Để Biên Hòa trở thành trung tâm logistics vùng Đông Nam Bộ

Chuyển đổi từ mô hình cấu trúc “đô thị công nghiệp” sang mô hình “đô thị dịch vụ và công nghiệp”, hướng tới phát triển đô thị thông minh, bền vững; phát triển thành phố Biên Hòa trở thành một trong các cực tăng trưởng trọng điểm của vùng Đông Nam Bộ và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, có vai trò quan trọng trong vùng đô thị Tp. Hồ Chí Minh; phát huy thế mạnh kết nối vùng và quốc tế về hạ tầng giao thông, dịch vụ thương mại, logistics, công nghiệp công nghệ cao và đổi mới sáng tạo. Đây là nhấn mạnh của các chuyên gia, nhà khoa học nêu ra tại Hội thảo khoa học “Điều chỉnh quy hoạch chung thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai đến năm 2045” tổ chức ngày 20/9.

Ông Hồ Văn Nam – Bí thư Thành ủy Biên Hòa cho biết: Biên Hòa là trung tâm kinh tế, công nghiệp lớn nhất của tỉnh Đồng Nai và là một trong những đô thị chiến lược của khu vực phía Nam. Thành phố có vai trò quan trọng trong việc kết nối giao thông, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của tỉnh Đồng Nai, đồng thời đóng góp đáng kể vào sự phát triển chung của cả vùng. Vì vậy, việc lập điều chỉnh quy hoạch thành phố Biên Hòa đến năm 2045 không chỉ đơn thuần là một nhiệm vụ riêng thành phố Biên Hòa mà là nhiệm vụ quan trọng của tỉnh Đồng Nai.

Theo ông Nguyễn Xuân Thanh – Phó Chủ tịch UBND thành phố Biên Hòa, hiện nay Biên Hòa là đô thị có mật độ dân số lớn nhất trong số 22 đô thị loại I của cả nước. Theo đó, Biên Hòa có diện tích hơn 263 km2, dân số gần 1,2 triệu người; mật độ dân số 4.000 người/km2. Biên Hòa có tỷ lệ lao động chiếm gần 50% tổng dân số, trong đó trên 420.000 lao động trong các doanh nghiệp.

“Quá trình phát triển, thành phố Biên Hòa luôn gắn kết giữa đô thị và công nghiệp; trong đó, công nghiệp chiếm gần 65%, dịch vụ chiếm gần 35%, còn lại là nông nghiệp. Tuy nhiên, hiện trạng đô thị Biên Hòa hiện nay hạ tầng kỹ thuật bị quá tải, giao thông chật hẹp; tốc độ xây dựng nhanh, hệ thống thoát nước đầu tư chậm nên khi xuất hiện mưa lớn, triều cường thường gây ngập úng cục bộ ở nhiều khu vực; hạ tầng xã hội còn thiếu, đặc biệt là các công trình công cộng… Những điều này đang tạo sức ép rất lớn đối với công tác quản lý, phát triển đô thị Biên Hòa”, ông Thanh cho biết.

Để phát triển Biên Hòa trở thành đầu mối giao thông quan trọng, trung tâm logistics của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, các chuyên gia cho rằng quy hoạch phải đi trước một bước; đặt Biên Hòa trong quy hoạch chung của tỉnh Đồng Nai và vùng Đông Nam Bộ; kết nối hạ tầng giao thông thừa hưởng từ hệ thống giao thông của quốc gia, của vùng làm trọng tâm để phát triển các trung tâm dịch vụ, đô thị, logistics hiện đại của vùng.

“Định hướng phát triển hạ tầng xanh, thông minh hướng đến mục tiêu net-zero 2050, xác định phát triển hệ thống hạ tầng kỹ thuật thành phố Biên Hòa theo định hướng hạ tầng xanh, ứng dụng khoa học công nghệ, tạo nền tảng cho phát triển bền vững của tỉnh và của quốc gia phù hợp với mục tiêu phát triển hạ tầng kỹ thuật xanh cho thành phố Biên Hòa”, Tiến sĩ Trần Anh Tuấn - nguyên Phó Cục trưởng Cục Hạ tầng Kỹ thuật, Bộ Xây dựng nhận định.

Tiến sĩ Trần Anh Tuấn cho rằng thành phố Biên Hòa hiện đang có lợi thế bởi tiếp cận với 2 tuyến vành đai của vùng Tp. Hồ Chí Minh là vành đai 3 và vành đai 4. Nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, bao gồm Tp. Hồ Chí Minh và các địa bàn cấp huyện dọc theo trục Quốc lộ 22, Quốc lộ 13, Quốc lộ 1, Quốc lộ 51 qua các tỉnh Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu; đầu mối logistics quan trọng của vùng kinh tế động lực phía Nam và vùng Đông Nam Bộ.

“Với tuyến đường sắt Biêu Hòa - Vũng Tàu và 5 tuyến đường sắt đô thị được quy hoạch, sẽ đáp ứng được nhu cầu vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn có hướng tuyến kết nối Biên Hòa và các khu vực lân cận giáp ranh trong vùng. Ngoài ra, Thủ tướng đã quyết định quy hoạch sân bay Biên Hòa thành cảng hàng không quốc nội để khai thác lưỡng dụng, quy mô sân bay cấp 4E, công suất thiết kế đến năm 2030 dự kiến 10 triệu hành khách/năm. Đây là những lợi thế lớn để Biên Hòa trở thành đô thị trung tâm của kết nối giao thông và logistics của toàn vùng”, tiến sĩ Trần Anh Tuấn cho biết.

Theo UBND thành phố Biên Hòa, thành phố định hướng chuyển đổi mô hình các khu công nghiệp, phát triển hệ thống các trung tâm dịch vụ tổng hợp về chuyên ngành; phát triển không gian xanh lấy sông Đồng Nai là trọng tâm; tăng cường vai trò của vùng đô thị trung tâm Biên Hòa - Long Thành - Nhơn Trạch của tỉnh Đồng Nai và là một đầu mối cụ thể thành vùng công nghiệp đô thị Đông Nam bộ.

Đặc biệt, thành phố Biên Hòa sẽ trở thành đầu mối giao thông quan trọng và trung tâm logistics phía Đông của Vùng khi các tuyến giao thông quan trọng của vùng kết nối trực tiếp như Cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, đường vành đai 3, vành đai 4; hệ thống cảng biển, tuyến đường sắt Biên Hòa – Vũng Tàu.

“Đối với trục kết nối sân bay Long Thành, liên tuyến đô thị sân bay cũng là một cơ hội và là thách thức không nhỏ. Ở đây đòi hỏi quy hoạch phải đặt trong mối quan hệ tổng hòa, hội tụ cho Biên Hòa. Ví dụ như giải pháp tập trung phát triển vùng nén, nhấn trọng tâm, cao tầng ở hướng này một cách hợp lý, không ảnh hưởng phễu bay, để góp phần làm nên sự vượt trội và đối trọng của đô thị Biên Hòa”, tiến sĩ, kiến trúc sư Phan Đăng Sơn – Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam chia sẻ

Ông Sơn cho rằng Biên Hòa cần chú trọng quy hoạch không gian kiến trúc cửa ngõ có sức đương đầu ngang hàng và tạo sức hút đối với đô thị ở vùng cửa ngõ giáp Tp. Hồ chí Minh, Bình Dương, kể cả ở dọc tuyến giao thông liên vùng và dọc bờ bắc sông Đồng Nai, để từ đó dành quỹ đất và xác lập chức năng đô thị phù hợp.