Ngành nông nghiệp phát triển nhờ tái cơ cấu

Giai đoạn 2016-2020, ngành nông nghiệp tiếp tục đẩy mạnh thực hiện tái cơ cấu, phát triển sản xuất hàng hóa quy mô lớn, tập trung gắn với bảo quản, chế biến và tiêu thụ theo chuỗi giá trị. Tăng nguồn lực đầu tư, đưa ứng dụng khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ cao nhằm tăng năng suất, chất lượng, giảm giá thành và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Tại hội nghị Tổng kết ngành năm 2015 và triển khai kế hoạch năm 2016 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ngày 5/1, ông Nguyễn Thanh Hùng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp, cho biết mặc dù Bộ, các địa phương rất quyết tâm thực hiện tái cơ cấu, xây dựng nông thôn mới nhưng vẫn còn khó khăn.

Trong các chính sách được ban hành thực hiện tái cơ cấu chưa có đủ động lực thu hút doanh nghiệp, thể hiện ở việc doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp trên từng địa phương rất hạn chế.

Cụ thể, các Quyết định 210/2013/NĐ-CP về chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn; Quyết định 62/2013/QĐ-TTg về chính sách khuyến khích phát triển hợp tác, liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản, xây dựng cánh đồng lớn chưa đủ sức hút đối với doanh nghiệp vào nông nghiệp.

“Sản xuất đất nông nghiệp có năng suất thấp nhất do đó bắt buộc phải tăng quy mô sản xuất đất nông nghiệp. Cần nghiên cứu chính sách tăng quy mô sản xuất đất nông nghiệp như vượt hạn điền, hình thành các trang trại, quy mô sản xuất quy mô lớn”, ông Nguyễn Thanh Hùng chỉ ra.

Bà Trần Thị Thu Hà, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định cũng cho rằng, doanh nghiệp của địa phương chưa tiếp cận được nhiều từ Quyết định 210. Nếu tái cơ cấu không có doanh nghiệp, tỉnh không thể đứng ra thu mua sản phẩm, ứng dụng công nghệ cao. Bên cạnh đó, doanh nghiệp muốn đầu tư công nghệ cao nhưng hạ tầng thủy lợi, hạ tầng nông thôn còn hạn chế.

“Nếu không đủ điều kiện thì nên đầu tư cho những chuỗi có doanh nghiệp lớn. Đầu tư có trọng điểm để cho ra những sản phẩm thực sự kéo được tái cơ cấu nhanh hơn chứ không nên đầu tư rộng”, bà Hà nhấn mạnh.

Đáng chú ý là các chính sách về ngân hàng đều đã có nhưng vẫn còn vướng nhiều. Đầu tư cho nông nghiệp nhiều rủi ro nên các ngân hàng vẫn rất thận trọng. Do đó bà Hà bày tỏ mong muốn có gói đầu tư giữa các doanh nghiệp, ngân hàng với người dân để tạo chuỗi.

Ông Trần Quốc Nam, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận cho biết, năm 2016, sẽ tiếp tục là năm khó khăn trong sản xuất bởi tình hình hạn hán, thiếu nước vẫn diễn ra. Trong khi việc áp dụng các công nghệ tưới tiết kiệm nước còn khó khăn.

Ông Nam đề nghị Chính phủ tiếp tục quan tâm hỗ trợ địa phương công tác chống hạn. Ưu tiên hỗ trợ các mô hình tưới tiết kiệm nước, đầu tư các công trình thủy lợi cấp bách để khắc phục tình trạng thiếu nước của địa phương.

Về Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, bà Trần Thị Thu Hà cũng kiến nghị, đối với các xã đã hoàn thành cần có chương trình đẩy mạnh phát triển sản xuất. Nếu không có chương trình riêng cho các xã này sẽ không kết nối nâng cao được đời sống của vùng nông thôn.

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Cao Đức Phát nhấn mạnh sẽ trình Thủ tướng Chính phủ sớm xem xét phê duyệt các Nghị định về Hợp tác xã Nông nghiệp; Nghị định khuyến khích đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực nông nghiệp. Các Bộ, ngành cũng cần rà soát, đổi mới cơ chế chính sách thúc đẩy tái cơ cấu, hỗ trợ phát triển nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới.

Điển hình như nghiên cứu đề xuất cơ chế phát triển thị trường quyền sử dụng đất nông nghiệp. Điều chỉnh, bổ sung chính sách khuyến khích các tổ chức tín dụng cho vay trong lĩnh vực nông nghiệp; đề xuất chính sách khuyến khích và phát triển cho vay theo chuỗi giá trị.

Đặc biệt, Bộ trưởng cho rằng cần ưu tiên bố trí nguồn lực cho ngành nông nghiệp. Trong đó có vốn đầu tư công trung hạn cho ngành giai đoạn 2016-2020 tăng gấp đôi so với tổng vốn đầu tư giai đoạn 2011-2015 theo đúng tinh thần Nghị quyết Trung ương 7 (khóa X) về nông nghiệp, nông dân và nông thôn.

Ngoài ra là vốn cho các chương trình, dự án do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quản lý, vốn Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, bổ sung vốn ngân sách để triển khai một số dự án cấp bách.

Nhìn lại kết quả sản xuất của ngành năm 2015, Bộ trưởng Cao Đức Phát cho biết, sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức; trong đó lớn nhất là từ thời tiết khắc nghiệt và thị trường. Hiện tượng El Nino gây ra nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan, bất thường. Có khoảng 157.000 ha đất bị ảnh hưởng bởi hạn hán, gần 5.000 ha bị mất trắng, 36.000 ha không thể gieo cấy...

Năm vừa qua, thị trường xuất khẩu nông, thủy sản gặp nhiều khó khăn, giá cả nhiều mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực giảm. Cùng với vốn đầu tư thấp hơn nhiều so với nhu cầu… đã ảnh hưởng mạnh đến kết quả hoạt động và thực hiện kế hoạch của toàn ngành.

Ông Nguyễn Thanh Hùng nhận định, giá một số mặt hàng nông sản sụt giảm do cơ chế thị trường nhưng rất khó khăn cho người sản xuất, cho thu nhập nông dân và cho cả xây dựng nông thôn mới. Sản xuất đạt thấp kéo theo nhiều hệ lụy./.