Nước mắm truyền thống: Hành trình giữ hồn biển cả

Tại các xã Long Hải, Phước Hải, Hồ Tràm… của TP. Hồ Chí Minh, nước mắm truyền thống đang được các doanh nghiệp, hợp tác xã tại các địa phương “hồi sinh” mạnh mẽ, từng bước khẳng định vị thế tại thị trường trong nước và hướng đến xuất khẩu.

Từ làng nghề ven biển đến thương hiệu đặc trưng

Nước mắm - tinh túy ẩm thực của người Việt, vốn gắn bó mật thiết với các làng chài dọc theo chiều dài đất nước. Tuy nhiên, không phải địa phương nào cũng đủ điều kiện và tâm huyết để duy trì nghề làm nước mắm truyền thống trước làn sóng công nghiệp hóa sản xuất. Một số doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất tại các vùng ven biển của TP. Hồ Chí Minh nhiều năm qua tiên phong đi đầu trong việc duy trì và phát triển nghề nước mắm truyền thống kết hợp công nghệ hiện đại nhằm nâng cao chất lượng, đồng thời các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất nước mắm cũng đang xúc tiến xây dựng thương hiệu một cách bài bản đưa nước mắm truyền thống của địa phương vươn xa.

Sinh ra trong gia đình nhiều đời làm nước mắm truyền thống từ cá cơm ở Phước Hải, chị Nguyễn Thị Chiến, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại và Dịch vụ Hati luôn trăn trở với câu hỏi: Làm thế nào để chai nước mắm truyền thống của quê hương Phước Hải được nhiều người tiêu dùng trong và ngoài nước biết đến?

Theo chị Chiến, để có được sản phẩm nước mắm cá cơm nguyên chất, đậm đà, mọi quy trình phải được kiểm soát nghiêm ngặt từ nguyên liệu đầu vào đến đóng chai. Cá cơm tươi sẽ được thu mua trực tiếp từ ngư dân vùng ven biển Long Hải, Phước Hải…, muối cũng được thu mua của bà con diêm dân từ cánh đồng muối lâu đời An Ngãi (xã Long Hải), sau đó đưa vào ủ trong lu đúng kỹ thuật, với thời gian từ 1 năm trở lên, sau đó mắm sẽ trải qua quá trình lọc nhiều lần để cho ra nước mắm thành phẩm giữ hương vị nguyên bản.

Không chỉ dừng lại ở chất lượng, doanh nghiệp còn chú trọng thiết kế mẫu mã, đa dạng dung tích nhằm tiếp cận nhiều phân khúc khách hàng. Doanh nghiệp đã đưa ra nhiều loại chai với định lượng từ 300 ml, 500 ml, 1 lít, 5 lít…. Mỗi tháng, Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại và Dịch vụ Hati sản xuất khoảng 50.000 lít nước mắm cá cơm. Nhờ chú trọng đến chất lượng cũng như mẫu mã, năm 2024, sản phẩm của doanh nghiệp đã được vinh danh là “Sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu khu vực phía Nam”. Không những vậy, hiện nay cơ sở sản xuất nước mắm truyền thống của Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại và Dịch vụ Hati đang là điểm tham quan của nhiều du khách trong và ngoài nước khi đến với vùng biển Phước Hải.

Tương tự, ông Nguyễn Cao Thiên, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất nước mắm Thiên Lộc, cũng là người con lớn lên trong gia đình có truyền thống làm nước mắm và thấm nhuần đạo lý: “Nghề truyền thống không thể làm theo kiểu qua loa”. Sau nhiều năm sản xuất nhỏ lẻ, đầu năm 2022, ông Thiên đã mạnh dạn đầu tư mở rộng nhà xưởng, trang bị máy móc hiện đại, đồng thời tham gia các lớp đào tạo về xây dựng sản phẩm OCOP. Anh cũng đặc biệt quan tâm đến yếu tố nhận diện thương hiệu như: Logo, bao bì, tem nhãn…, nhằm nâng tầm giá trị sản phẩm. Đến nay, nước mắm truyền thống mang thương hiệu Thiên Lộc đã được chứng nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao cấp tỉnh – mở ra cơ hội cho sản phẩm phân phối tại các siêu thị và sàn thương mại điện tử.

Những công đoạn sơ chế nguyên liệu, ủ muối hay chưng cất đều được Công ty TNHH Sản xuất nước mắm Thiên Lộc tiến hành kỹ lưỡng để tạo ra sản phẩm nước mắm chất lượng tốt nhất. Mỗi năm, cơ sở Thiên Lộc thu mua khoảng 500 tấn cá cơm, mỗi năm doanh nghiệp của anh cung cấp ra thị trường từ 30.000 - 40.000 lít nước mắm, phân phối đến các tỉnh thành như: Miền Trung, miền Tây và Hà Nội..... Năm 2024, Công ty TNHH Sản xuất nước mắm Thiên Lộc đã được UBND tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu (cũ) hỗ trợ trang thiết bị sản xuất sau thu hoạch đó là một máy đóng chai với quy trình vệ sinh khép kín. Hiện, phía doanh nghiệp cũng đang chuẩn bị triển khai liên kết với các hộ sản xuất trên địa bàn xã Hồ Tràm để thành lập hợp tác xã, nhằm giúp sản phẩm nước mắm nhĩ cá cơm nâng tầm thương hiệu, mở rộng thị trường tiêu thụ.