Nguyên nhân nào khiến các trận động đất xuất hiện thường xuyên hơn

Lực lượng cứu hộ dọn dẹp hiện trường đổ nát sau động đất ở Mexico City, Mexico ngày 26/9. THX/TTXVN

Theo một báo cáo được công bố trên tạp chí Seismological Research Letters số ra tháng 10, cơ sở dữ liệu về động đất do con người gây ra (HiQuake) - cơ sở dữ liệu đầy đủ nhất của thế giới về các trận động đất được cho là bắt nguồn từ hoạt động của con người - đang gia tăng.

Cơ sở dữ liệu cho thấy, trong số 730 vụ động đất do con người gây ra, hoạt động khai thác mỏ là nhân tố hàng đầu, chiếm 37% số vụ động đất này, tiếp theo là hoạt động xây đập ngăn nước chiếm 23%.

Tuy nhiên, các vụ động đất bắt nguồn từ hoạt động khai thác dầu khí sử dụng thủy lực hiện đang xuất hiện ngày càng thường xuyên trong HiQuake.

Chuyên gia Địa - Vật lý Miles Wilson thuộc đại học Durham trong nhóm nghiên cứu của HiQuake cho biết, bất kỳ một lần tiến hành thành công phương pháp sử dụng thủy lực cắt phá tìm dầu khí đều gây vi địa chấn do cấu trúc đá bị nứt.

Những năm gần đây, số khoang rỗng do phương pháp thủy lực cắt phá trong khai thác dầu khí tạo ra đã tăng lên và cùng với đó số vi địa chấn cũng tăng.

Ông Wilson cũng bày tỏ lo ngại về xu hướng mối liên hệ giữa các khoang rỗng do phương pháp thủy lực này và các vụ động đất lớn bất thường rất có thể liên quan tới việc kích hoạt các vết đứt gãy địa chất tồn tại từ trước.

Chuyên gia này cho biết thêm, các hoạt động khai thác đặc biệt khác của con người cũng góp phần gây ra động đất.

Qua dữ liệu trên HiQuake, xu hướng chấn động địa chất rõ rệt nhất là sự gia tăng số lượng các dự án xử lý nước thải gần đây đã gây ra các trận động đất. Xu hướng này thể hiện ở Mỹ khi số vụ động đất tăng cùng với các hoạt động xử lý nước thải tăng.

Bản báo cáo cũng chỉ ra, vụ động đất mạnh nhất xuất phát từ các hoạt động của con người xảy ra tại Vấn Xuyên, Trung Quốc năm 2008 với cường độ 7,9 độ Richer chính là hệ quả từ quá trình tích nước trong hồ chứa Zipingpu, chỉ cách tâm chấn của trận động đất vài kilômét.

Ông Wilson cảnh báo, hoạt động của con người trên bề mặt trái đất có khả năng sẽ tăng cao trong tương lai khi các dự án khai thác địa nhiệt và tích CO2 ngày càng được mở rộng.

Ngoài ra, các mỏ khai thác ngày càng lớn hơn, sâu hơn và rộng hơn, hoạt động chứa nước trên bề mặt trái đất phổ biến hơn và các tòa nhà được xây dựng trên quy mô lớn hơn nhằm đáp ứng nhu cầu dân số gia tăng.

Đây chính là những nhân tố dẫn tới gia tăng các vụ động đất.