Lời cảnh báo về nền tài chính công của Anh

Văn phòng Trách nhiệm Ngân sách Anh (OBR) cảnh báo nền tài chính công của Anh “không bền vững” về dài hạn với gánh nặng nợ có thể tăng gấp ba lần nếu không tăng thuế để bù đắp chi phí gia tăng do tình trạng dân số già hóa và thuế nhiên liệu giảm.

OBR cho biết nếu các cú sốc kinh tế tiếp tục ảnh hưởng đến nền tài chính công, tỷ lệ nợ công có khả năng lên tới gần 320% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) trong thời gian 50 năm, so với mức 96% hiện nay - trừ khi các chính phủ tiếp theo tăng thu để bù đắp chi phí gia tăng.

Theo OBR, sức ép của tình trạng già hóa dân số đối với chi tiêu và sự sụt giảm nguồn thu thuế khiến nợ công có xu hướng không bền vững trong dài hạn.

Trong đợt đánh giá tình hình tài chính công hàng năm, OBR cho biết trong năm nay chính phủ đã chi 1,25% GDP để giúp các hộ gia đình đối phó với cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt.

Nếu giá năng lượng vẫn ở mức cao trong năm tới và các bộ trưởng tiếp tục mở rộng mức hỗ trợ, khoản nợ của chính phủ sẽ tăng thêm 40 tỷ bảng Anh (khoảng 48 tỷ USD) trong năm 2023-2024.

Richard Hughes, Chủ tịch OBR, cho biết gánh nặng nợ của Anh đã tăng 1 tỷ bảng so với dự báo 20 năm trước, sau một loạt các cú sốc kinh tế - và không có lý do gì để cho rằng tình trạng vay nợ sẽ dừng lại.

Lãi suất đang bắt đầu tăng, làm tăng chi phí đi vay của chính phủ, trong khi tỷ lệ già hóa dân số tăng thêm gánh nặng cho các hệ thống chi tiêu công, đặc biệt là dịch vụ y tế.

OBR cảnh báo đà tăng của lạm phát có khả năng đẩy nền kinh tế vào suy thoái. Bên cạnh đó, mối quan hệ thương mại thiếu chắc chắn giữa Anh và EU trong tương lai, sự gia tăng các ca mắc COVID-19, thách thức từ biến đổi khí hậu và chính sách tăng lãi suất đều là những nhân tố ảnh hưởng đến triển vọng tài khóa.

Việc chuyển sang sử dụng xe điện trong thời gian sắp tới khi Anh cam kết cấm ô tô chạy bằng xăng và dầu diesel mới từ năm 2030 sẽ là một tác động khác đối với nguồn thu ngân sách trong những thập kỷ tiếp theo khi thuế nhiên liệu hiện là một nguồn thu thuế lớn.

Ngay cả khi không có những cú sốc kinh tế liên tiếp, tỷ lệ nợ trên GDP của Anh dự kiến sẽ tăng lên 267% GDP trong thời gian 50 năm. OBR cho biết, để đưa nợ công về 75% GDP, mức trước dịch COVID-19 bùng phát, nước Anh cần tăng thuế hoặc cắt giảm chi tiêu 1,5% GDP, tương đương 37 tỷ bảng Anh mỗi thập kỷ trong 50 năm tới.

Trong kịch bản xấu nhất của các nhà dự báo, nợ công lên tới 430% GDP trong 50 năm nếu Anh tăng chi tiêu quốc phòng từ 2% lên 3% GDP, hứng chịu cú sốc lớn từ một cuộc tấn công mạng và phải đối mặt với thiệt hại nghiêm trọng do "cuộc chiến" thương mại toàn cầu./.

>>>Cuộc chia tay sóng gió