Không để chậm lại xử lý nợ xấu

Ngày 28/8, Ngân hàng Nhà nước tổ chức Hội nghị Sơ kết 1 năm triển khai Nghị quyết 42/2017/QH (Nghị quyết 42) về thí điểm xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng và Quyết định 1058/QĐ - TTg ngày 19/7/2017 (Quyết định 1058) của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án cơ cấu hệ thống các tổ chức tín dụng gắn với xử lý nợ xấu giai đoạn 2016-2020.

Phát biểu tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ đề nghị thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước, các Bộ, ngành, địa phương và hệ thống các tổ chức tín dụng xử lý và kiểm soát nợ xấu để đến năm 2020 đưa tỷ lệ nợ xấu nội bảng của các tổ chức tín dụng, nợ xấu đã bán cho Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) và nợ đã thực hiện các biện pháp phân loại nợ xuống dưới 3%. Phấn đấu đưa tỷ lệ nợ xấu và nợ tiềm ẩn thành nợ xấu của hệ thống tổ chức tín dụng về mức an toàn theo thông lệ quốc tế.

Đồng thời, phấn đấu từ nay đến năm 2020, hoàn thành và hoàn thành vượt các chỉ tiêu đã đề ra tại Nghị quyết số 42 và Quyết định số 1058; riêng năm 2018, phấn đấu hoàn thành 30% mục tiêu đặt ra cho cả giai đoạn 2016-2020.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước tiếp tục phát huy vai trò đầu mối, phối hợp tích cực với các Bộ, ngành, địa phương liên quan giúp Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo triển khai có hiệu quả Nghị quyết 42 và Quyết định 1058; đồng thời tiếp tục rà soát, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đồng bộ, kịp thời phát hiện và chủ động thực hiện những giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng và xử lý nợ xấu, không để quá trình này chậm lại.

Ngoài ra, tập trung nguồn lực thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 42 và Quyết định số 1058; trong đó xác định những giải pháp then chốt, hiệu quả, đúng pháp luật để xử lý dứt điểm các tổ chức tín dụng yếu kém trong thời gian ngắn nhất, không để xảy ra những rủi ro phát sinh trong quá trình cơ cấu lại, bảo vệ quyền lợi chính đáng, hợp pháp của cả ngân hàng, người đi vay và người gửi tiền...

Ông Nguyễn Văn Du, Phó Chánh Thanh tra, Giám sát ngân hàng (Ngân hàng Nhà nước) cho biết, qua một năm triển khai Nghị quyết 42, năng lực tài chính của các tổ chức tín dụng được củng cố nâng cao, cải thiện tính minh bạch, vốn điều lệ tăng nhanh qua các năm… Cụ thể, tính đến 30/6/2018 vốn điều lệ của toàn hệ thống ước đạt hơn 519 nghìn tỷ đồng, tăng 1,3% so với so với cuối năm 2017, tăng 6,3% so với cuối năm 2016. Vốn chủ sở hữu của toàn hệ thống ước đạt hơn 720 nghìn tỷ đồng, tăng 9,1% so với cuối năm 2017, tăng 21,1% so với cuối năm 2016.

Theo ông Du, các giải pháp xử lý nợ xấu được triển khai đồng bộ cùng với các biện pháp kiểm soát, phòng ngừa nợ xấu mới phát sinh đã góp phần quan trọng nâng cao chất lượng tín dụng và giảm tỷ lệ nợ xấu của hệ thống tổ chức tín dụng. Bên cạnh đó, Nghị quyết 42 đã tạo điều kiện quan trọng góp phần xử lý nợ xấu tại các tổ chức tín dụng, đến cuối tháng 6/2018 tỷ lệ nợ xấu so với tổng nợ là 2,09%, giảm 2,46% so với thời điểm 31/12/2016.

Tính đến 30/6/2018, hệ thống tổ chức tín dụng đã xử lý được 138,29 nghìn tỷ đồng nợ xấu xác định theo Nghị quyết 42 (không bao gồm 61,04 nghìn tỷ đồng dự phòng rủi ro để xử lý nợ xấu nội bảng). Trong đó, xử lý nợ xấu nội bảng là 70,23 nghìn tỷ đồng (chiếm 50,78%), xử lý các khoản nợ đang hạch toán ngoài bảng cân đối kế toán xác định theo Nghị quyết 42 là 21,59 nghìn tỷ đồng (chiếm 15,61%) và xử lý các khoản nợ xấu xác định theo Nghị quyết 42 đã bán cho VAMC được thanh toán bằng trái phiếu đặc biệt là 46,46 nghìn tỷ đồng (chiếm 33,59%).

Ông Nguyễn Văn Du cho biết, kết quả xử lý nợ xác định theo Nghị quyết 42 theo hình thức khách hàng trả nợ tăng mạnh, phản ánh ý thức trả nợ của khách hàng đã cải thiện khi tổ chức tín dụng, VAMC có quyền thu giữ tài sản đảm bảo theo Nghị quyết 42. Theo đánh giá của ngân hàng Nhà nước đây là dấu tiệu tích cực cho thấy Nghị quyết 42 đã và đang phát huy hiệu quả, góp phần tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc và đẩy mạnh xử lý nợ xấu của hệ thống các tổ chức tín dụng,

Tuy nhiên, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Kim Anh thừa nhận vẫn còn tồn tại những khó khăn, vướng mắc, đòi hỏi sự chung sức, nỗ lực của toàn hệ thống chính trị, đặc biệt là sự hỗ trợ, phối hợp của các Bộ, ngành, địa phương như chưa có thị trường mua bán nợ chuyên nghiệp khiến mua bán nợ xấu chưa sôi động, chưa có nhiều các thương vụ lớn.

Ngoài ra, nhiều bất cập cũng đã xuất hiện khi triển khai Nghị quyết 42 như việc thực hiện nội dung liên quan đến hoàn trả tài sản bảo đảm là vật chứng trong vụ án hình sự sau khi đã hoàn tất các thủ tục xác minh chứng cứ quy định tại Nghị quyết 42; vấn đề liên quan đến thứ tự ưu tiên thanh toán khi xử lý tài sản bảo đảm và nghĩa vụ nộp thuế có ảnh hưởng đến việc thực hiện thủ tục sang tên cho người mua; việc đảm bảo an ninh trật tự và hỗ trợ các tổ chức tín dụng trong việc thu giữ tài sản bảo đảm của các khoản nợ xấu; vấn đề xử lý tài sản bảo đảm là dự án bất động sản còn dở dang;…

Từ thực tế triển khai cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng gắn với xử lý nợ xấu trong thời gian vừa qua, tại Hội nghị các đại biểu cũng đã đưa ra nhiều kiến nghị như cần tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa quá trình phân loại, sắp xếp các doanh nghiệp, trọng tâm là các doanh nghiệp Nhà nước, thực hiện tái cơ cấu, năng cao năng lực tài chính, năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp, tạo điều kiện để hệ thống các tổ chức tín dụng xử lý nợ xấu, lành mạnh hóa tài chính.

Ông Nghiêm Xuân Thành, Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), kiến nghị Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước xem xét bổ sung vốn cho các ngân hàng Nhà nước hoặc xin giữ lại cổ tức và cho phép phát hành cổ phiếu riêng lẻ cho nhà đầu tư nước ngoài sao cho vừa bảo toàn vốn Nhà nước, vừa đảm bảo quyền lợi cho cổ đông.

Theo ông Nghiêm Xuân Thành, việc phát hành cổ phiếu riêng lẻ cho nhà đầu tư nước ngoài gặp khó khăn, khi mà quy định phải bán lô lớn, giá không được thấp hơn thị trường, yêu cầu nắm giữ 1 năm không được giao dịch. Với quy định này đang gây cản trở nhà đầu tư khi mà giá cổ phiếu trên thị trường liên tục biến động.

Ngân hàng Nhà nước cũng đề xuất Thủ tướng Chính phủ có văn bản gửi Tòa án Nhân dân tối cao xem xét, phối hợp với Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao, Bộ Công an, Bộ Tư pháp (Tổng cục Thi hành án dân sự) sớm có văn bản chỉ đạo về việc hoàn trả các tài sản đảm bảo là vật chứng của vụ án hình sự sau khi đã hoàn tất các thủ tục xác minh chứng cứ quy định tại Nghị quyết 42.

Còn đối với Bộ, ngành chủ quản hỗ trợ, chỉ đạo về định hướng cơ cấu lại từ các Tập đoàn, Tổng công ty Nhà nước đối với phương án cơ cấu của các tổ chức tín dụng phi ngân hàng yếu kém có chủ sở hữu, cổ đông lớn là các Tập đoàn, Tổng công ty Nhà nước; chỉ đạo các tập đoàn, công ty, đơn vị thành viên thực hiện nghĩa vụ trả nợ, nghĩa vụ bảo lãnh đối với các khoản vay mà các đơn vị đứng ra bảo lãnh cho các công ty con, công ty thành viên./.