Giải quyết triệt để tình trạng đầu tư dàn trải, manh mún trong đầu tư công

Sáng 18/6, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng đã giải trình các vấn đề đại biểu Quốc hội đặt ra tại phiên thảo luận về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước năm 2024, những tháng đầu năm 2025.

"Chúng ta đang phải đi ngược dòng"

Theo Bộ trưởng, trước yêu cầu đặt ra đối với tăng trưởng năm 2025 để tạo tiền đề vững chắc cho tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn 2026 - 2030 và các năm tiếp theo, thực hiện kết luận của Trung ương, của Bộ Chính trị, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính đã tham mưu cho Chính phủ để báo cáo Quốc hội điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng năm 2025 đạt từ 8% trở lên. Đồng thời, xây dựng kịch bản tăng trưởng kinh tế của cả nước và các chỉ tiêu cụ thể để giao cho từng ngành, từng đơn vị, từng cơ quan và từng địa phương.

Với sự chỉ đạo hết sức quyết liệt của Đảng, Nhà nước, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, tình hình tăng trưởng kinh tế trong 5 tháng có nhiều nét là khả quan. Nhiều chỉ số sản xuất công nghiệp chế biến, chế tạo, xuất khẩu, thu hút FDI, tiêu dùng… đạt mức tăng trưởng là hai con số.

"Dự báo tình hình quý II nếu không có gì quá bất thường trong tháng 6 này thì trong 6 tháng chúng ta tiếp tục đạt được nhiều kết quả khả quan so với quý I, tức là tăng trưởng quý II dự báo sẽ cao hơn quý I và đang bám sát với kịch bản", Bộ trưởng cho hay.

Song ông cũng cho rằng, để đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế 8% đòi hỏi trong quý III, IV phải tập trung hết sức nỗ lực, cố gắng để bù đắp cho quý I và II. "Đây là thách thức vô cùng to lớn khi dự báo tăng trưởng kinh tế của thế giới và khu vực là rất thấp và chúng ta đang phải đi ngược dòng".

Vừa qua, quán triệt chủ trương của Trung ương, Bộ Chính trị, các nghị quyết về "bộ tứ trụ cột" và chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính đã tham mưu cho Chính phủ ban hành Nghị quyết 154/NQ-CP với 12 nhóm giải pháp trọng tâm, trọng điểm và đột phá.

"Chúng tôi sẽ bám sát tình hình diễn biến trên thế giới và khu vực, cũng như tăng cường phân tích, dự báo để cập nhật kịch bản tăng trưởng cụ thể để cả hệ thống chính trị cùng bình tĩnh, quyết tâm cao, nỗ lực lớn, suy nghĩ đột phá, hành động quyết liệt, đạt được mục tiêu cuối cùng đó là tăng trưởng kinh tế tối thiểu 8%", Bộ trưởng nói.

Liên quan đến quản lý, điều hành thu, chi ngân sách, Bộ trưởng Tài chính cho hay, cùng với kết quả tăng trưởng kinh tế, thu ngân sách hằng năm đều đạt và vượt so với dự toán, đặc biệt là trong năm 2023 – 2024, với mức vượt dự toán khá lớn. Điều đáng mừng là cơ cấu thu ngân sách đã theo hướng bền vững, thu nội địa ngày càng được khẳng định. Hầu hết các địa phương đều tăng thu ngân sách qua từng năm.

Chi ngân sách nhà nước cũng đảm bảo chi theo dự toán và hằng năm đều tiết kiệm được, như năm 2024 tiết kiệm được 5% để thực hiện chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát. Trong năm 2025 dự kiến sẽ phải tăng thu trên 15% so với dự toán để đảm bảo nguồn lực triển khai các nhiệm vụ.

Các dự án trọng điểm quốc gia đều đạt và vượt tiến độ

Đề cập đến vấn đề được Quốc hội và cử tri rất quan tâm là giải ngân đầu tư công, Bộ trưởng cho biết, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ rất quyết liệt trong việc đôn đốc giải ngân vốn đầu tư công. Chính phủ đã chỉ đạo thành lập 7 tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ, 26 đoàn công tác của thành viên Chính phủ và triển khai rất nhiều giải pháp thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công. Đến nay, tình trạng đầu tư dàn trải, manh mún trong đầu tư công cơ bản đã giải quyết được triệt để, tập trung vốn cho các dự án lớn, chiến lược của đất nước.

Ông dẫn chứng, đầu nhiệm kỳ, các bộ, ngành, địa phương trình 12.000 dự án trong giai đoạn 2021 – 2025, nhưng Chính phủ đã cắt giảm chỉ có 5.000 dự án. Nhiệm kỳ trước 2016 – 2020 là 12.000 dự án thì nhiệm kỳ này chỉ có 5.000 dự án và sắp tới Chính phủ dự kiến chỉ có 3.000 dự án. Chính nhờ việc tập trung có trọng tâm, trọng điểm, chúng ta đã có rất nhiều công trình, dự án đột phá, đặc biệt là hạ tầng giao thông.

Điểm nổi bật nữa trong nhiệm kỳ này là tất cả các dự án trọng điểm quốc gia đều đạt và vượt tiến độ. Đây là những bài học kinh nghiệm để trong nhiệm kỳ tới chúng ta làm tốt hơn, tập trung nguồn vốn đầu tư vào các dự án trọng tâm, trọng điểm.

"Riêng vấn đề ngân sách của các địa phương, các dự án đầu tư công thuộc ngân sách của địa phương chúng ta sẽ phải rà soát tiếp để đảm bảo cũng phải tập trung có trọng tâm, trọng điểm thì mới đảm bảo hiệu quả", Bộ trưởng nói thêm.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, mục tiêu bắt buộc phải giải ngân được 100% nên hiện Chính phủ đang tập trung vào các giải pháp rất quyết liệt để đóng góp cao nhất vào tăng trưởng kinh tế.

Không để tài sản bị lãng phí, sử dụng không hiệu quả

Giải đáp ý kiến của đại biểu về xử lý tài sản công khi sắp xếp tổ chức bộ máy, Bộ trưởng khẳng định Bộ Tài chính đang triển khai rất quyết liệt. Hiện nay, Bộ Tài chính đã báo cáo Chính phủ và Quốc hội để sửa đổi Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, bổ sung 12 nghị định, 1 quyết định, 2 công điện và đã ban hành theo thẩm quyền 1 thông tư để phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 2 cấp, phân cấp thẩm quyền cho lĩnh vực quản lý, sử dụng tài sản công, tiêu chuẩn, định mức sử dụng trụ sở làm việc, xe ô tô, máy móc, thiết bị. Về mặt thể chế hiện đã đầy đủ.

Bộ Tài chính đang thành lập các đoàn vừa đi khảo sát, vừa hỗ trợ cho các địa phương; có văn bản hướng dẫn các địa phương về việc sử dụng tài sản sau hợp nhất, sáp nhập.

"Sắp tới chúng tôi sẽ tham mưu cho Chính phủ để có những chỉ đạo rất quyết liệt theo hướng cầm tay chỉ việc, cùng với việc hỗ trợ cho các địa phương và thực hiện việc giám sát", ông nhấn mạnh; đồng thời mong đoàn đại biểu Quốc hội các tỉnh cùng với song hành với Chính phủ để thực hiện việc giám sát này, đảm bảo không để tài sản bị lãng phí, sử dụng không hiệu quả.