Những động lực mở ra chu kỳ tăng trưởng mới cho kinh tế Việt Nam

Dòng vốn FDI bứt tốc

Một trong những điểm sáng nổi bật nhất của nền kinh tế trong 5 tháng đầu năm là khả năng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).

Theo VDSC, tính đến ngày 31/5/2026, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đạt 24,81 tỷ USD, tăng 34,9% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, vốn đăng ký mới đạt 14,84 tỷ USD, gấp hơn hai lần cùng kỳ, cho thấy niềm tin ngày càng lớn của các nhà đầu tư quốc tế đối với môi trường kinh doanh tại Việt Nam.

Đáng chú ý hơn, vốn FDI thực hiện - thước đo phản ánh dòng tiền thực sự đi vào nền kinh tế - đạt 9,75 tỷ USD, tăng 9,6% và là mức cao nhất của 5 tháng đầu năm trong vòng 5 năm trở lại đây.

Theo đánh giá của VDSC, đây là tín hiệu có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu vẫn chịu tác động từ môi trường lãi suất cao và những bất ổn địa chính trị.

Không chỉ tăng về lượng, chất lượng dòng vốn FDI cũng đang có sự thay đổi rõ nét, nếu như trước đây Việt Nam chủ yếu thu hút các dự án sản xuất thâm dụng lao động thì hiện nay dòng vốn mới đang tập trung ngày càng mạnh vào các lĩnh vực trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và nghiên cứu phát triển (R&D).

Nhiều dự án quy mô lớn đã được triển khai tại Thành phố Hồ Chí Minh, Thái Nguyên, Phú Thọ và một số trung tâm công nghiệp trọng điểm, riêng tại Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh, cuối tháng 4 vừa qua đã có 4 dự án công nghệ cao được cấp phép với tổng vốn hơn 1,23 tỷ USD, trong đó nổi bật là hai trung tâm dữ liệu quy mô lớn với tổng vốn gần 1 tỷ USD.

Diễn biến này cho thấy Việt Nam không chỉ tiếp tục là điểm đến sản xuất hấp dẫn mà đang từng bước trở thành trung tâm đón nhận dòng vốn công nghệ cao trong khu vực.

Bên cạnh khu vực đầu tư, sức cầu trong nước tiếp tục đóng vai trò quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế.

Theo VDSC, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực trong những tháng đầu năm. Đặc biệt, các ngành dịch vụ, lưu trú, ăn uống và du lịch ghi nhận mức tăng trưởng cao, phản ánh sự phục hồi rõ nét của nhu cầu tiêu dùng và hoạt động dịch chuyển của người dân.

Điểm đáng chú ý là cấu trúc tiêu dùng đang có sự thay đổi theo hướng tích cực, người dân không chỉ chi tiêu cho các nhu cầu thiết yếu mà ngày càng dành nhiều ngân sách hơn cho các dịch vụ trải nghiệm, du lịch và giải trí.

Xu hướng này cho thấy niềm tin tiêu dùng đang được cải thiện, đồng thời phản ánh sự phục hồi của tầng lớp trung lưu, một trong những động lực tăng trưởng quan trọng nhất của kinh tế Việt Nam trong dài hạn.

Trong bối cảnh nhiều nền kinh tế trên thế giới vẫn đối mặt với áp lực suy giảm nhu cầu nội địa, việc thị trường gần 100 triệu dân tiếp tục duy trì sức mua ổn định được xem là lợi thế lớn giúp Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng cao hơn mặt bằng chung của khu vực.

Đầu tư công tiếp tục giữ vai trò "đầu kéo"

Song song với dòng vốn tư nhân và FDI, đầu tư công tiếp tục được VDSC đánh giá là một trong những trụ cột tăng trưởng quan trọng nhất trong năm 2026.

Tính đến cuối tháng 5, tổng vốn đầu tư công giải ngân đạt hơn 219 nghìn tỷ đồng, tăng thêm gần 35 nghìn tỷ đồng so với cùng kỳ năm trước.

Dù tiến độ giải ngân vẫn còn nhiều việc phải làm trong những tháng cuối năm, VDSC cho rằng chi tiêu công vẫn sẽ là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, hỗ trợ thanh khoản hệ thống tài chính và tạo hiệu ứng lan tỏa tới nhiều lĩnh vực sản xuất kinh doanh.

Đặc biệt, hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn đang được triển khai từ Bắc vào Nam được kỳ vọng sẽ nâng cao năng lực kết nối, giảm chi phí logistics và tạo dư địa phát triển mới cho các trung tâm kinh tế.

Trong dài hạn, đây sẽ là nền tảng quan trọng giúp nâng cao năng suất của nền kinh tế và tăng khả năng thu hút đầu tư nước ngoài.

Một điểm đáng chú ý khác trong báo cáo của VDSC là sự chuyển biến tích cực về năng lực cạnh tranh của nhiều địa phương sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính.

Theo đánh giá của VDSC dựa trên các chỉ số phát triển kinh tế tư nhân, đổi mới sáng tạo và năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), nhiều địa phương đang nổi lên như những cực tăng trưởng mới.

Đà Nẵng, Hải Phòng, Bắc Ninh, Đồng Nai, Hưng Yên và Phú Thọ được ghi nhận có những bước tiến đáng kể về chất lượng điều hành, môi trường đầu tư cũng như khả năng hỗ trợ doanh nghiệp.

Trong khi đó, TP Hồ Chí Minh tiếp tục giữ vai trò đầu tàu của khu vực kinh tế tư nhân nhờ quy mô thị trường lớn, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo phát triển và khả năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Những chuyển biến này được kỳ vọng sẽ tạo ra các trung tâm tăng trưởng mới, giúp nền kinh tế giảm phụ thuộc vào một số cực phát triển truyền thống và gia tăng tính bền vững trong dài hạn.

Theo VDSC, dù môi trường quốc tế vẫn còn nhiều biến động, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn từ sự tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu và xu hướng dịch chuyển đầu tư khỏi các thị trường truyền thống.

Dòng vốn FDI tăng mạnh, sự bùng nổ của các dự án công nghệ cao, sức cầu nội địa phục hồi cùng động lực từ đầu tư công đang tạo nên những nền tảng quan trọng cho tăng trưởng.

Nếu tiếp tục duy trì môi trường đầu tư ổn định, cải thiện chất lượng hạ tầng và thúc đẩy cải cách thể chế, Việt Nam hoàn toàn có cơ hội tận dụng hiệu quả làn sóng dịch chuyển vốn toàn cầu để bước vào giai đoạn tăng trưởng mới với chất lượng cao hơn.

Trong bức tranh kinh tế còn nhiều gam màu thách thức của thế giới, những tín hiệu tích cực đang xuất hiện ngày càng rõ nét hơn. Và theo góc nhìn của VDSC, chính dòng vốn đầu tư, sức cầu nội địa cùng quá trình nâng cấp nền kinh tế số có thể trở thành những động lực quan trọng giúp Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế là một trong những điểm sáng tăng trưởng của khu vực trong năm 2026.