Hoa Tết nở sớm, nông dân Vĩnh Long chủ động "chốt đơn"

Hoa nở khi thị trường Tết chưa vào cao điểm khiến việc tiêu thụ gặp khó khăn, giá bán giảm, ảnh hưởng đến thu nhập của người trồng. Trước tình trạng này, những ngày qua, chính quyền địa phương, ngành chức năng và các nhà vườn đã chủ động triển khai nhiều giải pháp kết nối tiêu thụ, tìm đầu ra cho lượng hoa nở sớm, giúp nông dân thu hồi vốn.

Chủ động tìm kênh tiêu thụ mới

Theo UBND xã Chợ Lách, vụ hoa cảnh Tết năm nay, diện tích và sản lượng cung ứng ra thị trường khoảng 2,5 triệu sản phẩm các loại; trong đó, hoa cúc mâm xôi chiếm khoảng 1,2 triệu sản phẩm. Mặc dù địa phương đã xây dựng quy trình kỹ thuật sản xuất hoa cúc khá hoàn chỉnh, song do thời gian canh tác kéo dài khoảng 6 tháng, cây hoa dễ bị tác động bởi biến động thời tiết, dẫn đến tình trạng nở sớm hoặc nở muộn.

Năm nay, hiện tượng hoa cúc nở sớm xảy ra trên diện rộng tại một số vườn, ảnh hưởng đến thu nhập của người trồng hoa. Theo thống kê, tỷ lệ hoa nở sớm chiếm khoảng 20–30%, sớm hơn chu kỳ bình thường từ 7–10 ngày. Hiện phần lớn sản lượng hoa nở đúng vụ đã được thương lái đặt mua với giá dao động từ 160.000–200.000 đồng/cặp. Riêng hoa cúc nở sớm, giá bán tại vườn dao động từ 100.000–200.000 đồng/cặp, tùy thời điểm thu mua và chất lượng hoa.

Trước áp lực tiêu thụ khi hoa cúc mâm xôi nở sớm đồng loạt, nhiều hộ trồng hoa đã chủ động nắm bắt nhu cầu thị trường, tìm kiếm đối tượng khách hàng phù hợp để tiêu thụ. Điển hình như gia đình ông Nguyễn Thanh Sang (xã Chợ Lách) đã chủ động lựa chọn và xuất bán sớm cúc mâm xôi phục vụ thị trường Tết Dương lịch.

Với khoảng 2.500 chậu chuẩn bị cho thị trường Tết, gia đình ưu tiên lựa chọn bán các cây có khả năng nở sớm cho khu du lịch, hàng quán có nhu cầu trang trí sớm. Qua đó, nhanh chóng thu hồi vốn, giảm áp lực chăm sóc trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng và thời tiết diễn biến thất thường.

Gia đình chị Lê Thị Diễm (Xã Chợ Lách) những ngày qua cũng tất bật tìm đầu mối tiêu thụ hơn 300 chậu cúc mâm xôi nở sớm. Khoảng 2–3 ngày trước, chị đã bán gần 100 cặp, với giá dao động từ 100.000–200.000 đồng/cặp; trong đó hoa đẹp khoảng 200.000 đồng/cặp, loại trung bình khoảng 150.000 đồng/cặp.

Theo chị Diễm, mức giá này thấp hơn so với năm trước do nguồn cung hoa nở sớm năm nay tăng cao. Mấy ngày qua đã bán được một ít, số còn lại gia đình đang cố gắng bán sớm với mức giá từ có lãi ít đến hòa vốn. Riêng hơn 2.000 chậu cúc còn lại trong vườn, gia đình tập trung chăm sóc để hoa nở đúng dịp Tết, mong giá bán tương đương những năm trước để có thu nhập đón Tết.

Hoa cúc nở sớm đồng loạt gây áp lực tiêu thụ lớn. Thay vì trông chờ hoạt động “giải cứu”, nhiều nông dân đã chủ động thay đổi tư duy, tìm hướng tiêu thụ mới phù hợp hơn với thị trường. Nhận thấy kênh bán truyền thống không còn là lựa chọn duy nhất, nhiều hộ trồng cúc ở xã Chợ Lách đã chuyển sang bán hàng trực tuyến.

Từ điện thoại thông minh, người trồng hoa tự quay video, livestream tại vườn để giới thiệu sản phẩm và bán sản phẩm trực tiếp với khách hàng, đồng thời hướng đến thị trường miền Trung và miền Bắc – nơi thời tiết lạnh giúp hoa nở chậm hơn và vẫn bảo đảm chất lượng bày. Nhờ đó, một lượng lớn hoa cúc nở sớm đã được tiêu thụ với mức giá phù hợp, góp phần giảm thiểu thiệt hại cho người trồng.

Chị Nguyễn Thị Kim Hương cho biết, năm nay hoa nở sớm hơn dự kiến nhưng do chưa có các điểm tập kết bán hoa nên gia đình chuyển sang bán hàng trực tuyến để tiếp cận khách hàng ở xa. Hình thức chủ yếu là quay video, livestream, sau khi khách đặt hàng, gia đình đóng gói và gửi đi. Chị Hương nói: “Mỗi buổi livestream có thể bán được khoảng 50–100 cặp, khách hàng chủ yếu đến từ miền Bắc và miền Trung; riêng thị trường miền Nam, nhu cầu thường tăng mạnh vào khoảng một tuần trước Tết. Việc bán trực tiếp cho khách hàng giúp người trồng tiếp cận người tiêu dùng, giảm khâu trung gian, chủ động giá bán và thích ứng tốt hơn với biến động thời tiết và áp lực đầu ra.

Quảng bá, mở rộng kênh tiêu thụ hoa cúc nở sớm

Xã Chợ Lách là một trong những vùng sản xuất hoa cảnh phục vụ Tết trọng điểm của tỉnh Vĩnh Long. Hằng năm, nguồn hoa Tết của địa phương chủ yếu được thương lái đặt cọc, thu mua từ sớm. Tuy nhiên, năm nay do hoa cúc nở sớm trên diện rộng, cả nông dân và thương lái đều gặp khó khăn, không thể chờ đến Tết mới xuất bán như kế hoạch ban đầu.

Trước tình hình đó, nhiều thương lái chủ động lựa chọn các vườn có hoa đến đợt xuất bán sớm; đồng thời tìm kiếm thêm đầu mối tiêu thụ mới, tập trung vào nhóm khách hàng có nhu cầu trang trí hoặc các khu vực có điều kiện thời tiết phù hợp để hoa phát triển chậm và vẫn kịp phục vụ thị trường Tết.

Chị Đinh Thị Huế (thương lái thu mua hoa tại Chợ Lách) cho biết, năm nay tỷ lệ hoa nở sớm tại nhiều vườn cao hơn so với mọi năm, song chất lượng hoa cúc vẫn rất tốt, từ dáng bông đến kích thước. Hiện giá hoa cúc nở đúng vụ dao động từ 170.000–200.000 đồng/cặp. Đối với hoa nở sớm, giá bán từ 100.000–200.000 đồng/cặp, tùy kích thước. Riêng một số chậu nhỏ, hoa nở quá sớm, khó sử dụng đúng dịp Tết, các hộ bán với giá khoảng 50.000–60.000 đồng/cặp để thu hồi vốn, song số lượng không nhiều.

Theo chị Huế, thị trường từ miền Trung trở ra miền Bắc, nơi có thời tiết lạnh, rất phù hợp để tiêu thụ hoa cúc nở sớm, do cây hoa phát triển chậm hơn khoảng 7–10 ngày so với miền Tây, đến đúng dịp Tết vẫn bảo đảm chất lượng. Khó khăn lớn nhất hiện nay là thời điểm còn sớm, các bãi tập kết hoa Tết chưa hình thành nên việc tiêu thụ còn hạn chế. Những ngày qua, thương lái mới hỗ trợ tiêu thụ được khoảng 20–30% số hoa nở sớm, phần còn lại vẫn chờ các đầu mối và khách hàng .

Song song với sự chủ động của người dân và thương lái, chính quyền địa phương và các ngành chức năng cũng vào cuộc hỗ trợ tiêu thụ hoa cúc. Địa phương tích cực triển khai giải pháp kết nối thị trường, khuyến khích người dân mở rộng kênh bán hàng qua các nền tảng thương mại điện tử, kết hợp với các đơn vị vận chuyển và kênh bán hàng uy tín.

Mới đây, Sở Công Thương Vĩnh Long phối hợp với UBND xã Chợ Lách, Chi nhánh Bưu chính Viettel (Viettel Post) Vĩnh Long và TikTok Shop Việt Nam tổ chức phiên chợ xuân “Hành trình nông sản Vĩnh Long – Chở xuân về nhà”, giới thiệu các sản phẩm nông sản chủ lực của địa phương, trong đó nổi bật là cúc mâm xôi – sản phẩm đặc trưng gắn với thương hiệu hoa kiểng Chợ Lách. Chương trình đã ghi nhận khoảng 2.500 đơn hàng; trong đó có hơn 2.000 chậu cúc mâm xôi và trên 6.000 trái bưởi da xanh. Sau các phiên bán hàng, các đơn vị tiếp tục đồng hành cùng nhà vườn mở giỏ hàng trực tuyến để phục vụ nhu cầu mua hoa Tết của người dân.

Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long Phạm Phước Trãi cho biết, “Hành trình nông sản Vĩnh Long – Chở xuân về nhà” là hoạt động thiết thực trong quảng bá sản phẩm đặc trưng của địa phương gắn với chuyển đổi số nhân dịp Tết Nguyên đán 2026, đồng thời giúp người sản xuất từng bước nâng cao kỹ năng xây dựng nội dung, bán hàng trực tuyến, tạo niềm tin cho người tiêu dùng. Đây được xem là tiền đề quan trọng để hình thành lực lượng sản xuất nông nghiệp thích ứng với chuyển đổi số, góp phần giải quyết đầu ra ổn định cho nông sản, đặc sản địa phương trong thời gian tới. Thông qua chương trình, Sở Công Thương kỳ vọng không chỉ hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm trong một vài phiên livestream mà còn giúp nông dân, nhà vườn và hợp tác xã từng bước nâng cao kỹ năng quảng bá, bán hàng trực tuyến, tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái thương mại điện tử.

Ông Trần Hữu Nghị, Phó Chủ tịch UBND xã Chợ Lách cho biết, với mục đích giúp địa phương giới thiệu giá trị các sản phẩm hoa kiểng Chợ Lách, thể hiện công sức và tâm huyết của người trồng hoa, đồng thời quảng bá các sản phẩm đặc trưng như hoa cúc, hoa mai, hoa giấy... đến người tiêu dùng cả nước. Chương trình diễn ra trong bối cảnh hoa cúc mâm xôi nở sớm gặp khó khăn trong tiêu thụ, đã góp phần giúp giải quyết một phần khó khăn cho người nông dân.

Đến nay, khoảng 70% số hộ có hoa cúc nở sớm đã được tiêu thụ thông qua kết hợp kênh phân phối truyền thống và các nền tảng trực tuyến. Phần diện tích còn lại, địa phương và ngành chức năng sẽ tiếp tục phối hợp hỗ trợ kết nối thương lái, bán hàng trực tuyến nhằm giúp người dân thu hồi vốn, giảm thiệt hại. Địa phương cũng đã phối hợp với các ngành chuyên môn khảo sát thực tế để kịp thời đưa ra khuyến cáo kỹ thuật và nghiên cứu điều chỉnh quy trình sản xuất cho các vụ sau, nhằm hạn chế rủi ro cho người dân trong sản xuất hoa vụ Tết.