Nền tảng cho bảo tồn và khai thác bền vững

Đây cũng là dữ liệu khoa học chứng minh tính hợp pháp và bền vững của hoạt động khai thác, phục vụ việc đáp ứng các quy định quốc tế trong quá trình gỡ “thẻ vàng” IUU của Ủy ban châu Âu. Việc điều tra nguồn lợi giúp Nhà nước và doanh nghiệp chứng minh rằng thủy sản Việt Nam được khai thác trong giới hạn cho phép, có truy xuất nguồn gốc rõ ràng, đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế về bảo tồn và phát triển bền vững.

Ngoài ra, kết quả điều tra còn hỗ trợ công tác quy hoạch không gian biển, xác định khu vực bảo tồn, khu vực khai thác và vùng cấm tạm thời trong mùa sinh sản, từ đó xây dựng “bức tranh tổng thể” về tài nguyên biển Việt Nam.

Phóng viên: Ông cho biết thêm về kế hoạch triển khai Chương trình điều tra tổng thể nguồn lợi thủy sản đến năm 2030?

Ông Lê Trần Nguyên Hùng: Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 523/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình điều tra, đánh giá tổng thể nguồn lợi thủy sản và môi trường sống của các loài thủy sản trên phạm vi cả nước đến năm 2030. Theo kế hoạch, chu kỳ điều tra tiếp theo sẽ bắt đầu từ năm 2026.

Đây là nhiệm vụ trọng tâm nhằm hiện thực hóa Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và Chiến lược phát triển thủy sản Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Chương trình sẽ được thực hiện đồng bộ, liên vùng và thống nhất trên phạm vi toàn quốc, có tính kế thừa, tích hợp với các chương trình, đề án hiện có để bảo đảm hiệu quả.

Công tác điều tra sẽ tập trung vào việc xác định cơ sở khoa học về nguồn lợi, nghề cá và môi trường sống; đánh giá biến động nguồn lợi ở các vùng biển, vùng nước nội địa; cung cấp dữ liệu cho việc quy hoạch, bảo tồn, khai thác và phát triển bền vững nghề cá Việt Nam.

Phóng viên: Việc điều tra, đánh giá này sẽ được số hóa dữ liệu như thế nào để phục vụ công tác quản lý nguồn lợi hiệu quả hơn, thưa ông?

Ông Lê Trần Nguyên Hùng: Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang thực hiện nâng cấp hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về nguồn lợi và khai thác thủy sản, tiến tới chuyển đổi số toàn diện trong công tác quản lý, cấp phép và phân hạn ngạch. Dữ liệu điều tra quốc gia sẽ tập trung cho vùng khơi – khu vực do Bộ trực tiếp quản lý và cấp hạn ngạch; trong khi vùng ven bờ và nội địa sẽ do địa phương điều tra, đánh giá và tự cấp hạn ngạch trong phạm vi được phân quyền.

Tất cả dữ liệu này sẽ được kết nối vào cơ sở dữ liệu trung tâm, bảo đảm thống nhất về phương pháp, tiêu chuẩn và công cụ quản lý. Khi hệ thống hoàn thiện, các cơ quan chức năng có thể dễ dàng theo dõi trữ lượng, cường lực khai thác và phân bổ hạn ngạch minh bạch. Đồng thời, dữ liệu số sẽ giúp Việt Nam chứng minh năng lực quản lý nghề cá bền vững và nâng cao uy tín thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Phóng viên: Xin cảm ơn ông!