ESG: Động lực để ngành điện tử tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu

BĐỗ Thị Thuý Hương, Phó Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp Hỗ trợ Việt Nam, Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam (VEIA). Ảnh: Thùy Linh/Bnews/Vnanet.vn

Tại hội thảo "Xây dựng chuỗi cung ứng bền vững ESG: Từ lý thuyết đến thực tế" nằm trong khuôn khổ Triển lãm quốc tế Linh kiện điện tử và Sản xuất thông minh, nhiều chuyên gia và doanh nghiệp cùng chỉ ra rằng ESG là quy định bắt buộc, đồng thời là động lực giúp ngành điện tử Việt Nam nâng tầm, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và trở thành trung tâm sản xuất điện tử xanh của thế giới.

ESG - Môi trường (Environmental), Xã hội (Social) và Quản trị (Governance) đã trở thành một tiêu chuẩn toàn cầu, không chỉ dành cho các tập đoàn lớn mà còn là yêu cầu bắt buộc trong chuỗi cung ứng của tất cả doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực điện tử và công nghệ cao.

Theo Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam (VEIA), ngành điện tử Việt Nam hiện đóng góp trên 30% kim ngạch xuất khẩu, đạt hơn 121 tỷ USD trong 9 tháng năm 2025, tạo việc làm cho khoảng 5 triệu lao động chất lượng cao. Tỷ lệ nội địa hóa trong một số phân khúc đã đạt 40–50%. Trong bối cảnh chuyển đổi xanh và công nghiệp 4.0, doanh nghiệp điện tử Việt Nam áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa và xây dựng chuỗi cung ứng thân thiện môi trường, hướng tới thực hiện cam kết Net Zero 2050, khẳng định vị thế Việt Nam trên bản đồ công nghệ thế giới.

Bà Đỗ Thị Thuý Hương, Phó Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp Hỗ trợ Việt Nam, Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam (VEIA) nhận định, ngành điện tử đang đứng trước thời điểm chuyển đổi quan trọng khi những tiêu chuẩn liên quan môi trường, quản trị và trách nhiệm xã hội ngày càng được siết chặt. Nếu trước đây, doanh nghiệp tập trung vào chất lượng, tiến độ và chi phí, thì hiện nay các tập đoàn đa quốc gia yêu cầu thêm bộ tiêu chí về phát thải khí nhà kính, bảo vệ dữ liệu, quản lý rủi ro và minh bạch chuỗi cung ứng. Việt Nam cũng đã quy định hơn 1.000 doanh nghiệp phải hoàn thành báo cáo phát thải vào cuối năm 2025. Đây là bước đi thể hiện rõ cam kết chuyển đổi xanh của quốc gia.

Bà Phạm Thị Ngọc Thuỷ, Giám đốc Văn phòng Ban Nghiên cứu Phát triển Kinh tế Tư nhân cho biết, các tiêu chuẩn ESG từ EU, Mỹ và các sáng kiến quốc tế đang tác động mạnh tới doanh nghiệp điện tử Việt Nam. Do vậy, các doanh nghiệp phải bắt đầu từ việc tuân thủ pháp luật, xác định yêu cầu của đối tác và thị trường, đánh giá rủi ro pháp lý, đồng thời đầu tư vào công nghệ xanh, năng lượng tái tạo và chuyển đổi số để quản trị dữ liệu, tối ưu chi phí và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Về phía hiệp hội, VEIA đang triển khai nhiều hoạt động nhằm chuẩn hóa tiêu chí ESG cho ngành điện tử, tăng cường đào tạo, kết nối doanh nghiệp với chuỗi cung ứng toàn cầu và phối hợp cơ quan quản lý xây dựng chính sách thúc đẩy sản xuất bền vững. Mục tiêu không chỉ là hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu của đối tác, mà còn tạo lợi thế cạnh tranh cho ngành điện tử Việt Nam.

Quang cảnh buổi hội thảo. Ảnh: Thùy Linh/Bnews/vnanet.vn

Ông Trần Đức Tùng, Phó Tổng Giám đốc Hanel PT chia sẻ, ESG không phải khẩu hiệu mà phải được tích hợp vào toàn bộ hoạt động, từ văn hóa doanh nghiệp tới công nghệ và quy trình sản xuất. Hanel PT đã đặt mục tiêu tiến tới Net Zero vào năm 2028 và đang áp dụng nhiều biện pháp như quản lý tiêu thụ năng lượng, kiểm kê phát thải, tăng cường minh bạch chuỗi cung ứng và ứng dụng chuyển đổi số để giám sát tuân thủ. Doanh nghiệp cho rằng ESG chỉ mang lại giá trị khi đi kèm đạo đức kinh doanh và cơ chế quản trị rủi ro rõ ràng.

Theo ông Trần Đức Tùng, các doanh nghiệp cũng cần tập trung vào công nghệ tiết kiệm năng lượng, quản lý chất thải, phát triển chuỗi cung ứng xanh và cải thiện điều kiện lao động để đáp ứng yêu cầu ESG toàn cầu, củng cố vị thế trên thị trường quốc tế.

ESG không đơn thuần là chi phí, mà là một phần của chiến lược phát triển dài hạn. Việc đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững giúp doanh nghiệp tăng khả năng tiếp cận vốn, mở rộng thị trường xuất khẩu, thu hút khách hàng có yêu cầu cao và giảm rủi ro vận hành.