Người Mỹ tiếp tục chịu áp lực chi phí sinh hoạt khi lạm phát tăng mạnh

Người dân Mỹ vốn đã chật vật vì chi phí sinh hoạt tiếp tục chứng kiến giá cả tăng trở lại trong tháng 4/2026, khi giá dầu tăng mạnh do chiến sự Trung Đông tiếp tục đẩy giá xăng lên cao và làm gián đoạn chuỗi cung ứng của nhiều loại hàng hóa khác.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) cho thấy giá cả tăng 0,6% từ tháng 3 sang tháng 4 và tăng 3,8% so với cùng kỳ năm trước. Các số liệu này đều cao hơn dự báo của giới phân tích và đánh dấu mức lạm phát cao nhất trong gần 3 năm.

Mức tăng 5,4% của giá xăng trong tháng tiếp tục là yếu tố chính thúc đẩy lạm phát, sau khi đã tăng kỷ lục 21,2% trong tháng 3. Tính theo năm, giá xăng hiện cao hơn 28,4%.

Ông James McCann, chuyên gia kinh tế cấp cao về chiến lược đầu tư tại Edward Jones, cho biết trong một ghi chú gửi tờ USA TODAY rằng “các hộ gia đình Mỹ tiếp tục phải gánh chịu tác động nặng nề từ chi phí năng lượng tăng vọt, làm trầm trọng thêm làn sóng lạm phát mà họ đã trải qua kể từ đại dịch.

Hơn nữa, khi eo biển Hormuz vẫn gần như bị phong tỏa, nguy cơ chúng ta chưa vượt qua đỉnh điểm của áp lực giá cả đang ngày càng gia tăng”. BLS cho biết chi phí năng lượng, nhà ở và thực phẩm đều tăng trong tháng, trong khi giá xe mới và chăm sóc y tế giảm.

Mặc dù giá xăng tăng là một trong những tác động nhanh và dễ nhận thấy nhất của cuộc xung đột Trung Đông đối với người tiêu dùng, ông John Groton, trưởng bộ phận năng lượng, vật liệu và tiện ích tại Thrivent, cho rằng sự gián đoạn chuỗi cung ứng phân bón, kim loại và vận tải cũng có nguy cơ làm tăng giá thực phẩm, nhà ở và các hàng hóa tiêu dùng khác.

Lạm phát “cơ bản” – chỉ số của BLS không bao gồm chi phí năng lượng và thực phẩm vốn biến động mạnh – tăng 0,4% trong tháng 4, cao hơn một chút so với tháng 3 hoặc tháng 2.

Theo Seema Shah, chiến lược gia toàn cầu trưởng của Principal Asset Management, trong khi việc lạm phát tổng thể tăng lên là điều được dự báo, thì bất ngờ ở lạm phát cơ bản mới đáng chú ý hơn. Điều đó phần nào cho thấy áp lực giá cả đang lan rộng hơn, và đây là điều mà Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) sẽ khó có thể xem nhẹ.

Tính theo năm, lạm phát cơ bản tăng 2,8% – một lần nữa cho thấy giá thực phẩm và năng lượng đang là động lực chính đẩy lạm phát tổng thể tăng cao.

Theo Hiệp hội ô tô Mỹ (AAA), giá trung bình toàn quốc của một gallon xăng thường không chì là 4,50 USD tính đến sáng 12/5. Con số này tăng so với mức 4,13 USD tháng trước và 3,14 USD cùng kỳ năm trước.

Phần lớn người Mỹ tìm kiếm xăng giá rẻ hơn đều không thành công. Khảo sát tháng 4 của Numerator đối với các chủ xe cho thấy 93% người được hỏi nói rằng giá xăng tại khu vực của họ đã tăng trong tháng trước, và 72% cho biết họ phải cắt giảm các khoản chi tiêu khác để bù đắp chi phí đổ xăng.

Trong khi chỉ số niềm tin người tiêu dùng của Đại học Michigan giảm xuống mức thấp kỷ lục mới trong tuần này do người Mỹ lo ngại về chi phí tăng mạnh, thì chi tiêu tiêu dùng nhìn chung vẫn khá bền bỉ, chủ yếu nhờ nhóm thu nhập cao trong một nền kinh tế phân hóa theo hình chữ K.

Theo ông Kory Kantenga, trưởng bộ phận kinh tế khu vực châu Mỹ của LinkedIn, người lao động thu nhập thấp đã bắt đầu cắt giảm chi tiêu.

Theo ông, nền kinh tế Mỹ vẫn đang ghi nhận tăng trưởng trong chi tiêu tiêu dùng, và điều đáng lo sẽ là liệu khi giá cả tăng quá mạnh thì điều đó có làm thay đổi động lực này hay không.

Đó thực sự là nền tảng của khả năng chống chịu của kinh tế Mỹ, và nếu động lực đó thay đổi thì các doanh nghiệp sẽ phải suy nghĩ lại về kế hoạch tăng trưởng và tuyển dụng.

Người mua sắm có thể nhận thấy hóa đơn thực phẩm tăng lên trong tháng 4, khi chỉ số thực phẩm tiêu dùng tại nhà của BLS tăng 0,7%, sau khi giảm 0,2% trong tháng 3. Tính theo năm, giá thực phẩm tại nhà tăng 2,9%.

Chỉ số của cơ quan này đối với thịt, gia cầm, cá và trứng tăng 1,3% trong tháng, trong đó giá thịt bò tăng 2,7%. Giá trái cây và rau củ tăng 1,8%. Đồ uống không cồn cũng trở nên đắt đỏ hơn, tăng 1,1%. Các sản phẩm sữa, ngũ cốc và bánh mì cũng ghi nhận mức tăng nhẹ.

Người tiêu dùng đi ăn ngoài cũng phải trả nhiều tiền hơn trong tháng 4, khi chỉ số thực phẩm ngoài gia đình tăng 0,2% trong tháng và tăng 3,6% so với cùng kỳ năm trước, theo BLS.

Các nhà hoạch định chính sách của Fed, trong bối cảnh phải cân bằng giữa hai mục tiêu là ổn định giá cả và tối đa hóa việc làm, đến nay vẫn đứng ngoài cuộc trong năm nay.  Giới phân tích dự đoán Fed sẽ không thay đổi lãi suất trong cuộc họp tiếp theo vào giữa tháng 6.

Trong tháng 3, kỳ vọng trung vị của các thành viên ủy ban thiết lập lãi suất đối với mức lãi suất cuối năm 2026 cho thấy có thể sẽ có một đợt cắt giảm lãi suất 0,25 điểm phần trăm trước cuối năm nay. Tuy nhiên, các nhà phân tích hiện cũng bắt đầu tính đến khả năng Fed tăng lãi suất, trong bối cảnh tỷ lệ thất nghiệp ổn định và số lượng việc làm tăng tích cực trong tháng 3 và tháng 4.

Khi nhiệm kỳ Chủ tịch Fed của ông Jerome Powell dự kiến kết thúc ngày 15/5, Thượng viện Mỹ được cho là sẽ sớm phê chuẩn lựa chọn của Tổng thống Donald Trump cho vị trí lãnh đạo ngân hàng trung ương là ông Kevin Warsh trước cuộc họp tiếp theo của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang. Dù ông Warsh sẽ có ảnh hưởng lớn tới chính sách tiền tệ của Fed, ông vẫn chỉ có một phiếu trong tổng số 12 phiếu của ủy ban.