Phát triển bền vững với kỷ luật tài chính vĩ mô

Bước vào giai đoạn phát triển mới, năm 2026 được xác định là năm bản lề để kinh tế Việt Nam bứt phá, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số, đồng thời tạo nền tảng cho đổi mới mô hình tăng trưởng nhanh và bền vững. Trong bối cảnh đó, việc điều hành chính sách tài khóa theo hướng chủ động, mở rộng hợp lý nhưng vẫn bảo đảm kỷ luật, kỷ cương tài chính được xem là một trong những trụ cột quan trọng nhất.

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng, mục tiêu tăng trưởng cao không tách rời yêu cầu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Bộ Tài chính xây dựng các kịch bản điều hành cụ thể nhằm phấn đấu đạt mức tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, gắn trách nhiệm rõ ràng cho từng ngành, lĩnh vực và địa phương.

Theo Bộ trưởng, chính sách tài khóa năm 2026 sẽ tiếp tục được điều hành hướng chủ động, mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm; củng cố vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương, đồng thời phát huy tính chủ động, sáng tạo của các bộ, ngành và địa phương. Việc phối hợp chặt chẽ với chính sách tiền tệ nhằm vừa giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, vừa thúc đẩy tăng trưởng cao, chuyển đổi mô hình phát triển, nâng cao chất lượng tăng trưởng; đồng thời tiếp tục làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống và khai thác hiệu quả các động lực tăng trưởng mới.

Một trong những trụ cột của chính sách tài khóa mở rộng là nâng cao hiệu quả quản lý thu chi ngân sách nhà nước. Ngành tài chính đặt mục tiêu thu đúng, thu đủ, thu kịp thời, đồng thời nuôi dưỡng và phát triển bền vững nguồn thu. Giai đoạn 2026–2030, tỷ lệ huy động ngân sách nhà nước dự kiến đạt khoảng 18% GDP. Riêng năm 2026, phấn đấu thu ngân sách tăng tối thiểu 10% so với năm 2025, qua đó tạo dư địa cho tăng chi đầu tư phát triển, an sinh xã hội, quốc phòng và an ninh.

Ở chiều chi, kỷ luật tài khóa tiếp tục được đề cao. Việc thực hiện tiết kiệm ngay từ đầu năm với 10% chi thường xuyên và 5% chi đầu tư phát triển thể hiện quyết tâm cơ cấu lại chi ngân sách theo hướng hiệu quả, bền vững. Nguồn lực tiết kiệm được ưu tiên cho các nhiệm vụ an sinh xã hội và đầu tư các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm, có tính lan tỏa cao. Đáng chú ý, tỷ trọng chi đầu tư phát triển được định hướng nâng lên khoảng 40% tổng chi ngân sách, góp phần hoàn thiện kết cấu hạ tầng chiến lược và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Cùng với mở rộng tài khóa, việc kiểm soát bội chi và nợ công vẫn được đặt trong giới hạn an toàn, phù hợp với khả năng vay trả nợ của nền kinh tế. Đây không chỉ là yêu cầu nội tại của ổn định vĩ mô, mà còn là yếu tố quan trọng góp phần cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia, mở rộng khả năng tiếp cận các nguồn vốn dài hạn với chi phí hợp lý.

Không dừng lại ở các giải pháp ngắn hạn, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết ngành tài chính sẽ tập trung tạo dựng dư địa tăng trưởng bền vững trong dài hạn thông qua phát triển đồng bộ các thị trường tài chính, đặc biệt là thị trường vốn và thị trường chứng khoán. Việc nâng hạng thị trường chứng khoán được xác định là cơ hội quan trọng để thu hút mạnh mẽ dòng vốn trong và ngoài nước, hình thành kênh huy động vốn trung và dài hạn hiệu quả cho nền kinh tế.

Cùng với đó, khung khổ pháp lý cho các mô hình kinh tế mới như kinh tế số, chuyển đổi xanh, tài sản số sẽ tiếp tục được hoàn thiện, gắn với nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp và minh bạch hóa thị trường. Trong lĩnh vực đầu tư nước ngoài, định hướng thu hút có chọn lọc, ưu tiên dự án công nghệ cao, thân thiện môi trường, có tác động lan tỏa sẽ giúp nâng cao chất lượng dòng vốn và tăng cường liên kết giữa khu vực FDI với doanh nghiệp trong nước.

Ngoài ra, các chuyên gia kinh tế đặc biệt lưu ý đến sự phối hợp giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ trong năm 2026. Trong bối cảnh áp lực lạm phát tiềm ẩn và thị trường tài chính quốc tế biến động, việc điều hành thiếu đồng bộ có thể tạo ra những cú sốc không mong muốn đối với nền kinh tế. Theo các chuyên gia, chính sách tài khóa mở rộng cần được triển khai song hành với chính sách tiền tệ thận trọng, linh hoạt, nhằm vừa hỗ trợ tăng trưởng, vừa kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá và mặt bằng lãi suất. Sự phối hợp nhịp nhàng này sẽ giúp giảm chi phí vốn cho nền kinh tế, củng cố niềm tin của doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Theo TS. Cấn Văn Lực - Chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV, Ủy viên Hội đồng tư vấn Chính sách của Thủ tướng, để đạt mục tiêu tăng trưởng đã đề ra, cần xác định chính sách tài khóa là trụ cột chủ lực, chính sách tiền tệ đóng vai trò hỗ trợ. Việc kiên định ổn định kinh tế vĩ mô vẫn là yêu cầu xuyên suốt. Chính sách tài khóa và tiền tệ cần được phối hợp nhịp nhàng, kiểm soát lạm phát trong giới hạn cho phép, đồng thời đẩy mạnh cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng nâng cao nội lực, tăng tính tự chủ, tự lực và tự cường.

 

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng khẳng định, trong thời gian tới, ngành tài chính sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, xây dựng một hệ thống chính sách hiệu quả, minh bạch, tiên phong cải cách; hướng tới một nền tài chính quốc gia hiện đại, công bằng và phát triển bao trùm.

Trong quản trị tài chính, ngân sách Bộ Tài chính sẽ tiếp tục chủ động phân tích, nhận định những tác động từ những chính sách tài khóa tiền tệ, để kịp thời tham mưu Chính phủ có kịch bản, giải pháp chủ động trong điều hành thu ngân sách nhà nước năm 2026 và các năm tiếp theo. Đồng thời, tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính-ngân sách nhà nước; quản lý chặt chẽ thu ngân sách nhà nước, bảo đảm thu đúng, thu đủ, thu kịp thời.