EU nỗ lực thuyết phục Mỹ thay đổi chính sách thuế quan trong tuần này

Ủy ban châu Âu (EC) ngày 2/6 tuyên bố sẽ nỗ lực thuyết phục Mỹ giảm hoặc loại bỏ các biện pháp thuế quan trong tuần này, ngay cả sau khi Tổng thống Donald Trump cho biết sẽ tăng gấp đôi thuế nhập khẩu đối với thép và nhôm lên mức 50%.

Ủy viên Thương mại của Liên minh châu Âu (EU) Maros Sefcovic dự kiến sẽ gặp Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer tại một cuộc họp của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) tại Paris (Pháp) vào ngày 4/6. Bên cạnh đó, các nhóm kỹ thuật của EC cũng sẽ tiến hành thảo luận với các đối tác phía Mỹ tại Washington trong tuần này.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt thông báo với báo giới rằng EU đang "đàm phán một cách thiện chí" với các quan chức Mỹ và chính quyền Tổng thống Trump vẫn "hy vọng và lạc quan" rằng một thỏa thuận có thể được ký kết với châu Âu.

EC, cơ quan giám sát chính sách thương mại cho 27 quốc gia thành viên EU, khẳng định ưu tiên hàng đầu của khối là các cuộc đàm phán nhằm giải quyết xung đột thương mại hiện tại.

EU đã bày tỏ sự tiếc nuối trước kế hoạch tăng gấp đôi thuế thép của Mỹ. Ông Olof Gill, phát ngôn viên thương mại của EC, nói rằng quyết định này làm gia tăng thêm sự bất ổn kinh tế ở cả hai bờ Đại Tây Dương, đồng thời cho biết cả hai bên đã nhất trí đẩy nhanh tiến trình đàm phán.

Các quan chức EU chưa đưa ra bình luận về thông tin chính quyền Tổng thống Trump đang yêu cầu các đối tác thương mại trình bày đề xuất tốt nhất của họ về thương mại trước ngày 4/6.

Hiện tại, EU đang phải đối mặt với mức thuế 25% của Mỹ đối với thép và ô tô. Về phía mình, ông Trump cũng áp dụng thuế "có đi có lại" đối với hầu hết hàng hóa EU, ban đầu được ấn định tạm thời ở mức 20% nhưng hiện đang được giữ ở mức 10% trong thời gian tạm dừng 90 ngày, dự kiến kết thúc vào tháng 7/2025.

Trước đó, EU đã áp đặt, nhưng ngay lập tức đình chỉ, một loạt thuế quan trả đũa đầu tiên nhắm vào gói hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ trị giá 21 tỷ euro (tương đương 24 tỷ USD) hàng năm để đáp lại các biện pháp thuế kim loại của Mỹ.

EU cũng đang cân nhắc một phản ứng đối với thuế ô tô và các loại thuế quan rộng hơn của Mỹ, có thể ảnh hưởng đến lượng hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ trị giá lên tới 95 tỷ euro. EC cảnh báo nếu không có giải pháp được hai bên chấp nhận, những biện pháp đối phó này sẽ tự động có hiệu lực vào ngày 14/7, hoặc sớm hơn tùy theo hoàn cảnh.

Thâm hụt thương mại hàng hóa của Mỹ với EU là 236 tỷ USD vào năm 2024. Nhưng theo tính toán của EC, nếu tính cả lĩnh vực dịch vụ mà các công ty Mỹ chiếm ưu thế, thâm hụt thương mại chung với Mỹ chỉ là 57 tỷ USD. Ông Sefcovic cho biết EU có thể bù đắp thâm hụt thương mại với Mỹ bằng cách mua khí đốt tự nhiên hóa lỏng và một số nông sản của Mỹ.

Tổng thống Mỹ trước đó đã áp đặt nhiều đợt thuế quan đối với EU, trong đó áp thuế 25% đối với ô tô, thép và nhôm, nhằm xóa bỏ thặng dư thương mại hàng hóa với EU.

Bất chấp môi trường thương mại toàn cầu tiềm ẩn nhiều rủi ro và chính sách kinh tế còn khó lường, EU đã ghi nhận khởi đầu năm 2025 tích cực hơn kỳ vọng. Theo Dự báo Kinh tế mùa Xuân 2025 công bố ngày 19/5 của EC, kinh tế EU dự kiến duy trì đà tăng trưởng khiêm tốn trong năm nay và kỳ vọng tăng tốc rõ nét vào năm 2026.

Báo cáo của EC cho biết Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của EU dự kiến tăng 1,1% trong năm 2025 và đạt 1,5% trong năm 2026. Điểm sáng đáng chú ý trong bức tranh kinh tế EU cuối năm 2024 là mức tăng trưởng 0,4%, vượt xa kỳ vọng ban đầu nhờ lực cầu nội địa mạnh. Động lực này tiếp tục được duy trì trong quý I/2025 với tăng trưởng GDP ước đạt 0,3%.

Tuy nhiên, triển vọng tăng trưởng cả năm 2025 đã được EC điều chỉnh giảm, do lo ngại thương mại toàn cầu chững lại và các rủi ro địa chính trị gia tăng. Các giả định về thuế quan, đặc biệt trong quan hệ giữa Mỹ với các đối tác lớn như EU và Trung Quốc, đã được tích hợp vào mô hình dự báo. Mặc dù một số mức thuế mới đây thấp hơn kỳ vọng ban đầu, song tác động tiêu cực tới thương mại song phương vẫn hiện hữu.

Tăng trưởng toàn cầu ngoài EU được dự báo đạt 3,2% trong cả hai năm 2025 và 2026, thấp hơn mức 3,6% trong dự báo mùa Thu năm 2024, phản ánh xu hướng giảm tốc tại hai nền kinh tế lớn là Mỹ và Trung Quốc. Trong bối cảnh đó, xuất khẩu của EU năm nay dự kiến chỉ tăng 0,7%, chủ yếu do suy giảm trong xuất khẩu hàng hóa. Dù vậy, hoạt động xuất khẩu dịch vụ, ít chịu ảnh hưởng bởi căng thẳng thương mại, vẫn thể hiện sự kiên cường, góp phần bù đắp phần nào cho đà suy yếu chung. Đến năm 2026, xuất khẩu EU được kỳ vọng tăng trở lại mức 2,1%.

Trong khi đó, tiêu dùng cá nhân được dự báo tăng 1,5% trong năm nay và 1,6% vào năm 2026, nhờ lực đẩy từ thị trường lao động ổn định và áp lực lạm phát đang giảm nhanh. Năm 2024, kinh tế EU đã tạo ra thêm 1,7 triệu việc làm mới – mức kỷ lục. Mặc dù tăng trưởng tổng thể còn khiêm tốn, số lượng việc làm được kỳ vọng tiếp tục tăng thêm 2 triệu trong giai đoạn tới. Tỷ lệ thất nghiệp dự kiến giảm xuống mức thấp kỷ lục mới là 5,7% vào năm 2026.

Thâm hụt ngân sách chung của EU được dự báo tăng nhẹ lên 3,3% năm 2025 và duy trì mức này trong năm 2026, sau khi giảm xuống còn 3,2% GDP trong năm 2024. Trong khi đó, tỷ lệ nợ công trên GDP toàn khối dự kiến tăng từ 83,2% năm 2025 lên 84,5% vào năm 2026.