định nhanh và chính xác hơn.

Tuy nhiên, quá trình phát triển đô thị thông minh tại Việt Nam vẫn còn gặp một số khó khăn hạn chế như khung pháp lý chưa thống nhất, dữ liệu phân tán, thiếu kết nối, nguồn nhân lực hạn chế, cơ chế đầu tư và phối hợp giữa các ngành còn lúng túng…