Một nửa dân số toàn cầu trải qua thêm 1 tháng nắng nóng cực đoan

Phát hiện trên nhấn mạnh việc tiếp tục đốt nhiên liệu hóa thạch đang gây hại cho sức khỏe và phúc lợi ở mọi châu lục.

Người dân làm mát khi nhiệt độ lên cao. Ảnh: AFP/TTXVN

Nghiên cứu trên do các nhà khoa học tại tổ chức hợp tác quốc tế chuyên nghiên cứu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu (WWA), cùng tổ chức tin tức phi lợi nhuận chuyên phân tích và báo cáo về khoa học khí hậu Climate Central và Trung tâm khí hậu trăng lưỡi liềm đỏ và chữ thập đỏ (RCRCC) thực hiện.

Nghiên cứu được công bố trước Ngày nâng cao nhận thức về rủi ro nhiệt độ 2/6, tập trung vào những nguy cơ của tình trạng kiệt sức vì nóng và sốc nhiệt.

Ông Friederike Otto, một nhà khoa học về khí hậu tại Imperial College London và là đồng tác giả của báo cáo, cho biết: "Với mỗi thùng dầu bị đốt cháy, mỗi tấn CO2 được thải ra và mức tăng nhiệt dù rất nhỏ, các đợt nắng nóng sẽ ảnh hưởng đến nhiều người hơn".

Kết quả nghiên cứu cho thấy rõ: khoảng 4 tỷ người (49% dân số toàn cầu) đã trải qua thêm ít nhất 30 ngày nắng nóng cực đoan so với bình thường. Nhóm nghiên cứu đã xác định được 67 sự kiện nắng nóng cực đoan trong năm nghiên cứu (từ ngày 1/5/2024 - 1/5/2025) và tìm thấy dấu vết của biến đổi khí hậu trên tất cả các sự kiện đó.

Đảo Aruba thuộc vùng Caribe bị ảnh hưởng nặng nề nhất, ghi nhận 187 ngày nắng nóng cực đoan, nhiều hơn 45 ngày so với dự kiến ở một thế giới không có biến đổi khí hậu.

Các nhà nghiên cứu định nghĩa "những ngày nắng nóng cực đoan" là những ngày có nhiệt độ cao hơn 90% so với nhiệt độ được ghi nhận tại một địa điểm nhất định trong khoảng thời gian từ năm 1991 - 2020.

Nghiên cứu trên được tiến hành sau năm chứng kiến nhiệt độ toàn cầu cao chưa từng thấy. 2024 là năm nóng nhất được ghi nhận, vượt qua năm 2023, trong khi tháng 1/2025 đánh dấu tháng 1 nóng nhất từ trước đến nay.

Tính trung bình trong 5 năm, nhiệt độ toàn cầu hiện cao hơn 1,3 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp. Chỉ riêng năm 2024, nhiệt độ đã vượt quá 1,5 độ C, mức tăng giới hạn đặt ra trong Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu.

Báo cáo cũng nêu bật tình trạng thiếu dữ liệu nghiêm trọng liên quan đến tác động của nhiệt độ đối với sức khỏe ở các khu vực có thu nhập thấp. Trong khi châu Âu ghi nhận hơn 61.000 ca tử vong do nhiệt độ cao vào mùa Hè năm 2022, thì con số này lại rất thấp ở những nơi khác, khi nhiều ca tử vong do nhiệt độ cao bị quy nhầm cho các tình trạng bệnh lý tiềm ẩn như bệnh tim hoặc phổi.

Các tác giả nhấn mạnh đến nhu cầu về các hệ thống cảnh báo sớm, giáo dục công chúng và các kế hoạch hành động ứng phó với nhiệt độ cao phù hợp với từng thành phố. Thiết kế tòa nhà tốt hơn, bao gồm cả che nắng và thông gió, tránh hoạt động gắng sức trong thời gian nắng nóng đỉnh điểm… cũng rất cần thiết.

Các tác giả cảnh báo cách duy nhất để ngăn chặn mức độ nghiêm trọng và tần suất gia tăng của nhiệt độ cực đoan là nhanh chóng loại bỏ nhiên liệu hóa thạch.