Phát huy vai trò của xuất bản trong phát triển công nghiệp văn hóa, văn hóa đọc

Tăng cường phòng, chống xâm phạm bản quyền, đặc biệt trên môi trường mạng

Trình bày Tờ trình dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh nêu rõ cơ sở chính trị pháp lý, cơ sở thực tiễn cho thấy sự cần thiết sửa đổi Luật. Theo đó nhấn mạnh, việc sửa đổi, bổ sung Luật Xuất bản được đặt ra trên cơ sở các chủ trương, đường lối của Đảng về hoàn thiện thể chế, phát triển văn hóa, công nghiệp văn hóa, chuyển đổi số và hiện đại hóa hoạt động xuất bản; đồng thời nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật sau khi Quốc hội ban hành nhiều luật mới, đáp ứng yêu cầu thực hiện các cam kết quốc tế và các chiến lược, chương trình phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết, nội dung cơ bản của dự thảo Luật theo nguyên tắc "6 rõ", trong đó 27 điều của Luật Xuất bản 2012 được sửa đổi, bổ sung trong dự thảo Luật tập trung vào các nhóm: hoàn thiện quy định về nội dung quản lý và chính sách của nhà nước đối với hoạt động xuất bản; hoàn thiện quy định phòng, chống xâm phạm bản quyền, đặc biệt là các hành vi xâm phạm bản quyền trên không gian mạng, tạo động lực phát triển hoạt động xuất bản; hoàn thiện các quy định về tổ chức hoạt động, liên kết của nhà xuất; hoàn thiện các quy định về xuất bản và phát hành xuất bản phẩm điện tử, đẩy mạnh chuyển đổi số.

Theo Bộ trưởng, dự thảo Luật giữ nguyên phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Luật Xuất bản năm 2012, không có quy định hạn chế quyền con người, quyền công dân.

Về một số nội dung đáng chú ý, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung nhiều quy định nhằm tăng cường phòng, chống xâm phạm bản quyền, đặc biệt trên môi trường mạng. Các quy định tại Điều 10, Điều 40 và Điều 45 phân định rõ hành vi in nối bản, in lậu và làm giả xuất bản phẩm, đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết để thuận lợi cho việc thực thi.

Dự thảo bổ sung các yêu cầu đối với tổ chức trung gian phát hành xuất bản phẩm, tạo cơ sở pháp lý để xử lý nghiêm hành vi in lậu, xâm phạm bản quyền trên không gian mạng và lợi dụng hoạt động xuất bản để công bố tác phẩm, tài liệu vi phạm Luật Xuất bản hoặc pháp luật về an ninh mạng. Dự thảo Luật cũng đề xuất luật hóa mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông nhằm tăng cường liên kết, tập trung nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành xuất bản.

Trình bày báo cáo tóm tắt thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản nhất trí với phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng của dự thảo Luật. Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội cũng nhận thấy việc bổ sung quy định về hoạt động có tính chất xuất bản trên không gian mạng là cần thiết, bao quát đầy đủ hơn các hình thức sáng tạo, phổ biến các nội dung số có tính chất tương tự xuất bản phẩm, quản lý chặt chẽ hơn các sản phẩm xuyên biên giới, nằm ngoài hệ thống xuất bản chính thống.

Tuy nhiên, việc quản lý các nội dung, sản phẩm thông tin trên không gian mạng đang được điều chỉnh ở nhiều quy định có liên quan (báo chí, thông tin điện tử, giao dịch điện tử, an ninh mạng, sở hữu trí tuệ,…). Do đó đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm không mâu thuẫn, chồng chéo.

Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo khẩn trương tiếp thu tối đa ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và ý kiến của cơ quan chủ trì thẩm tra để hoàn thiện hồ sơ dự án Luật.

Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý tiếp tục rà soát bảo đảm thể chế hóa tinh thần Chỉ thị số 04-CT/TW của Ban Bí thư và các chủ trương, định hướng mới của Đảng về phát triển hoạt động xuất bản trong kỷ nguyên số, phát triển công nghiệp văn hóa, văn hóa đọc và xây dựng ngành xuất bản hiện đại, chuyên nghiệp, phát huy vai trò của xuất bản trong phát triển công nghiệp văn hóa, văn hóa đọc.

Cùng với đó, nghiên cứu, hoàn thiện các quy định về mô hình tổ chức và hoạt động của nhà xuất bản, cơ chế liên kết xuất bản, điều kiện thành lập, quyền và trách nhiệm của nhà xuất bản, bảo đảm phát huy tính chủ động, sáng tạo, tự chịu trách nhiệm; đồng thời, giữ vững định hướng chính trị, tư tưởng và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Về hoạt động xuất bản trong môi trường số, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị rà soát các quy định về hoạt động có tính xuất bản trên không gian mạng, xuất bản điện tử, dịch vụ trung gian phát hành, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số, bảo đảm vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghệ, vừa tăng cường bảo vệ quyền tác giả, phòng, chống in lậu, xử lý hiệu quả các vi phạm và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trên môi trường số.

Thúc đẩy chuyển đổi số và bảo vệ quyền lợi của người lao động

Trong chương trình Phiên họp thứ 4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Trình bày Tờ trình tóm tắt dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình cho biết, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng không làm thay đổi phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng đã được quy định tại luật hiện hành.

Trong đó, các điều sửa đổi, bổ sung tại dự thảo Luật nhằm hoàn thiện quy định của pháp luật trên cơ sở thể chế hóa 3 nhóm quy định về: cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư, kinh doanh và thúc đẩy chuyển đổi số; xử lý một số vấn đề cấp thiết, vướng mắc, bất cập phát sinh từ thực tiễn; cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng hai con số; đẩy mạnh phân quyền đối với chính quyền địa phương và giải quyết các vấn đề liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Về một số nội dung lớn của dự thảo Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, bổ sung chính sách Nhà nước đưa chuyên gia, lao động chất lượng cao đi làm việc ở nước ngoài; định hướng giảm dần tỷ trọng đưa người lao động phổ thông, lao động chưa qua đào tạo đi làm việc ở nước ngoài, gắn với chiến lược phát triển nguồn nhân lực quốc gia và yêu cầu bảo đảm nguồn lao động cho thị trường lao động trong nước.

Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành các quy định dự thảo Luật về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp dịch vụ nhằm tăng cường công khai, minh bạch thông tin và bảo vệ quyền lợi của người lao động. Tuy nhiên, đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định về cơ chế quản lý, cập nhật cơ sở dữ liệu để bảo đảm thông tin chính xác, kịp thời; đề nghị giữ nguyên trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc hướng dẫn người lao động tham gia bảo hiểm xã hội; nghiên cứu quy định cụ thể hơn về thời hạn hoặc tiêu chí thực hiện nghĩa vụ báo cáo, hoặc giao Chính phủ quy định chi tiết.

Cũng trong chương trình sáng 15/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét và biểu quyết thông qua về mặt nguyên tắc dự thảo Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Chi phí tố tụng.