Giả thuyết về cuộc "tấn công sóng âm" tới giới ngoại giao Mỹ tại Cuba

Tại đây, các nhân viên ngoại giao Mỹ chẳng hề phải e sợ vì nguy cơ bị giết hay bắt cóc, như ở nhiều nơi khác trên thế giới. Chẳng điều gì có thể chứng minh rằng hiện trạng đó đã thay đổi, và càng không phải qua câu chuyện thần bí về các cuộc “tấn công sóng âm” chống lại các cán bộ trong phái đoàn ngoại giao Mỹ.

Các nhà khoa học được tham vấn tại khắp nơi trên thế giới đều phủ định khả năng một cuộc tấn công như vậy có thể diễn ra, và chính Chính phủ Mỹ cũng thừa nhận chưa hiểu rõ về vụ việc và thiếu bằng chứng để đổ lỗi cho Cuba, hay nói cách khác là cơ sở để tiến hành các biện pháp chống lại đảo quốc Caribe này.

Lập luận duy nhất của họ là La Habana phải có nghĩa vụ bảo vệ các nhà ngoại giao Mỹ, nhưng chẳng ai biết phải bảo vệ khỏi nguy cơ nào hay điều gì. Nếu Mỹ áp dụng “nguyên tắc” này với phần còn lại của thế giới, hẳn họ sẽ có quan hệ với rất ít quốc gia.

Có lẽ yêu cầu về văn minh ngoại giao và tính khách quan báo chí đã buộc các phương tiện truyền thông phải sử dụng những khái niệm như “giả định”, “không xác định” hay “chưa kiểm chứng” khi đề cập tới các cuộc “tấn công sóng âm” này.

Ở Cuba đúng là có rất nhiều tiếng ồn, của các buổi hòa nhạc ngoài trời, hoạt động văn hóa, các cuộc diễu hành, các bài diễn văn, nhưng đó chẳng phải là sóng siêu âm hay hạ âm (trên và dưới mức tai nghe) mà là những âm thanh hoàn toàn rõ ràng và tác động đều tới tất cả mọi người.

Như vậy vấn đề giờ đây chỉ là nhận định động cơ nào đã thúc đẩy Chính phủ Mỹ sử dụng vụ việc trên như cái cớ để đưa ra các biện pháp làm tổn hại hơn nữa mối quan hệ song phương vốn đã đầy sóng gió này.

Giả thuyết đầu tiên là các hiện tượng gây ra sự cố sức khỏe cho các cán bộ ngoại giao Mỹ, dù nó có phải sóng âm hay không, chính là việc áp dụng các phương tiện kỹ thuật phục vục công tác tình báo của Chính phía Mỹ.

Một bản tin được hãng AP đưa ra từ ngày 17/9 dẫn lời một quan chức Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) nhận định rằng các sự cố y tế này có thể bắt nguồn từ việc sử dụng các thiết bị phát sóng LRAD-RX, do công ty American Technology Corporation (ATC) của Mỹ thiết kế, nhằm phục vụ công tác liên lạc giữa Cục Tình báo liên bang Mỹ (CIA) và các điệp viên của mình.

Theo nguồn tin này, khi biết được những tác hại tới sức khỏe mà các thiết bị này gây ra, phía Mỹ đã quyết định tháo dỡ hệ thống thiết bị đó, và để làm điều này Đại sứ quán Mỹ tại Cuba phải tạm đình chỉ các hoạt động lãnh sự và một số hoạt động khác.

Lời bào chữa ban đầu là do những thiệt hại mà cơn bão Irma gây ra, nhưng sau đó động thái này là trùng khớp với câu chuyện về “bảo vệ sức khỏe các cán bộ nhân viên ngoại giao Mỹ”.

Giả thuyết này cũng không thể trái ngược hay loại bỏ một giả thuyết rộng lớn, toàn diện hơn và đồng điệu với cách hành xử của chính quyền Mỹ hiện tại. Không phải ngẫu nhiên mà những nhân vật như chính trị gia thạo tin người Mexico Jorge Castañeda, người hiểu biết mọi góc khuất trên chính trường Mỹ, đã tuyên bố rằng chỉ có sự can thiệp của Cuba mới có thể phế truất được Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro.

Yếu tố nữa cần tính tới là áp lực từ những thành phần chống Cuba tại Quốc hội Mỹ. Đối với Tổng thống Donald Trump, Cuba dường như là cái giá quá rẻ để thỏa mãn các thành phần cực đoan này và giành lấy sự ủng hộ mà ở các khía cạnh khác trong cả chính sách đối nội lẫn đối ngoại của Mỹ đều đang gặp nhiều sóng gió.

Tóm lại, những cuộc “tấn công âm học giả định” này đúng là cơ hội vàng để chính quyền Trump khuấy động một “cơn bão hoàn hảo” chống lại Cuba, bao gồm cả việc cánh báo du khách Mỹ không nên đến đảo quốc Caribe này và ngừng vô thời hạn hoạt động cấp thị thực.

Động thái trên thực tế đã đưa Cuba vào danh sách các nước có công dân bị cấm nhập cảnh vào Mỹ mặc dù không công khai tuyên bố điều này. Diễn biến này xảy ra đúng thời điểm Cuba đang trải qua tình trạng kinh tế khó khăn, bị chồng chất thêm bởi những thiệt hại khổng lồ chưa tính toán hết của siêu bão Irma.