Công nghiệp Tp. HCM và thách thức áp dụng công nghệ mới

Sản xuất, chế biến gỗ xuất khẩu. Ảnh: TTXVN

Trong hai tháng đầu năm 2019, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) của Tp. Hồ Chí Minh vẫn duy trì mức độ tăng trưởng ổn định, nhất là chỉ số sản xuất của 4 ngành công nghiệp trọng điểm đã tăng trở lại, cao hơn mức tăng chung của toàn ngành.

Điều này cho thấy, các doanh nghiệp cần phải tiếp tục chủ động đổi mới mô hình sản xuất kinh doanh, nhất là bắt kịp cuộc cách mạng 4.0 để giữ đà tăng trưởng trong tình hình mới của năm 2019.

*Chỉ số công nghiệp tăng so với cùng kỳ

Báo cáo tình hình kinh tế xã hội Tp. Hồ chí Minh tháng 2 và hai tháng đầu năm 2019 cho thấy, chỉ số IIP ước tính tháng 2 chỉ bằng 72,59% so với tháng trước.

Mặc dù vậy, tính chung hai tháng đầu năm, chỉ số IIP ước tính tăng 6,21% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng của năm 2018.

Ngành khai khoáng tăng 96,95% chủ yếu do hoạt động dịch vụ hỗ trợ khai thác tăng mạnh; ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 6,09%; sản xuất và phân phối điện tăng 6,57%; ngành cung cấp nước và xử lý rác thải tăng 3,57%.

Lý giải nguyên nhân chỉ số IIP giảm, các sở ngành Tp. Hồ Chí Minh cho rằng, chủ yếu do thời gian nghỉ Tết Nguyên đán Kỷ Hợi năm 2019 tập trung trong tháng 2/2019.

Đồng thời, trong tháng này tại một số doanh nghiệp, công nhân còn nghỉ Tết dài ngày đã làm cho số ngày hoạt động sản xuất giảm so với cùng kỳ và thời điểm bình thường.

Thêm vào đó, dù chỉ số IIP bốn ngành trọng điểm ước tính tháng 2/2019 giảm 27,82% so với tháng trước, nhưng cộng dồn hai tháng so với cùng kỳ tăng 6,46%.

Đây là tín hiệu tích cực có được từ việc các ngành chủ động mở rộng thị trường, đầu tư đổi mới thiết bị nâng cao chất lượng, năng lực cạnh tranh…

Ngoài ra, hầu hết các ngành công nghiệp cấp 2 đều có chỉ số sản xuất công nghiệp tăng so với cùng kỳ và cụ thể có 22/30 ngành tăng so với cùng kỳ năm trước.

Một số ngành có chỉ số sản xuất tăng cao, gồm: sản xuất kim loại tăng 41,05% so với cùng kỳ; sản xuất sản phẩm điện tử (28,92%); sản xuất giấy và sản phẩm từ giấy (36,99%); sản xuất giường, tủ, bàn ghế (28,45%)…

Đại diện Sở Công Thương Tp. Hồ Chí Minh cho biết, kim ngạch xuất khẩu của nhóm hàng công nghiệp hai tháng đầu năm 2019 đạt đạt 4.217,6 triệu USD, tăng 27,4% và chiếm tỷ trọng 75,5%.

Nhóm hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tăng 19,4% so với cùng kỳ; hàng dệt, may (48,6%); giày dép (35,5%); máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng (8,2%)…

Trong những năm qua, ngành công nghiệp Việt Nam nói chung và trên địa bàn Tp. Hồ Chí Minh nói riêng đã phát triển ổn định. So với các nước và khu vực, doanh nghiệp ngành công nghiệp tại Việt Nam cũng đang phát triển mạnh.

Bên cạnh đó, với quy mô dân số lớn và cơ cấu dân số trẻ, cùng lượng khách du lịch tăng trưởng nhanh, sự phát triển hệ thống bán lẻ rộng khắp, các ngành công nghiệp được đánh giá là mảnh đất màu mỡ cho các nhà đầu tư và còn nhiều dư địa phát triển.

Đơn cử, báo cáo của Hiệp hội In ấn Việt Nam (VPA), thị trường in ấn và đóng gói bao bì tại Việt Nam trong những năm qua đạt mức tăng trưởng 15 - 20%.

Tăng trưởng kinh tế và nhu cầu tiêu dùng lớn chính là yếu tố kích thích sự phát triển của ngành công nghiệp in ấn, đóng gói bao bì trong nước.

Hay ngành công nghiệp chế biến và bao gói thực phẩm tại Tp. Hồ Chí Minh ngành đóng gói và in ấn chiếm 60 - 65% thị phần toàn ngành.

Mặc dù vậy, ông Hoàng Quang Huy, Thư ký Hiệp hội Nghiên cứu và Phát triển phục vụ đổi mới sáng tạo (RDI Vietnam) cho biết, để phát triển bền vững các ngành công nghiệp phải chú trọng phát triển về công nghệ đáp ứng nhu cầu đa dạng thị trường xuất khẩu và thị hiếu người tiêu dùng quốc tế.

Theo đó, các vấn đề liên quan đến bao bì, nhãn mác, mẫu mã sản phẩm... là một trong những yếu tố thúc đẩy quyết định mua sắm của người tiêu dùng, ngoài các yếu tố đảm bảo chất lượng, bảo quản sản phẩm, truyền tải thông tin nguồn gốc sản phẩm.

*Thị trường tiềm năng cho công nghệ mới

Nhiều doanh nghiệp lớn của Việt Nam đã nhập máy móc, thiết bị, công nghệ hiện đại phục vụ cho nhu cầu phát triển. Ảnh: Trần Việt - TTXVN

Ghi nhận thực tế trên thị trường, có nhiều doanh nghiệp lớn của Việt Nam đã nhập máy móc, thiết bị, công nghệ hiện đại phục vụ cho nhu cầu phát triển, cụ thể ở ngành công nghiệp chế biến và bao gói thực phẩm như: Vinamilk, Vinamit, Vissan, SG Food...

Song song đó, Việt Nam cũng được nhận định là thị trường tiềm năng cho các doanh nghiệp nước ngoài tìm kiếm cơ hội mở rộng thị trường, nhập khẩu máy móc, thiết bị, công nghệ...

Điều này, đáp ứng xu hướng tiêu dùng mua sắm thay đổi, cùng với việc người tiêu dùng ngày càng dễ dàng tiếp cận sản phẩm dịch vụ nước ngoài nên đòi hỏi cao về sản phẩm, dịch vụ.

Tuy nhiên, cũng đòi hỏi các doanh nghiệp vượt qua những thách thức như nguồn lực đầu tư, tài chính, nhân lực... cho việc nghiên cứu phát triển sản phẩm đáp ứng tiêu chí thân thiện với môi trường, tiết kiệm năng lượng.

Điển hình, trên thị trường hiện nay ưa chuộng các sản phẩm bao bì mỏng, nhẹ, thân thiện môi trường, nhưng muốn sản xuất ra những sản phẩm như vậy hoặc tạo sự khác biệt thì đòi hỏi chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm cao, dẫn đến khó cạnh tranh.

Theo ông BT Tee, Tổng giám đốc Công ty UBM VES, trong dài hạn, các ngành công nghiệp cần tạo ra những sản phẩm mang tính tiện dụng để bán đến tay người tiêu dùng.

Đơn cử, những sản phẩm nước uống ngày càng được thiết kế tiện dụng và đáp ứng thị hiếu người tiêu dùng nhiều thị trường.

Đồng thời, cần ứng dụng công nghệ để thúc đẩy nâng cao nhận thức của chuỗi cung ứng từ sản xuất đến tiêu dùng.

Còn Giáo sư Lưu Dzẩn, Đại diện Hội Khoa học và Công nghệ thực phẩm Việt Nam (VAFoST) cho hay, khi có nguồn nguyên liệu chất lượng, đòi hỏi tiếp theo là máy móc, thiết bị, công nghệ phải đảm bảo an toàn và thân thiện môi trường.

Quy trình này, còn tác động trực tiếp đến khâu phân phối và tiêu thụ, vì công nghệ không đảm bảo thì khó thu hút được người tiêu dùng, cũng như giải quyết bài toán cho các ngành công nghiệp phát triển bền vững.

Chính vì vậy, sự gia tăng đạt tỷ lệ hơn 80% doanh nghiệp nước ngoài trong tổng số 540 đơn vị tham gia Triển lãm quốc tế công nghệ xử lý, chế biến và đóng gói bao bì Việt Nam – Propark Vietnam2019 do Công ty UBM VES, Hội Khoa học và Công nghệ Thực phẩm Việt Nam (VAFoST) và các đơn vị khác tổ chức từ ngày 19 - 21/3, cho thấy Việt Nam đang là điểm đến hấp dẫn.

Thêm vào đó, có sự tham gia khoảng 8 gian hàng quốc tế được sự bảo hộ và hỗ trợ từ chính quốc gia của các nước, cũng đồng nghĩa doanh nghiệp nước ngoài sẽ mang công nghệ mới vào thị trường việt Nam và nhận thấy Việt Nam là thị trường tiềm năng của ngành công nghiệp công nghiệp chế biến và bao gói thực phẩm.

Theo các chuyên gia kinh tế, trong bối cảnh toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế sâu rộng và làn sóng cách mạng công nghiệp lần thứ tư tác động mạnh mẽ tới mọi lĩnh vực của đời sống, đổi mới sáng tạo trở thành yếu tố đầu vào quan trọng nhất của lực lượng sản xuất hiện đại, là chìa khóa quyết định tốc độ phát triển và năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia.

Đối với Việt Nam, thời gian qua đã ký kết tham gia một số định thương mại tự do thế hệ mới tạo ra nhiều cơ hội, cũng như thách thức về thị trường sản phẩm hàng hóa, dịch vụ và quy mô người tiêu dùng.

Để có thể nắm bắt cơ hội, vượt qua thách thức, phục vụ tăng trưởng bền vững và hội nhập quốc tế, một trong những yêu cầu quan trọng đặt ra đối với doanh nghiệp Việt Nam đó là cần chủ động thực hiện các giải pháp trong việc đổi mới công nghệ, sản phẩm.

Đồng thời, tăng cường ứng dụng các hệ thống quản lý, công cụ cải tiến năng suất chất lượng tiên tiến, nâng cao chất lượng sản phẩm, hàng hóa, giảm chi phí, qua đó nâng cao năng suất lao động và khả năng cạnh tranh./.