Làm gì để chống buôn lậu thuốc lá?

Tình hình buôn lậu thuốc lá vẫn đang diễn biến rất phức tạp và có chiều hướng gia tăng cho dù nhiều giải pháp đã được áp dụng. Phóng viên TTXVN đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Khánh Quang, Phó Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu – Tổng cục Hải quan về những giải pháp của ngành đối phó với tình trạng này.

PV: Ông đánh giá thế nào về tình hình thuốc lá nhập lậu từ đầu năm đến nay?

Ông Nguyễn Khánh Quang: Tình hình buôn lậu, vận chuyể n trái phép thuốc lá luôn tiềm ẩn những diễn biến phức tạp; trong đó tập trung tại các tỉnh Cao Bằng, Quảng Ninh, Long An, Đồng Tháp, An Giang,Tây Ninh… Các đối tượng buôn lậu hoạt động không theo quy luật nhất định, vận chuyển nhỏ lẻ nhưng trong ngày thực hiện nhiều lượt vận chuyển. Mặt hàng chủ yếu là ba số 555, Marlboro, Jet, Esse, Hero, thuốc lá hiệu chữ Trung Quốc và nguyên liệu thuốc lá...

Trước và trong khi vận chuyển thuốc lá ngoại nhập lậu, các đối tượng tổ chức dò, canh đường rất cẩn thận và thường xuyên giám sát chặt mọi hoạt động của lực lượng chức năng; sử dụng xuồng máy và xe gắn máy chạy với tốc độ cao. Khi bị các lực lượng chức năng truy đuổi thì các đối tượng buôn lậu phối hợp cản địa và bằng mọi cách thoát thân, không để lực lượng chức năng bắt giữ; còn có trường hợp một số ít đối tượng tổ chức manh động để gây rối, giật lại hàng lậu khi bị bắt giữ.

PV: Trước tình hình đó, Tổng cục Hải quan đã làm gì để ngăn chặn tình hình buôn lậu, vận chuyển trái phép mặt hàng thuốc lá đang có chiều hướng gia tăng?

Ông Nguyễn Khánh Quang: Trước diễn biến phức tạp của tình hình buôn lậu, vận chuyển trái phép mặt hàng thuốc lá và thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Chỉ thị số 30/CT-TTg ngày 30/9/2014 về việc yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương tăng cường công tác chống buôn lậu thuốc lá.

Tổng cục Hải quan đã chỉ đạo các Cục Hải quan tỉnh, thành phố tiếp tục quán triệt, triển khai nghiêm túc, hiệu quả chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ việc vận chuyển thuốc lá lậu qua cửa khẩu, hai bên cánh gà, khu vực địa bàn kiểm soát hải quan; tổ chức lực lượng, sử dụng hiệu quả các biện pháp nghiệp vụ nhằm phát hiện, bắt giữ, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm.

Đồng thời tổ chức lực lượng chủ động phối hợp với các lực lượng chức năng khác như Quản lý thị trường, Biên phòng, Công an và chính quyền địa phương để trao đổi thông tin nhằm phát hiện, ngăn chặn, bắt giữ và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật. Xây dựng và thực hiện các Kế hoạch phối hợp tuần tra kiểm soát vào các đợt cao điểm chống buôn lậu, đặc biệt là trong các dịp lễ, tết.

Bên cạnh đó, tăng cường tuyên truyền, vận động quần chúng nhân dân, thường xuyên phối hợp với chính quyền địa phương tuyên truyền về tác hại của buôn lậu thuốc lá ảnh hưởng đến tình hình kinh tế - xã hội, an ninh trật tự khu vực biên giới, để từ đó giúp người dân nâng cao nhận thức không tham gia buôn lậu hoặc tiếp tay cho đối tượng buôn lậu.

Từ đầu năm đến nay, lực lượng Hải quan đã chủ trì, phối hợp phát hiện, bắt giữ 55.600 kg nguyên liệu thuốc lá, 579.747 bao thuốc lá nhập lậu.

PV: Ngành hải quan cũng như các lực lượng chức năng đã rất nỗ lực chống buôn lậu, song có thể thấy tình hình vẫn diễn biến phức tạp. Ông có thể cho biết những khó khăn, vướng mắc trong việc phòng chống buôn lậu thuốc lá?

Ông Nguyễn Khánh Quang: Thực hiện Chỉ thị số 30/CT-TTg ngày 30/9/2014 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính đã chỉ đạo các lực lượng chức năng tăng cường đấu tranh phòng chống buôn lậu, vận chuyển trái phép thuốc lá qua biên giới.

Tuy nhiên, trên thực tế triển khai, Tổng cục Hải quan nhận thấy vẫn có những khó khăn, vướng mắc. Cụ thể, lợi dụng đặc điểm địa hình biên giới phức tạp, lực lượng chức năng mỏng, các đối tượng buôn lậu thường vận chuyển trái phép thuốc lá qua các khu vực đường mòn, lối mở, hai bên cánh gà cửa khẩu nên công tác đấu tranh bắt giữ gặp nhiều khó khăn.

Đời sống dân cư của các tỉnh biên giới còn khó khăn, không có việc làm ổn định, dễ bị các đối tượng lợi dụng thuê vận chuyển thuốc lá nhập lậu qua biên giới.

Trên tuyến đường vận chuyển thuốc lá nhập lậu có nhiều đối tượng canh coi đường để báo tin cho các đối tượng buôn lậu biết và tìm cách đối phó với lực lượng chức năng đi tuần tra, kiểm soát. Tuy nhiên, hiện nay chưa có chế tài xử lý đối với các đối tượng này.

Các đối tượng buôn lậu, vận chuyển trái phép thuốc lá rất tinh vi, manh động sẵn sàng kháng cự, dùng vũ lực chống người thi hành công vụ nhằm tẩu tán hàng hóa nên công tác chống buôn lậu thuốc lá gặp nhiều khó khăn.

PV: Để tiếp tục tăng cường công tác đấu tranh chống buôn lậu thuốc lá, đặc biệt là dịp Tết nguyên đán sắp tới, Tổng cục Hải quan sẽ có những giải pháp cụ thể nào?

Ông Nguyễn Khánh Quang: Để nâng cao hiệu quả của công tác phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh đối với hoạt động buôn lậu, vận chuyển thuốc lá qua biên giới, Tổng cục Hải quan tiếp tục quán triệt, triển khai nghiêm túc, hiệu quả chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ việc vận chuyển thuốc lá lậu qua cửa khẩu, hai bên cánh gà, khu vực địa bàn kiểm soát hải quan; tổ chức lực lượng, sử dụng hiệu quả các biện pháp nghiệp vụ nhằm phát hiện, bắt giữ, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm.

Bên cạnh đó, chỉ đạo Cục Hải quan các tỉnh, thành phố, Cục Điều tra chống buôn lậu tăng cường thu thập thông tin, nắm vững diễn biến tình hình tại các địa bàn trọng điểm, sàng lọc đối tượng trọng điểm, đưa vào diện quản lý, xác lập chuyên án đấu tranh, bắt giữ.

Mặt khác, kiện toàn, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác kiểm soát Hải quan; Hiện đại hóa trang thiết bị; Ứng dụng triệt để công nghệ thông tin trong quá trình kiểm tra, kiểm soát, giám sát hải quan nhằm chủ động phòng , chống buôn lậu nói chung và buôn lậu, vận chuyển trái phép thuốc lá nói riêng.

Ngoài ra, tăng cường phối hợp với các lực lượng chức năng như Biên phòng, Công an, Quản lý thị trường... trao đổi thông tin và tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát chặt chẽ các địa bàn trọng điểm để kịp thời phát hiện, bắt giữ và xử lý triệt để các đường dây, ổ nhóm buôn lậu, vận chuyển thuốc lá ngay tại khu vực biên giới.

Tổng cục cũng kiến nghị Chính phủ, chính quyền địa phương cần có chính sách phát triển kinh tế khu vực biên giới tạo công ăn, việc làm cho cư dân biên giới để họ không tiếp tay, vận chuyển thuốc lá lậu.

Đồng thời tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật cả bề rộng và chiều sâu về mối nguy hại của hoạt động buôn lậu, vận chuyển trái phép thuốc lá qua biên giới để mọi công dân không tham gia, không tiếp tay, không bao che và không làm ngơ đối với hoạt động này.

PV: Xin cảm ơn ông!