Hai nỗi lo của doanh nghiệp Mỹ

Tâm lý lạc quan của các doanh nghiệp nhỏ tại Mỹ đã cải thiện trong tháng 7/2025, dù nhiều chủ doanh nghiệp ngày càng lo ngại về triển vọng kinh tế và chất lượng nguồn lao động hiện có.

Ngày 12/8, Liên đoàn Doanh nghiệp Độc lập Quốc gia (NFIB)- tổ chức đại diện cho các doanh nghiệp nhỏ tại Mỹ- cho biết, Chỉ số lạc quan doanh nghiệp nhỏ đã tăng 1,7 điểm, lên 100,3 điểm trong tháng 7/2025. Một số chủ doanh nghiệp đánh giá điều kiện kinh doanh tốt hơn và cho rằng đây là thời điểm thuận lợi để mở rộng hoạt động.

Tuy nhiên, chỉ số bất ổn trong khảo sát của NFIB đã tăng 8 điểm, lên 97 điểm, khiến tổ chức này nhận định là đang làm lung lay những quyết định về tuyển dụng, định giá và đầu tư vào nhà xưởng, thiết bị. NFIB cho rằng nguyên nhân đến từ “các mức thuế quan, lạm phát và những cuộc xung đột như ở Gaza”.

Các nhà kinh tế cho rằng chính sách bảo hộ thương mại của Tổng thống Mỹ Donald Trump, với mức thuế nhập khẩu cao, đã góp phần làm triển vọng kinh tế kém rõ ràng hơn, đồng thời đẩy chi phí của doanh nghiệp và người tiêu dùng tăng lên.

Điều này phản ánh rõ trong khảo sát của NFIB. Một chủ doanh nghiệp sản xuất sản phẩm kim loại chế tạo cho biết: “Chi phí tăng cao đang ảnh hưởng đến tất cả mọi người. Tôi tin rằng tình hình sẽ cải thiện, nhưng cần thời gian – khoảng 6 tháng đến 12 tháng. Tôi chỉ hy vọng các doanh nghiệp nhỏ trụ được tới lúc đó”.

Một người tham gia khảo sát trong lĩnh vực nông nghiệp cho biết giá ngô và đậu tương hiện quá thấp. Người này nói: “Thông thường tôi ký hợp đồng bán trước 50% hoặc hơn, nhưng giá chưa đạt mức có lãi nên tôi hầu như chưa ký hợp đồng nào”.

Khảo sát của NFIB cũng cho thấy tỷ lệ chủ doanh nghiệp coi doanh số kém là vấn đề lớn nhất đã tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 2/2021.

Ngoài ra, có tới 21% chủ doanh nghiệp nhỏ cho rằng chất lượng lao động là vấn đề số một – tăng 5 điểm phần trăm so với mức tương ứng của tháng Sáu và đứng đầu danh sách các mối lo ngại. Việc chính quyền Tổng thống Trump đẩy mạnh truy quét và trục xuất người nhập cư không giấy tờ đã khiến nguồn cung lao động tại Mỹ sụt giảm đáng kể.

Trong khi đó, số người Mỹ nhận trợ cấp thất nghiệp trong ít nhất một tuần đã tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 11/2021, cho thấy những dấu hiệu rõ rệt hơn về sự suy yếu của thị trường lao động. Theo dữ liệu được Bộ Lao động Mỹ công bố ngày 7/8, số người lao động nhận trợ cấp thất nghiệp thông qua hình thức "tiếp tục yêu cầu" đã tăng vọt lên 1,97 triệu người vào cuối tháng 7, so với mức 1,85 triệu người vào đầu tháng 1.

Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp mới vẫn ở mức thấp, chỉ tăng 7.000 đơn vào tuần trước vào cuối tháng 7, so với mức 1,85 triệu đơn vào đầu tháng 1. Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp mới vẫn ở mức thấp, chỉ tăng 7.000 đơn vào tuần trước vào tuần trước vào cuối tháng 7, so với mức 1,85 triệu đơn vào đầu tháng 1. Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp mới vẫn ở mức thấp, chỉ tăng 7.000 đơn vào tuần trước.

Theo tờ The Washington Post, những con số này củng cố bức tranh ngày càng yếu kém của thị trường lao động Mỹ. Dù không có làn sóng sa thải lớn, nhiều người lao động vẫn không thể tìm được việc làm mới và phải đối mặt với thời gian thất nghiệp kéo dài hơn. Một báo cáo việc làm khác được công bố vào tuần trước cho thấy các doanh nghiệp tuyển dụng với tốc độ gần như chậm nhất trong hơn một thập kỷ, nếu không tính thời kỳ đại dịch.

Các chuyên gia lao động cho rằng thị trường lao động đang chững lại do các yếu tố như chính sách thuế quan cao hơn của chính quyền Tổng thống Donald Trump, cắt giảm chi tiêu liên bang và siết chặt chính sách nhập cư. Các mức thuế mới đối với hàng chục quốc gia đã chính thức có hiệu lực từ ngày 7/8 vừa qua, làm tăng chi phí nhập khẩu – điều có thể đổ gánh nặng lên người tiêu dùng và doanh nghiệp Mỹ, từ đó tiếp tục làm chậm quá trình tuyển dụng.

Hàng loạt doanh nghiệp lớn từ nhiều lĩnh vực cho biết họ đang chịu tác động rõ rệt từ cuộc chiến thuế quan bắt nguồn từ chính sách thuế của Mỹ với nhu cầu suy yếu và chi phí tăng cao. Các tập đoàn như Caterpillar, Marriott và nhiều tên tuổi khác mới đây đều báo cáo kết quả kinh doanh kém khả quan.

Theo công cụ theo dõi thuế quan toàn cầu của Reuters, các doanh nghiệp niêm yết trên toàn cầu dự  báo mất khoảng 15 tỷ USD lợi nhuận trong năm 2025 do ảnh hưởng từ thuế quan. Phần lớn thiệt hại tập trung ở các ngành công nghiệp, sản xuất và ô tô, trong khi lĩnh vực tài chính và công nghệ ít bị ảnh hưởng hơn.

Tổng thống Trump cho rằng thuế nhập khẩu là cần thiết để giải quyết tình trạng mất cân bằng thương mại của Mỹ và khôi phục năng lực sản xuất trong nước. Ông lập luận rằng các biện pháp thuế quan sẽ mang lại việc làm và thu hút đầu tư về Mỹ.

Theo chuyên gia phân tích thị trường Steve Sosnick tại công ty dịch vụ tài chính Interactive Brokers, đây có thể mới chỉ là sự khởi đầu và chính sách thuế quan vẫn còn trong giai đoạn sơ khai, nhất là khi các đối tác thương mại lớn như Canada (Ca-na-đa), Trung Quốc và Ấn Độ vẫn chưa ổn định.

Báo cáo lợi nhuận mới đây cho thấy các công ty đang bị ảnh hưởng theo nhiều cách khác nhau, từ chi phí nhập khẩu nguyên liệu như kim loại tăng cao, đến niềm tin tiêu dùng suy giảm kéo theo nhu cầu yếu đi.

Tập đoàn sản xuất thiết bị công nghiệp Caterpillar ghi nhận doanh thu giảm 0,7%, trong khi chi phí hàng bán tăng tới 6,5%. Giám đốc điều hành Caterpillar, Joe Creed cho biết thuế quan “nhiều khả năng sẽ là trở lực lớn hơn đối với lợi nhuận doanh nghiệp trong nửa cuối năm 2025”.