Mỹ: Bước tiến lớn hướng tới chấm dứt đợt đóng cửa chính phủ dài kỷ lục

Một dự luật mới dài 31 trang nhằm kết thúc tình trạng đóng cửa chính phủ đã được công bố tối ngày 9/11 (giờ địa phương) và đã được Thượng viện Mỹ thông qua sau một cuộc bỏ phiếu thủ tục, đánh dấu tín hiệu rõ ràng nhất cho thấy đợt đóng cửa dài lịch sử của Chính phủ Mỹ có thể sắp kết thúc.

Cuộc bỏ phiếu thủ tục tại Thượng viện kết thúc với kết quả 60-40, trong đó tám thành viên đảng Dân chủ đã bỏ phiếu cùng với phe Cộng hòa, vừa đủ để vượt qua chiến thuật tranh luận câu giờ filibuster (một chiến thuật được một nhóm thành viên trong Thượng viện Mỹ sử dụng để phản đối và ngăn cản một dự luật được thông qua, mặc dù dự luật có đủ người ủng hộ để thông qua nó). Phát biểu sau diễn biến trên, Tổng thống Donald Trump nói: “Có vẻ như chúng ta đang tiến rất gần tới việc kết thúc đợt đóng cửa chính phủ kéo dài kỷ lục”.

Dự luật này sẽ đảm bảo kinh phí hoạt động cho Quốc hội và các cơ quan trực thuộc, Bộ Nông nghiệp, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA), các chương trình phúc lợi cho cựu chiến binh, cùng một số dự án xây dựng của Lầu Năm Góc trong tài khóa 2026.

Phần còn lại của chính phủ liên bang sẽ được duy trì hoạt động thông qua một nghị quyết tiếp tục chi tiêu có hiệu lực đến ngày 30/1/2026. Gói ngân sách cũng hủy bỏ lệnh sa thải hàng loạt viên chức liên bang được ban hành từ ngày 1/10 và đảm bảo họ sẽ được nhận lương bù.

Kết quả 60-40 của cuộc bỏ phiếu thủ tục nói trên cho thấy nhóm Thượng nghị sĩ ôn hòa thuộc cả hai đảng đã đạt được thỏa thuận phá vỡ thế bế tắc kéo dài 6 tuần quanh vấn đề gia hạn trợ cấp thuế y tế theo Đạo luật Chăm sóc sức khỏe hợp túi tiền (ACA).

Thỏa thuận do 3 Thượng nghị sĩ trung dung, gồm bà Jeanne Shaheen, bà Maggie Hassan thuộc bang New Hampshire và ông Angus King - nghị sĩ độc lập từ bang Maine, khởi xướng. Theo đó, Thượng viện sẽ thông qua 3 dự luật chi tiêu thường niên mang tính lưỡng đảng, đồng thời kéo dài nguồn tài chính cho phần còn lại của chính phủ tới cuối tháng 1/2026, đổi lại là một cuộc bỏ phiếu riêng vào giữa tháng 12 về việc gia hạn tín dụng thuế ACA.

Thỏa thuận được Lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune ủng hộ mạnh mẽ. Ông kêu gọi hành động ngay khi tình trạng đóng cửa chính phủ tiếp tục làm tê liệt hệ thống hàng không, đe dọa chương trình hỗ trợ thực phẩm cho hàng triệu người và khiến hàng trăm nghìn viên chức chưa nhận được lương.

Tuy vậy, thỏa thuận này cũng vấp phải sự phản đối từ nhiều nghị sĩ phe đối lập, đặc biệt là việc không có cuộc bỏ phiếu nào về vấn đề chăm sóc sức khỏe ngay lập tức. Thượng nghị sĩ Bernie Sanders gọi đây là một sai lầm nghiêm trọng, còn Lãnh đạo phe thiểu số tại Hạ viện Hakeem Jeffries cho rằng thỏa thuận này chưa đủ mạnh nếu không gắn việc gia hạn Đạo luật ACA vào dự luật ngân sách.

Theo quy định, các nghị sĩ sẽ có thêm tối đa 30 giờ nữa để thảo luận về dự luật trên trước bỏ phiếu thông qua. Để vượt qua cuộc bỏ phiếu lần này, dự luật trên sẽ chỉ cần 50 phiếu ủng hộ. Tiếp đó, dự luật này sẽ cần có sự phê chuẩn của Hạ viện Mỹ và được Tổng thống Donald Trump ký để bắt đầu có hiệu lực. Quá trình này có thể sẽ diễn ra trong vài ngày. Trong khi đó, người dân và các doanh nghiệp vẫn đang chịu ảnh hưởng tiêu cực từ những khó khăn kinh tế do chính phủ đóng cửa kéo dài.

Trong khi đó, Chương trình Hỗ trợ Dinh dưỡng Bổ sung (SNAP) tiếp tục bị gián đoạn khi chính quyền Tổng thống Trump ra lệnh cho các bang đã bắt đầu phát trợ cấp trong cuối tuần phải từ bỏ nỗ lực này, nếu không sẽ đối mặt với hình phạt tài chính. Bộ Nông nghiệp Mỹ đã ban hành hướng dẫn mới từ tối 8/11, sau khi Tòa án Tối cao Mỹ cho phép chính quyền Tổng thống Trump tiếp tục giữ lại 4 tỷ USD nhằm cung cấp đầy đủ trợ cấp SNAP cho tháng 11/2025.

Trong lĩnh vực hàng không, lệnh cắt giảm hoạt động nội địa từ Cục Hàng không Liên bang (FAA) ngày 7/11 đã ảnh hưởng rõ rệt trong cuối tuần. Ngày 8/11, các hãng hàng không hủy hơn 1.000 chuyến bay, và đến 9/11 số chuyến bay bị hủy đã vượt 2.000 chuyến, gây khó khăn cho nhiều hành khách.