Đổi mới tư duy xây dựng pháp luật và cải cách tư pháp trong giai đoạn mới

Sáng 27/7, tiếp tục Phiên họp thứ 4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Nghị quyết của Quốc hội thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14 về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân và công tác thi hành án.

* Đổi mới tư duy xây dựng pháp luật và cải cách tư pháp

Trình bày báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án Nghị quyết, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Mai Thị Phương Hoa cho biết, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, Thường trực các cơ quan của Quốc hội tán thành với phạm vi điều chỉnh của dự thảo Nghị quyết.

Về chỉ tiêu Viện kiểm sát giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm, dự thảo Nghị quyết thể hiện 2 phương án. Phương án 1: Tăng tỷ lệ giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm hằng năm; ưu tiên giải quyết đơn sắp hết thời hạn kháng nghị. Bảo đảm việc giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm đúng thời hạn, có căn cứ, đúng quy định của pháp luật. Hạn chế đến mức thấp nhất việc trả lời đơn không có căn cứ kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm, sau đó người có thẩm quyền lại kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm.

Phương án 2: Tỷ lệ giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm đạt từ 60% trở lên, ưu tiên giải quyết các đơn sắp hết thời hạn kháng nghị. Bảo đảm việc giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm đúng thời hạn, có căn cứ, đúng quy định của pháp luật. Hạn chế đến mức thấp nhất việc trả lời đơn không có căn cứ kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm, sau đó người có thẩm quyền lại kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm.

Nhiều ý kiến trong Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, Thường trực Ủy ban Công tác đại biểu tán thành Phương án 2 vì cho rằng phương án này kế thừa quy định tại Nghị quyết số 96/2019/QH14 quy định cụ thể tỷ lệ giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm đạt từ 60% trở lên, từ đó thúc đẩy các cơ quan tố tụng trong việc nỗ lực giải quyết đơn của công dân, đồng thời tạo cơ sở cho việc theo dõi, đánh giá và giám sát của Quốc hội.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá cao Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đã tích cực, chủ động phối hợp chặt chẽ với Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội có báo cáo thẩm tra sơ bộ, thể hiện rõ quan điểm và có nhiều đóng góp quan trọng để Ban soạn thảo tiếp thu.

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu rõ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị, Ban soạn thảo tiếp tục rà soát để bảo đảm phù hợp với các chủ trương, đường lối của Đảng và một số quy định pháp luật có liên quan để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất; đánh giá kỹ hơn về nguồn lực tài chính, nguồn kinh phí khi thực hiện Nghị quyết.

Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành các quan điểm sửa đổi Nghị quyết một cách toàn diện, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan chức năng, cơ quan kiểm sát, cơ quan điều tra, cơ quan tòa án, đáp ứng yêu cầu rất cao của công tác đổi mới tư duy xây dựng pháp luật và cải cách tư pháp trong giai đoạn mới.

Trong đó, quan điểm chung là Nghị quyết sửa đổi toàn diện nhưng không hạ các chỉ tiêu về chất lượng so với Nghị quyết số 96/2019/QH14; đồng thời, phải thể hiện cả các nhiệm vụ theo chỉ tiêu định tính và chỉ tiêu định lượng. Đối với các chỉ tiêu định lượng thì phải cụ thể, chứng minh tính khả thi, không chạy theo bệnh thành tích.

Phó Chủ tịch Quốc hội giao Ban soạn thảo tiếp thu đầy đủ các ý kiến tại phiên họp, ý kiến thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp,  ý kiến của các cơ quan tham gia góp ý để hoàn thiện hồ sơ dự án Nghị quyết; giao Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tổ chức thẩm tra chính thức dự án Nghị quyết để trình Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất.

*Tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động kiểm toán

Tại Phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về số lượng đơn vị Kiểm toán nhà nước chuyên nghiệp và đổi tên Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lượng kiểm toán thành Vụ Chính sách Kiểm toán nhà nước.

Trình bày Tờ trình, Tổng Kiểm toán Nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa nêu rõ, dự thảo Nghị quyết nhằm hoàn thiện hệ thống tổ chức bộ máy của Kiểm toán Nhà nước tinh gọn, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao đi đôi với sắp xếp, bố trí, sử dụng hợp lý cán bộ; xây dựng và phát triển ngành kiểm toán nhà nước có năng lực, uy tín, hoạt động hiệu lực, hiệu quả và hội nhập quốc tế; thực sự là công cụ trọng yếu và hữu hiệu của Đảng và Nhà nước trong kiểm tra, kiểm soát việc quản lý, sử dụng nguồn lực công, ngân sách nhà nước, góp phần xây dựng nền tài chính quốc gia kỷ cương, an toàn, lành mạnh, hiệu quả, bền vững, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và thúc đẩy phát triển đất nước nhanh, bền vững.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành sự cần thiết ban hành Nghị quyết. Hồ sơ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội có đầy đủ các tài liệu bảo đảm theo quy định tại khoản 1 Điều 79 của Quy chế làm việc của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành đề xuất sắp xếp số lượng đơn vị Kiểm toán nhà nước chuyên ngành từ 8 đơn vị xuống 7 đơn vị để bảo đảm phù hợp với cơ cấu tổ chức bộ máy của các bộ, ngành sau sắp xếp theo hướng quản lý đa ngành, đa lĩnh vực.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị, cùng với sắp xếp tổ chức bộ máy bên trong, Kiểm toán nhà nước cần tiếp tục nâng cao chất lượng đội ngũ kiểm toán viên, đổi mới phương thức kiểm toán, đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động kiểm toán để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ được xác định trong Chiến lược phát triển kiểm toán nhà nước đến năm 2030 và thực hiện các nhiệm vụ kiểm toán theo yêu cầu của Quốc hội.

Về phương án sắp xếp, kiện toàn đối với các đơn vị tham mưu, Kiểm toán nhà nước khu vực và đơn vị sự nghiệp, Nghị quyết vừa được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua cơ bản giữ nguyên số lượng, tên gọi các đơn vị tham mưu, Kiểm toán nhà nước khu vực và đơn vị sự nghiệp.

Trong đó, đổi tên Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lượng kiểm toán thành Vụ Chính sách Kiểm toán nhà nước, chuyên sâu thực hiện chức năng, tham mưu, giúp Tổng Kiểm toán nhà nước về công tác nghiên cứu, xây dựng, ban hành, hướng dẫn, kiểm tra và tổ chức thực hiện các văn bản, chính sách, quy định về chuẩn mực, quy trình, phương pháp chuyên môn, nghiệp vụ kiểm toán, hồ sơ kiểm toán.

Đối với các đơn vị Kiểm toán nhà nước chuyên ngành, Nghị quyết sắp xếp giảm một đơn vị kiểm toán nhà nước chuyên ngành (hiện nay có 8 đơn vị kiểm toán nhà nước chuyên ngành) để đảm bảo phù hợp quy mô của các bộ, ngành quản lý đa ngành, đa lĩnh vực sau sắp xếp tổ chức bộ máy và đảm bảo chuyên môn hóa trong hoạt động kiểm toán.

Sau sắp xếp, Kiểm toán nhà nước có 7 đơn vị kiểm toán nhà nước chuyên ngành thực hiện nhiệm vụ kiểm toán việc quản lý, sử dụng tài chính và tài sản công thống nhất theo ngành, lĩnh vực.