Nghị quyết số 23-NQ/TW: Hình thành 4 mạng lưới kết nối trí thức, chuyên gia người Việt Nam ở nước ngoài

Chiều 10/8, tại Hà Nội, Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (Bộ Ngoại giao) gặp mặt báo chí, thông tin về Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 2/8/2026 của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài (Nghị quyết số 23).

*Tư duy mới trong công tác người Việt Nam ở nước ngoài 

Tại buổi gặp mặt, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài Ngô Trịnh Hà cho biết, Nghị quyết số 23 ra đời là kết quả của quá trình tổng kết 20 năm thực hiện Nghị quyết 36-NQ/TW và các văn bản chỉ đạo liên quan của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về công tác người Việt Nam ở nước ngoài.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài Ngô Trịnh Hà trả lời báo chí về Nghị quyết số 23-NQ/TW. Ảnh: Diệp Trương - TTXVN

Nghị quyết kế thừa những quan điểm, tư tưởng xuyên suốt và còn nguyên giá trị của Nghị quyết 36-NQ/TW; đồng thời thể hiện bước phát triển mới trong tư duy về công tác người Việt Nam ở nước ngoài, phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới và những chuyển biến sâu sắc của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. 

Trong bối cảnh hiện nay, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 23 thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, đồng thời cũng đáp ứng yêu cầu phát triển mạnh mẽ hơn trong việc phát huy nguồn lực con người, tri thức, khoa học, đổi mới sáng tạo và các mạng lưới kết nối toàn cầu của người Việt Nam ở nước ngoài phục vụ mục tiêu phát triển bền vững, nhanh đất nước ở giai đoạn mới. 

Chia sẻ 2 điểm mới về tư duy, ông Ngô Trịnh Hà cho biết, Nghị quyết số 23 khẳng định, người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ là bộ phận không tách rời của cộng đồng các dân tộc Việt Nam mà còn là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng, góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia, là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới, đồng hành và tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Đây là bước phát triển mới trong nhận thức khi cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài được nhìn nhận là một cấu phần quan trọng tạo nên sức mạnh tổng hợp quốc gia.

Sức mạnh của Việt Nam giờ đây không chỉ được đo bằng những nguồn lực hiện hữu trong lãnh thổ quốc gia mà còn bao gồm nguồn lực trí tuệ, kinh tế, khoa học - công nghệ, văn hóa và quan hệ quốc tế của hơn 6,5 triệu người Việt Nam trên khắp thế giới.

Với vị thế đó, người Việt Nam ở nước ngoài vừa là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới, vừa là lực lượng đồng hành, tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc. 

Bên cạnh đó, Nghị quyết số 23 đánh dấu bước phát triển mới trong tư duy về công tác người Việt Nam ở nước ngoài, nâng tầm tư duy từ "vận động, tập hợp, chăm lo" lên thành đồng hành, kiến tạo cơ chế để người Việt Nam ở nước ngoài tham gia sâu hơn trong hành trình hội nhập, xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Thông tin 3 điểm mới về nhiệm vụ, giải pháp, phương thức, ông Ngô Trịnh Hà cho biết, Nghị quyết số 23 nhấn mạnh nhiệm vụ phát huy hiệu quả nguồn lực của người Việt Nam ở nước ngoài phục vụ phát triển nhanh, bền vững đất nước. 

Về phương thức huy động nguồn lực, thay vì chủ yếu vận động, thu hút các cá nhân riêng lẻ, Nghị quyết yêu cầu xây dựng cơ sở dữ liệu, mạng lưới và hệ sinh thái toàn cầu để kết nối chuyên gia, trí thức, nhà khoa học, doanh nhân, văn nghệ sĩ và thế hệ trẻ người Việt Nam ở nước ngoài. Việc đóng góp của kiều bào cũng được mở rộng và linh hoạt hơn, không chỉ thông qua trở về nước làm việc trực tiếp mà còn thể hiện từ xa dưới nhiều hình thức phù hợp, hiệu quả.

Về mức độ tham gia của kiều bào, Nghị quyết chuyển từ định hướng khuyến khích đồng bào đóng góp xây dựng quê hương, đất nước sang tạo điều kiện để người Việt Nam ở nước ngoài tham gia sâu rộng hơn vào quá trình phát triển đất nước, thông qua góp ý xây dựng chủ trương, chính sách, tham gia các chương trình phát triển quốc gia, tổ chức chính trị - xã hội phù hợp cũng như hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đồng thời, Nghị quyết dành sự quan tâm đặc biệt, hỗ trợ thế hệ trẻ người Việt Nam ở nước ngoài hiểu biết sâu sắc và gắn bó bền vững với quê hương, đất nước thông qua công tác giáo dục, các hoạt động trải nghiệm, về nguồn, học tập, khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, tình nguyện và giao lưu nhân dân. 

Bên cạnh đó, Nghị quyết đề cao vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; không chỉ là cầu nối hữu nghị, hợp tác giữa Việt Nam với các nước mà còn là lực lượng góp phần bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc. Nghị quyết khẳng định, kiều bào là lực lượng trực tiếp tham gia đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch, các hoạt động lợi dụng người Việt Nam ở nước ngoài để chống phá đất nước. 

Nghị quyết nhấn mạnh việc phát huy vai trò của người Việt Nam ở nước ngoài là "đại sứ văn hóa, đất nước và con người Việt Nam", góp phần nâng cao vị thế, uy tín của cộng đồng tại nước sở tại, quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam và tăng cường quan hệ hữu nghị, hợp tác quốc tế.

"Đây là bước phát triển mới trong tư duy khi chuyển từ mục tiêu chủ yếu gìn giữ bản sắc văn hóa, ngôn ngữ mẹ đẻ sang phát huy văn hóa như một nguồn lực và công cụ của sức mạnh mềm quốc gia", ông Ngô Trịnh Hà nhấn mạnh; đồng thời khuyến khích, hỗ trợ người Việt Nam có năng lực tham gia các tổ chức quốc tế, qua đó góp phần nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

Nghị quyết số 23 yêu cầu tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành, lĩnh vực, địa bàn; nâng cao trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, cán bộ, đảng viên trong công tác người Việt Nam ở nước ngoài. Nghị quyết khẳng định cơ quan làm công tác người Việt Nam ở nước ngoài cần có đủ thẩm quyền, vị thế để chủ trì, điều phối toàn diện, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng công tác trong tình hình mới.

Nghị quyết cũng nhấn mạnh trách nhiệm của các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và người đứng đầu trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác người Việt Nam ở nước ngoài; bố trí cán bộ, bộ phận ở các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài chuyên trách về công tác người Việt Nam ở nước ngoài; đồng thời yêu cầu các cơ quan, địa phương lồng ghép nội dung này vào chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển của các ngành, lĩnh vực, địa bàn; tăng cường theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, giám sát, đánh giá việc thực hiện.

Ông Ngô Trịnh Hà cho biết, trong thời gian tới, Bộ Ngoại giao sẽ phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương để tổ chức tuyên truyền, quán triệt Nghị quyết. Bộ Ngoại giao, đầu mối là Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, khẩn trương xây dựng nghị quyết của Chính phủ, kèm theo các Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 23.

Vừa qua, trong khuôn khổ Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33, tổ chức Hội nghị quán triệt, triển khai Nghị quyết số 23, Bộ Ngoại giao yêu cầu các cơ quan đại diện, đứng đầu là các đại sứ, tổng lãnh sự tích cực phối hợp phổ biến nội dung Nghị quyết đến đông đảo cộng đồng người Việt Nam ở địa bàn; nắm bắt, đánh giá dư luận, phản ứng của bà con về Nghị quyết.

Mỗi cơ quan đại diện cần trở thành một trung tâm kết nối nguồn lực Việt Nam tại địa bàn, không chỉ chủ động nắm tình hình cộng đồng mà còn phải hiểu rõ thế mạnh của từng nhóm chuyên gia, nhà khoa học, doanh nhân, từng mạng lưới trí thức, từng quỹ đầu tư và từng đối tác để có khả năng kết nối với nhu cầu phát triển trong nước. 

"Nghị quyết số 23 không chỉ là nghị quyết về công tác người Việt Nam ở nước ngoài mà còn là nghị quyết về phát huy sức mạnh toàn dân tộc và huy động nguồn lực người Việt Nam toàn cầu phục vụ sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc. Mỗi người Việt Nam dù ở trong nước hay ngoài nước đều là một bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam.

Nghị quyết 23 sẽ được triển khai hiệu quả, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy sức mạnh tổng hợp quốc gia và nâng cao vị thế đất nước, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển mà Đại hội XIV của Đảng đã đề ra", ông Ngô Trịnh Hà nhấn mạnh.

Ông Ngô Trịnh Hà mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành, chia sẻ và lan tỏa của các nhà báo, cơ quan thông tấn, báo chí nhằm đưa Nghị quyết sớm đi vào cuộc sống và tạo sự đồng thuận xã hội, khơi dậy mạnh mẽ nguồn lực của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài phục vụ sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

* Sẽ hình thành 4 mạng lưới kết nối nguồn lực kiều bào

Trả lời câu hỏi của phóng viên về việc thúc đẩy các mô hình kết nối trí thức, chuyên gia kiều bào, ông Ngô Trịnh Hà cho biết, việc xây dựng hệ sinh thái bền vững của đội ngũ trí thức, chuyên gia, doanh nhân, nhà khoa học, văn nghệ sĩ và thế hệ trẻ người Việt Nam ở nước ngoài là một điểm mới rất quan trọng của Nghị quyết số 23; không chỉ tập hợp đội ngũ chuyên gia, trí thức, doanh nhân, nhà khoa học mà quan trọng hơn là xây dựng một hệ sinh thái kết nối bền vững, gắn kết nguồn lực kiều bào với nhu cầu phát triển của đất nước. 

Toàn cảnh buổi gặp mặt báo chí, thông tin về Nghị quyết số 23-NQ/TW về công tác người Việt Nam ở nước ngoài. Ảnh: Diệp Trương - TTXVN

Thông tin về việc hình thành 4 mạng lưới kết nối chính, ông Ngô Trịnh Hà cho biết, trước hết là xây dựng mạng lưới trí thức, chuyên gia trong các lĩnh vực trọng điểm, đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước.

Trên cơ sở 10 ngành công nghệ chiến lược đã được xác định, các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đang xây dựng, kết nối mạng lưới chuyên gia trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, công nghệ sinh học, năng lượng..., góp phần huy động, phát huy hiệu quả nguồn lực trí thức, chuyên gia kiều bào. 

Thứ hai là xây dựng mạng lưới doanh nhân, nhà đầu tư người Việt Nam ở nước ngoài gắn với các cơ hội phát triển của đất nước. Ông Ngô Trịnh Hà cho rằng cần tiếp tục củng cố, nâng cao hiệu quả hoạt động của Hiệp hội Doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài, đồng thời khơi dậy mạnh mẽ hơn mong muốn, nguyện vọng đóng góp của doanh nhân kiều bào vào công cuộc xây dựng đất nước.

Cùng đó xây dựng mạng lưới văn nghệ sĩ, người có ảnh hưởng và các cá nhân tiêu biểu trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, góp phần tăng cường sức mạnh mềm quốc gia, quảng bá hình ảnh, văn hóa và con người Việt Nam ra thế giới.

Thứ tư là kết nối mạng lưới kiều bào trẻ. Đây là lực lượng được xác định là tương lai của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, cần được quan tâm, kết nối và phát huy trong thời gian tới.

"Điều quan trọng là xây dựng mạng lưới gắn với kết quả. Sự kết nối chỉ thực sự bền vững khi tri thức gắn với nhu cầu phát triển của đất nước, chuyên gia được kết nối với các dự án, ý tưởng được chuyển hóa thành đóng góp cụ thể cho sự phát triển của đất nước", ông Ngô Trịnh Hà nhấn mạnh.