Hỗ trợ doanh nghiệp gia tăng xuất khẩu tại khu vực Á-Âu bằng cách nào?

Nhằm cung cấp cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam thông tin cập nhật về tình hình thị trường, chính sách ngoại thương, các cơ hội giao thương và đầu tư tại khu vực Á – Âu, ngày 2/12 tại thành phố Hà Nội, Bộ Công Thương đã tổ chức Diễn đàn thương mại với các đối tác khu vực Á – Âu năm 2022 bằng hình thức trực tiếp kết hợp với trực tuyến. 

Diễn đàn được tổ chức thường niên để góp phần hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng giải pháp thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa và đầu tư, cũng như tận dụng các lợi thế sẵn có của khu vực Á-Âu(Eurasia) để đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu phục vụ sản xuất.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Tạ Hoàng Linh, Vụ trưởng Vụ Thị trường châu Âu - châu Mỹ (Bộ Công Thương) cho biết khu vực Eurasia gồm 28 nước, trải dài từ Đông Âu sang Trung Á với tổng diện tích khoảng 23,5 triệu km2, dân số hơn 410 triệu người, tổng GDP gần 3.400 tỷ USD, là thị trường truyền thống và đầy tiềm năng cho các doanh nghiệp Việt Nam. 

Về thương mại, năm 2021, kim ngạch thương mại hàng hóa hai chiều giữa Việt Nam và Eurasia đạt hơn 14,7 tỷ USD, tăng 17,6% so với 2020; trong đó, xuất khẩu đạt hơn 9,9 tỷ USD tăng 11,7%, nhập khẩu đạt 4,8 tỷ USD tăng 32,2%. 

Riêng năm 2022, do những bất ổn địa chính trị trong khu vực, kéo theo là khủng hoảng năng lượng, lương thực và lạm phát tăng cao ở các nước Eurasia đã tác động tiêu cực đến thương mại song phương giữa Việt Nam và các nước khu vực Á – Âu. 

Trong 10 tháng năm 2022, kim ngạch hai chiều giảm 5,6% so với cùng kỳ năm 2021, đạt gần 11,1 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu đạt 7,3 tỷ USD, nhập khẩu đạt gần 3,8 tỷ USD.

Theo số liệu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tính đến hết tháng 10 năm 2022, các quốc gia khu vực Á-Âu hiện có khoảng 339 dự án đầu tư tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký gần 1,8 tỷ USD, tương đương với 0,4% trong tổng vốn đăng ký từ 140 quốc gia, vùng lãnh thổ đang đầu tư tại nước ta. 

Việt Nam đã đầu tư 24 dự án sang khu vực Á - Âu với tổng vốn đăng ký 1,65 tỷ USD; trong đó chủ yếu là tại Liên bang Nga, tương đương với 8% trong tổng vốn đăng ký đầu tư của Việt Nam ra nước ngoài. 

Có thể thấy các con số thống kê hiện nay cho thấy giữa hai bên còn rất nhiều tiềm năng hợp tác, đặc biệt là khi giữa Việt Nam và các quốc gia khu vực Á-Âu đã hình thành các thiết chế, khung khổ vững chắc làm nền tảng cho sự phát triển hợp tác song phương.

Cụ thể, bao gồm hai Hiệp định tự do thương mại Việt Nam và Liên minh kinh tế Á - Âu (LB Nga, Belarus, Kazakhstan, Armenia, Kyrgyzstan) EAEUFTA và Hiệp định thương mại tự do Việt Nam- EU (EVFTA); Hiệp định bảo hộ đầu tư giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVIPA); 14 Ủy ban Hỗn hợp/ Ủy ban liên Chính phủ và 1 cơ chế Tham vấn hợp tác kinh tế song phương.

Theo ông Tạ Hoàng Linh, sự hỗ trợ của hệ thống Thương vụ Việt Nam tại các nước, các Đại sứ quán / Cơ quan đại diện thương mại của các nước tại Việt Nam, thông tin thị trường cập nhật cho cộng đồng doanh nghiệp luôn là yếu tố quan trọng để gia tăng cơ hội giao thương và mở rộng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, mặt hàng xuất khẩu. 

Vì vậy, trong thời gian tới Bộ Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp với cộng đồng doanh nghiệp, các Đại sứ quán và các cơ quan thương mại của các nước trong khu vực, Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài… tổ chức thường xuyên hơn nữa các hoạt động nhằm tăng cường sự kết nối và giao thương giữa Việt Nam và khu vực Á - Âu.

Đặc biệt, các Thương vụ của Việt Nam tại các nước Á - Âu cũng đóng vai trò đầu mối quan trọng cho xúc tiến thương mại, quảng bá và giới thiệu hình ảnh của Việt Nam tại khu vực, đặc biệt là những mặt hàng xuất khẩu chủ lực như nông sản, thủy sản, dệt may, da giày, đồ gỗ, điện tử và linh kiện điện tử,… 

Trong bối cảnh những dấu hiệu suy thoái kinh tế thế giới ngày một rõ rệt, các mặt hàng này của Việt Nam về cơ bản đều là những mặt hàng thiết yếu, có chất lượng tốt và giá cả cạnh tranh, phục vụ cho số đông người tiêu dùng sở tại.

Do đó, đây là thời điểm thuận lợi để thâm nhập thị trường sâu hơn nữa, tìm kiếm cơ hội tại những thị trường ngách và mở rộng các mối quan hệ làm ăn kinh doanh dài hạn với các đối tác trong khu vực Á- Âu.

Ông Tạ Hoàng Linh nhấn mạnh, nền kinh tế thế giới thời gian tới được dự báo sẽ gặp nhiều khó khăn như suy thoái trong ngắn hạn, lạm phát cao và các vấn đề địa chính trị sẽ còn diễn biến phức tạp.

Vì thế, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp để hỗ trợ xử lý những vướng mắc, khó khăn trong hoạt động giao thương, đồng thời phối hợp xây dựng giải pháp tổng thể thúc đẩy thương mại và đầu tư giữa Việt Nam với thị trường châu Âu - châu Mỹ nói chung và thị trường Á - Âu nói riêng.

Tại Diễn đàn, dại diện Tham tán thương mại Việt Nam tại khu vực Á-Âu, Tham tán thương mại Đại sứ quán Uzbekistan tại Indonesia kiêm nhiệm Việt Nam... đã cung cấp các thông tin cập nhật về tình hình thị trường, chính sách đầu tư của các nước sở tại, các cơ hội hiện có từ các Hiệp định VN-EAEU FTA và EVFTA nhằm giúp doanh nghiệp Việt Nam tận dụng tối đa các lợi thế.

Trong khuôn khổ Diễn đàn còn diễn ra phần tọa đàm giữa đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, các hiệp hội, các doanh nghiệp về những kinh nghiệm, cơ hội, thách thức khi kinh doanh, đầu tư tại khu vực Á-Âu.

Cụ thể, các bên đã tập trung chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn của doanh nghiệp Việt Nam và doanh nghiệp nước sở tại khi kinh doanh, đầu tư tại thị trường của nhau các cơ hội xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam vào thị trường Đông Âu; giải pháp tháo gỡ khó khăn trong lĩnh vực vận tải, thanh toán khi giao thương tại thị trường Á-Âu./.