Làm rõ thẩm quyền thẩm định đối với dự án sử dụng vốn ODA

Thảo luận về dự án Luật, nhiều ý kiến đánh giá, dự thảo Luật đã được xây dựng theo định hướng mới về đổi mới tư duy trong công tác xây dựng pháp luật, với tinh thần “luật khung”, giao Chính phủ quy định chi tiết các nội dung thường xuyên biến động.

Bên cạnh đó, các ý kiến cũng đề nghị Cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, đánh giá kỹ hơn mức độ thể chế hóa một số định hướng của Đảng, đặc biệt là về phát triển hệ thống đô thị bền vững, nâng cao năng suất lao động trong ngành xây dựng và cơ chế huy động nguồn lực xã hội trong đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật - xã hội. Đồng thời, bám sát chủ trương, định hướng tại các Nghị quyết trụ cột, rà soát bảo đảm dự thảo Luật và các văn bản kèm theo tuân thủ đúng và đầy đủ Quy định 178-QĐ/TW ngày 27/6/2024 của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật.

Các đại biểu cũng cho rằng, cần rà soát dự thảo Luật để đảm bảo Luật chỉ quy định những nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội, không “luật hóa” các quy định của nghị quyết cơ chế đặc thù hay nghị định, thông tư trong lĩnh vực xây dựng, nếu có phải đánh giá kỹ lưỡng tác động, các nội dung thật sự cần thiết, bảo đảm tính khả thi và đúng thẩm quyền của Quốc hội.

Cho rằng dự thảo Luật Xây dựng (sửa đổi) chưa làm rõ thẩm quyền thẩm định đối với các dự án sử dụng nguồn vốn ODA, vốn vay ưu đãi của nhà tài trợ nước ngoài, trong khi các dự án này thường có cơ chế quản lý và yêu cầu thẩm định đặc thù theo cam kết quốc tế, đại biểu Lò Thị Luyến (Điện Biên) đề nghị tiếp tục nghiên cứu làm rõ hơn quy định này trong dự thảo nhằm tránh tạo khoảng trống pháp lý, gây vướng mắc trong thực tiễn.

Liên quan đến việc thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi và báo cáo kinh tế kỹ thuật được quy định tại Điều 26, đại biểu Lò Thị Luyến nêu rõ: Dự án xây dựng có loại chỉ phải lập báo cáo kinh tế kỹ thuật mà không cần lập báo cáo nghiên cứu khả thi, ví dụ như công trình tôn giáo, quy mô nhỏ, tính chất kỹ thuật đơn giản. Khoản 1 Điều 26 nêu rõ cả báo cáo nghiên cứu khả thi và báo cáo kinh tế kỹ thuật phải được thẩm định làm cơ sở phê duyệt dự án. Tuy nhiên, dự thảo chưa quy định cụ thể nội dung thẩm định đối với trường hợp dự án chỉ cần lập báo cáo kinh tế kỹ thuật.

Do nội dung của báo cáo kinh tế kỹ thuật khác biệt so với báo cáo nghiên cứu khả thi, theo đại biểu Lò Thị Luyến, việc áp dụng chung các nội dung thẩm định tại khoản 3 và khoản 4 Điều 26 cho cả hai loại báo cáo là không phù hợp và gây vướng mắc trong triển khai thực hiện. Hiện nay, báo cáo nghiên cứu khả thi đã có hướng dẫn thẩm định, nhưng đối với công trình chỉ cần báo cáo kinh tế kỹ thuật thì lại chưa có hướng dẫn, do đó đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm tra phối hợp xem xét.

Góp ý đối với dự thảo Luật Xây dựng (sửa đổi), đại biểu Triệu Thị Ngọc Diễm (Cần Thơ) quan tâm đến nội dung về hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng được quy định tại Điều 14. Theo đại biểu, Điều 14 chưa làm rõ ranh giới giữa hạ tầng kỹ thuật và tập hợp dữ liệu có giá trị pháp lý, dễ dẫn đến chồng chéo. Khoản 2 Điều 14 yêu cầu cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng phải được cập nhật thường xuyên và kết nối đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, quy hoạch và cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác. Quy định tại Điều 14 có phạm vi dữ liệu quá rộng, bao trùm nhiều lĩnh vực vốn đã có cơ sở dữ liệu riêng, gây trùng lặp, khó cập nhật và tích hợp.

Đại biểu thành phố Cần Thơ cho rằng, cần hướng đến tính chia sẻ dữ liệu tổng thể song cũng cần sự hoàn thiện riêng của từng ngành trước để tránh chồng chéo, quá tải cho các đơn vị, nhất là cấp xã, do thiếu công chức chuyên môn. Đại biểu đề nghị dự thảo diễn đạt ngắn gọn, rõ ràng nhiệm vụ hơn; xác định hệ thống thông tin là nền tảng kỹ thuật, còn cơ sở dữ liệu quốc gia là kho dữ liệu có giá trị pháp lý do Bộ Xây dựng quản lý thống nhất. Dữ liệu phải cập nhật thường xuyên, kết nối đồng bộ theo nguyên tắc dùng chung nhưng phải có lộ trình thực hiện, chọn lựa nội dung tích hợp phù hợp, có thứ tự ưu tiên để đảm bảo tính khả thi. Đồng thời, cần quy định cụ thể về cơ chế chia sẻ, bảo mật, trách nhiệm cập nhật và chế tài vi phạm.

Cũng trong sáng 6/11, Quốc hội đã thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Địa chất và khoáng sản và dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.