Mở rộng xuất khẩu vào thị trường Halal qua cửa ngõ Malaysia

Bà Zaimah Osman - Lãnh sự Thương Mại, Cục Xúc tiến Thương mại Malaysia tại TP Hồ Chí Minh (MATRADE) khẳng định, Malaysia tiếp tục xem Việt Nam là một đối tác quan trọng và mời gọi các doanh nghiệp Việt Nam khám phá những cơ hội kinh doanh đa dạng mà Malaysia mang lại. Là một quốc gia có nền kinh tế năng động, Malaysia giữ vị trí thứ 24 trên thế giới về thương mại trong năm 2024, với tổng kim ngạch thương mại đạt 630,46 tỷ USD và có quan hệ giao thương với hơn 200 quốc gia.

Nền kinh tế Malaysia được thúc đẩy bởi các chính sách thân thiện với doanh nghiệp, một môi trường kinh doanh minh bạch và hệ thống các nhà cung cấp đáng tin cậy có văn hóa kinh doanh chuyên nghiệp. Để hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam trong việc kết nối và hợp tác, MATRADE sẵn sàng cung cấp các dịch vụ tư vấn thương mại và thông tin thị trường để thúc đẩy hợp tác kinh doanh với doanh nghiệp Việt Nam thường xuyên hơn.

Thông tin về chiến lược phát triển ngành công nghiệp Halal Việt Nam, Tiến sĩ Phú Văn Hẳn, Chủ tịch Hội Dân tộc học – Nhân học TP. Hồ Chí Minh cho biết, từ năm 2023 Chính phủ đã ban hành Đề án “Tăng cường hợp tác quốc tế để xây dựng và phát triển ngành Halal Việt Nam đến năm 2030” nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, đưa Việt Nam trở thành một trung tâm đáng tin cậy trong chuỗi giá trị Halal toàn cầu. Đề án cũng thể hiện cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong tiến trình hội nhập sâu rộng với cộng đồng Hồi giáo quốc tế, góp phần xây dựng hình ảnh một quốc gia thân thiện, năng động và tuân thủ các tiêu chuẩn toàn cầu về sản phẩm và dịch vụ Halal.

Để vượt qua các rào cản khi tiếp cận thị trường Halal, Tiến sỹ Phú Văn Hẳn đề xuất, cần ưu tiên thúc đẩy việc ký kết các cơ chế công nhận lẫn nhau với các tổ chức chứng nhận Halal uy tín như JAKIM (Malaysia), MUIS (Singapore), MUI (Indonesia) và GCC (Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh). Song song đó, việc phát triển các khu công nghiệp và trung tâm logistics chuyên biệt phục vụ ngành Halal, theo mô hình đã thành công tại Malaysia và UAE là rất cần thiết.

Yếu tố con người cũng được đặc biệt chú trọng thông qua việc thành lập các trung tâm đào tạo chuyên sâu về Halal và thúc đẩy mối liên kết giữa trường đại học với doanh nghiệp. Đồng thời, cần số hóa toàn bộ quy trình chứng nhận và ứng dụng công nghệ blockchain trong truy xuất nguồn gốc để nâng cao tính minh bạch, giảm chi phí cho doanh nghiệp. Việc xây dựng một thương hiệu Halal quốc gia như “Vietnam Halal Certified” sẽ là yếu tố then chốt để tạo lợi thế cạnh tranh và định vị hình ảnh quốc gia uy tín trong mắt người tiêu dùng Hồi giáo toàn cầu.

Bà Shariza binti Abdul Rasheed - Giám đốc Sản phẩm Halal, Ngân hàng Maybank Malaysia nhận định, cơ hội thị trường đang mở ra cho các doanh nghiệp Việt Nam với quy mô thị trường Halal toàn cầu được dự báo đạt 5.000 tỷ USD vào năm 2030. Riêng thị trường Halal tại Malaysia, một trong những cửa ngõ quan trọng, dự kiến sẽ đạt giá trị 113,2 tỷ USD. Tiềm năng này trải rộng trên nhiều lĩnh vực, từ thực phẩm - đồ uống (85,2 tỷ USD) đến mỹ phẩm (10,5 tỷ USD) và dược phẩm (5,9 tỷ USD), trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu đang vượt xa nguồn cung đến 80%.

“Con đường để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường này đang ngày càng trở nên thuận lợi. Đơn cử, Cơ quan Chứng nhận Halal Việt Nam (HCA) đã được cơ quan phát triển Hồi giáo Malaysia (JAKIM) chính thức công nhận. Sự công nhận này là chìa khóa then chốt, giúp các sản phẩm của Việt Nam đáp ứng tiêu chuẩn và dễ dàng thâm nhập vào hệ thống phân phối tại Malaysia. Chứng nhận Halal không chỉ là một yêu cầu tôn giáo mà còn là biểu tượng cho các tiêu chuẩn vệ sinh, đạo đức và bền vững trên toàn cầu, đòi hỏi sự toàn vẹn và khả năng truy xuất trong toàn bộ chuỗi cung ứng”, bà Shariza binti Abdul Rasheed chia sẻ.

Về xúc tiến thương mại, doanh nghiệp Việt Nam cần tranh thủ các hội chợ triển lãm chuyên ngành Halal trong khu vực nhằm nắm bắt nhu cầu, kết nối trực tiếp với đối tác, khách hàng tiềm năng. Một trong những sự kiện tiêu biểu là Hội chợ Triển lãm MIHAS - Hội chợ Triển lãm sản phẩm Halal lớn nhất thế giới do Cục Xúc tiến Thương mại Malaysia tổ chức thường niên. Năm 2025 MIHAS sẽ diễn ra từ ngày 17 - 20/9 với quy mô hơn 2.000 gian hàng và gần 330 nhà mua hàng quốc tế. Tại Hội chợ quốc tế này Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh sẽ tổ chức “Không gian giới thiệu sản phẩm Việt Nam” nhằm hỗ trợ doanh nghiệp có sản phẩm chất lượng quảng bá thương hiệu và tìm kiếm cơ hội xuất khẩu.

Các chuyên gia cũng khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam đưa sản phẩm đã được chứng nhận Halal lên sàn thương mại điện tử B2B Halal đầu tiên của Malaysia là Salaam Market. Các chương trình kết nối doanh nghiệp cũng là cơ hội giới thiệu các nhà sản xuất Việt Nam với các nhà cung cấp và đối tác bản địa để hoàn thiện chuỗi cung ứng Halal, góp phần vào mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Malaysia lên 25 tỷ USD vào năm 2030./.

Xuân Anh