Cú hích chính sách để phát triển đột phá

Với mục tiêu phát triển đột phá, tốc độ nhanh, hiệu quả cao để vừa thực hiện nhiệm vụ bảo đảm an ninh năng lượng, vừa dịch chuyển xanh, bền vững, Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đã quyết liệt thực hiện tái cấu trúc trong suốt hai năm qua và đạt được nhiều kết quả vượt trội.

Tuy nhiên, bên cạnh những nỗ lực của doanh nghiệp, những tháo gỡ kịp thời về chính sách sẽ là cú hích quan trọng để Petrovietnam tiếp tục đổi mới và phát triển bền vững.

Thực hiện Đề án cơ cấu lại theo Quyết định số 1243/QĐ-TTg ngày 25/10/2023 của Thủ tướng Chính phủ, Petrovietnam đã tái cấu trúc theo hướng toàn diện, tổng thể mô hình tổ chức hoạt động của bộ máy Công ty mẹ - Tập đoàn, từ bộ máy tổ chức, quản trị doanh nghiệp đến lĩnh vực đầu tư, tài chính, khoa học công nghệ, nhân sự và văn hóa doanh nghiệp.

Người lao động Petrosetco trên công trường. Ảnh: Petrovietnam

Sau hơn 2 năm thực hiện, Petrovietnam đã cơ bản hoàn thành các nhiệm vụ được giao. Nhờ vậy, hoạt động sản xuất, kinh doanh của Petrovietnam đã phát triển vượt trội, xác lập kỷ lục mới, vượt xa các mục tiêu Chính phủ giao tại Đề án cơ cấu lại Petrovietnam.

Theo Chủ tịch Petrovietnam Lê Mạnh Hùng, tổng tài sản năm 2025 của Petrovietnam đạt trên 1,1 triệu tỷ đồng, tăng 29% so với đầu kỳ năm 2020. Tổng doanh thu toàn Petrovietnam năm 2025 ước đạt 1,1 triệu tỷ đồng, tăng 87% so với đầu kỳ 2020; giai đoạn 2020-2025 tăng 49% so với giai đoạn 2015-2020, tương đương 9-10% GDP cả nước.

Nộp ngân sách nhà nước toàn Petrovietnam năm 2025 ước tăng 93% so với đầu kỳ 2020; giai đoạn 2020-2025 tăng 37% so với giai đoạn trước; trung bình mỗi năm nộp ngân sách trên 160 nghìn tỷ đồng, chiếm 8-9% thu ngân sách nhà nước.

Giá trị thương hiệu Petrovietnam đã tăng 3 lần, đạt gần 2 tỷ USD và luôn nằm trong top 10 thương hiệu mạnh nhất Việt Nam... Đồng thời, Petrovietnam thực hiện tốt an sinh xã hội với giá trị trên 5.130 tỷ đồng, tăng 75% so với nhiệm kỳ trước. Hàng năm, Petrovietnam cung cấp ổn định 90% khí đốt, trên 70% xăng dầu, trên 10% sản lượng điện cho nền kinh tế, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. 

Cùng với việc phối hợp chặt chẽ với lực lượng quốc phòng, an ninh, ngoại giao trong các hoạt động dầu khí, Petrovietnam đã nghiên cứu, sản xuất thành công và cung ứng nhiên liệu đặc chủng cho quốc phòng, đóng góp tích cực vào bảo vệ chủ quyền quốc gia; làm chủ 27 công nghệ lõi về năng lượng và dầu khí, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, mở rộng hoạt động tại 34 vùng, quốc gia trên thế giới...

*Trao cơ chế đủ mạnh và tăng tính chủ động 

Chủ tịch Petrovietnam Lê Mạnh Hùng cho biết, để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược phát triển trong kỷ nguyên mới, Petrovietnam “phải dịch chuyển mô hình kinh doanh phù hợp với sự thay đổi của thị trường, đồng thời cơ cấu được mô hình quản trị, tinh gọn bộ máy, tối ưu nguồn lực để nâng cao năng suất, hiệu lực, hiệu quả phục vụ cho sự phát triển của Tập đoàn trong giai đoạn tới”.

Petrovietnam đang dần khẳng định vị thế doanh nghiệp năng lượng mang bản sắc Việt trên bản đồ thế giới. Ảnh: Petrovietnam

Theo đó, Petrovietnam đã xây dựng ba giải pháp trụ cột bao gồm: giải pháp chiến lược - hoàn thiện thể chế, cơ chế; giải pháp trung tâm - quản trị và quản lý doanh nghiệp; giải pháp đột phá về khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo. 

Trong giai đoạn vừa qua, Bộ Chính trị đã ban hành nhiều chủ trương mang tính chiến lược, đột phá và Petrovietnam đã chủ động nghiên cứu và triển khai hoàn thiện khung quản trị theo mô hình Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng tích hợp, cập nhật chiến lược phát triển và hợp tác chặt chẽ với các cơ quan, đơn vị nghiên cứu, các doanh nghiệp trong và ngoài nước. 

Tuy nhiên, bên cạnh những nỗ lực của doanh nghiệp, việc xây dựng cơ chế đủ mạnh cũng như tăng tính chủ động cho doanh nghiệp nhà nước như Petrovietnam là rất quan trọng. Theo Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương (nay là Viện Nghiên cứu chính sách và Chiến lược, thuộc Ban Chính sách, chiến lược Trung ương), cần hoàn thiện cơ chế, chính sách phù hợp với thông lệ quốc tế; phân cấp ủy quyền, tăng quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong sản xuất kinh doanh và đầu tư để Petrovietnam thực sự trở thành tập đoàn kinh tế tiên phong trong lĩnh vực công nghiệp-năng lượng như định hướng.

Tại cuộc họp mới đây do Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc, Trưởng ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp chủ trì về tình hình thực hiện Đề án tái cơ cấu Petrovietnam, Phó Tổng Giám đốc Petrovietnam Dương Mạnh Sơn đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ kết thúc Quyết định số 1243/QĐ-TTg ngày 25/10/2023 tại thời điểm 31/12/2025.

Theo Phó Tổng Giám đốc Petrovietnam Dương Mạnh Sơn, căn cứ vào thẩm quyền quy định tại Luật số 68/2025/QH15 ngày 14/6/2025 của Quốc hội là Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, Petrovietnam sẽ chủ động chuyển các nhiệm vụ đang thực hiện dở dang do thiếu quy định và chủ động quyết định công tác cơ cấu lại Petrovietnam giai đoạn tiếp theo phù hợp với chiến lược phát triển của Petrovietnam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Lãnh đạo Petrovietnam cũng kiến nghị Chính phủ sớm ban hành các Nghị định hướng dẫn Luật số 68/2025/QH15 để Petrovietnam và các đơn vị liên quan có cơ sở thực hiện.

Theo Bộ Tài chính, quá trình thực hiện dự thảo các quy định chung hướng dẫn Luật số 68/2025/QH15 ghi nhận những đặc thù trong hoạt động dầu khí đối với Petrovietnam nên cần phải nghiên cứu các cơ chế riêng biệt để áp dụng cho Petrovietnam nhằm khắc phục bất cập phát sinh, mà những quy định áp dụng tại các Nghị định hướng dẫn chung sẽ không phù hợp với thực tiễn của Petrovietnam trong thời gian qua.

Vì vậy, Bộ Tài chính đề xuất dự thảo Nghị định quy định cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính đặc thù của Petrovietnam nhằm quy định các nội dung giao Chính phủ quy định chi tiết tại Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp nhằm tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, hoàn chỉnh cho hoạt động đầu tư và quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Đồng thời, dự thảo Nghị định cũng tăng cường phân công, phân cấp, cắt giảm thủ tục trong hoạt động đầu tư và quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp, khơi thông nguồn lực cho doanh nghiệp.