FTA Anh - Singapore: Triển vọng mới cho hành lang thương mại song phương

Bài phân tích trên tờ The Business Times đánh giá việc Hiệp định thương mại tự do (FTA) Anh-Singapore được ký kết làm cho cán cân toàn cầu nghiêng hơn nữa về thương mại và đầu tư mở, tự do và dựa trên luật lệ, đồng thời mở ra một làn sóng mới những cơ hội thương mại hai chiều giữa hai quốc gia dựa vào thương mại này.

Với việc Anh rời khỏi Liên minh châu Âu (Brexit), cường quốc về dịch vụ này giờ đây đang bắt tay vào một loạt thỏa thuận của riêng mình với các đối tác thương mại then chốt.

Tháng Mười vừa qua, Anh đã ký hiệp định thương mại tự do với Nhật Bản và mới đây là Singapore. Ngày 11/12 vừa qua Anh cũng đã ký bản ghi nhớ kết thúc đàm phán FTA với Việt Nam. Cũng có những báo cáo khác về các hiệp định mà nước Anh sắp ký kết, trong đó có hiệp định với Australia.

Việc Anh và Singapore ký kết FTA - hiệp định thương mại tự do đầu tiên của nước này ở khu vực Đông Nam Á - phản ánh tầm quan trọng của hành lang thương mại và đầu tư đối với cả Singapore và Anh.

Tổng kim ngạch thương mại giữa Anh và Singapore đạt 30 tỷ SGD (khoảng 22,4 tỷ USD) vào năm 2019.

Cũng trong năm 2019, hơn 10.000 doanh nghiệp Anh đã xuất khẩu hàng hóa sang Singapore và gần 5.000 doanh nghiệp Anh đã có mặt ở “đảo quốc Sư tử” tham gia một loạt các ngành nghề, hoặc với tư cách là các trụ sở khu vực cho các hoạt động của họ trên khắp châu Á.

Hướng đến châu Á, FTA này đem lại sự tiếp nối đối với một số lợi ích có được thông qua FTA giữa EU và Singapore hiện nay.

Trong đó bao gồm duy trì tự do hóa dịch vụ, loại bỏ những hàng rào phi thuế quan như hài hòa hóa các tiêu chuẩn và đơn giản hóa các thủ tục hải quan, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME).

Những rào cản phi thuế quan cũng sẽ được giải quyết nhằm loại bỏ những thủ tục hành chính và kiểm tra kép nặng nề.

Chẳng hạn, việc đảm bảo có những tiêu chuẩn chung về an toàn và chất lượng sẽ loại bỏ khâu kiểm tra ở cả hai đầu của hành lang thương mại này.

Điều này sẽ đem lại lợi ích cho các lĩnh vực then chốt bao gồm điện tử, xe gắn máy và phụ tùng xe, dược phẩm và các thiết bị y tế. Những ngành này cùng nhau tạo nên khoảng 10% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Singapore.

FTA này cũng đem lại cho các công ty Singapore và Anh cơ hội để xây dựng các mối quan hệ đối tác mạnh mẽ trong thương mại điện tử với trọng tâm là nền kinh tế số, vốn đang phát triển mạnh của khu vực Đông Nam Á.

Đối với nhiều người, đây sẽ là yếu tố quan trọng nhất của bản FTA này vì kỹ thuật số sẽ là động lực thúc đẩy sự phục hồi kinh tế của Đông Nam Á. Việc áp dụng số hóa sâu rộng đang diễn ra trong hầu hết các ngành nghề do các lệnh phong tỏa vì dịch viêm đường hô hấp COVID-19.

Một nghiên cứu gần đây của Google và Temasek chỉ rõ tính riêng trong năm 2020, khu vực Đông Nam Á đã đã ghi nhận 40 triệu người dùng tham gia môi trường trực tuyến, so với 100 triệu người dùng trong bốn năm từ 2015 - 2019.

Singapore là trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực Đông Nam Á và Anh đã là một bên tham gia về công nghệ rất nổi tiếng trên toàn cầu, kể cả ở khu vực này.

Chẳng hạn, các công ty công nghệ của Anh đã có cơ sở vững chắc trong khu vực với ít nhất 220 công ty công nghệ và 6 “kỳ lân” (chỉ những công ty startup có định giá hơn 1 tỷ USD) thuộc lĩnh vực công nghệ của Anh ở Đông Nam Á.

Dựa trên những khả năng và hệ sinh thái công nghệ của Singapore và Anh, nhu cầu số hóa đang tăng lên của khu vực Đông Nam Á hoàn toàn có thể được đáp ứng.

FTA này bổ sung một số sáng kiến cộng tác số hiện nay, trong đó có Mạng lưới thương mại số, Thách thức kinh doanh số Anh - Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Chuỗi công nghệ tài chính Anh-Đông Nam Á.

Một điểm cộng chính cho FTA này sẽ là sự tiếp nối của các nguyên tắc nguồn gốc xuất xứ được áp dụng theo FTA EU-Singapore hiện này.

Điều này có nghĩa là nguyên liệu đầu vào có nguồn gốc từ các doanh nghiệp Anh đặt trụ sở tại Singapore, từ các nước thành viên khác của ASEAN, sẽ được coi là nguyên liệu trong nước để quyết định nguồn gốc của sản phẩm cuối cùng là được sản xuất ở Singapore.

Đây là một vấn đề quan trọng vì tỷ lệ cao các sản phẩm của Singapore, trong đó có thiết bị y tế và đồ điện tử, có những linh kiện được sản xuất ở các quốc gia khác trong ASEAN.

Nói theo cách khác, nguyên liệu đầu vào từ khắp khu vực Đông Nam Á cho các loại ngành này nhưng được lắp ráp ở Singapore sẽ được hưởng cơ chế thuế quan bằng 0 của Singapore. Điều đó sẽ giúp các sản phẩm này trở nên rất cạnh tranh về giá cả.

Những lợi ích cũng mở rộng ra cả việc Singapore có thể hỗ trợ các khách hàng với tư cách là một ngân hàng.

Trong khi Singapore đã là một thị trường ưu tiên chiến lược của Ngân hàng HSBC, FTA này sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho HSBC đầu tư vào con người, sự hiện diện và năng lực sản phẩm của mình để thúc đẩy hơn nữa Singapore trở thành một trung tâm cho cả khách hàng bán buôn và khách hàng giàu có trên khắp khu vực Đông Nam Á.

Chẳng hạn, với tư cách là một ngân hàng có trụ sở ở Anh, FTA này cho phép HSBC được cấp thêm các địa điểm phục vụ khách hàng ở Singapore để có thể mở thêm các chi nhánh và các máy ATM mới.

Việc ký kết FTA giữa Anh và Singapore là một sự báo trước cho hành lang kinh tế vốn đã mạnh mẽ này. Nó có tác động đến những lĩnh vực then chốt trong nền kinh tế Singapore, trong đó có đổi mới sáng tạo kỹ thuật số, điện tử, dược phẩm và sản xuất hóa chất.

Trong khi việc ký kết hiệp định thương mại này là một bước đi quan trọng, hai nước cần tiếp tục hỗ trợ các khách hàng của mình trong những tham vọng về tăng trưởng của họ trên khắp hành lang kinh tế then chốt này./.