Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà: Tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ thận trọng và linh hoạt

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà đã có cuộc chia sẻ với phóng viên TTXVN xung quanh những đánh giá, bài học kinh nghiệm và định hướng chính sách tiền tệ trong năm 2026.

Phóng viên: Thưa Phó Thống đốc, năm 2025 Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã thể hiện sự chủ động, linh hoạt trong điều hành chính sách tiền tệ, góp phần kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Phó Thống đốc có thể chia sẻ về những kết quả nổi bật trong điều hành chính sách tiền tệ năm qua?

Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà: Năm 2025 là một năm đầy khó khăn, thách thức đối với điều hành kinh tế vĩ mô nói chung và công tác điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) nói riêng khi kinh tế, tài chính toàn cầu tiếp tục biến động phức tạp, khó lường, nhiều vấn đề vượt ngoài dự báo; bất ổn địa chính trị, cộng hưởng với chính sách thuế quan từ các quốc gia lớn, càng làm gia tăng tính bất định của kinh tế toàn cầu. Cùng với các sức ép từ bên ngoài, nền kinh tế Việt Nam cũng đối mặt với nhiều thách thức nội tại.

Trong bối cảnh đó, bám sát chủ trương của Đảng, các nghị quyết của Quốc hội, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, NHNN luôn kiên định, chủ động, linh hoạt trong điều hành chính sách tiền tệ để cân bằng nhiều mục tiêu quan trọng: kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối, duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng với chi phí phù hợp. Đồng thời, chính sách tiền tệ cũng được điều hành với sự phối hợp chặt chẽ cùng chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác, phản ứng nhanh nhạy, theo sát với diễn biến kinh tế thế giới và trong nước.

Song song với đó, các giải pháp điều hành tín dụng được thực hiện hiệu quả, hướng dòng vốn tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng kinh tế theo chỉ đạo của Chính phủ, kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.

Với việc triển khai đồng bộ các giải pháp điều hành chính sách tiền tệ, mặt bằng lãi suất cho vay tiếp tục có xu hướng giảm. Doanh nghiệp và người dân đang tiếp cận vốn vay với lãi suất thấp hơn trước đây. Thị trường ngoại tệ hoạt động thông suốt, các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp của nền kinh tế được đáp ứng đầy đủ, kịp thời. Tỷ giá USD/VND diễn biến linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường.

Đến ngày 24/12/2025, dư nợ tín dụng nền kinh tế đạt trên 18,40 triệu tỷ đồng, tăng 17,87% so với cuối năm 2024; cơ cấu tín dụng phù hợp với cơ cấu nền kinh tế, đáp ứng nhu cầu tín dụng của người dân, doanh nghiệp. Hoạt động thanh toán và chuyên đổi số diễn ra mạnh mẽ, gia tăng nhiều tiện ích và nâng cao trải nghiệm cho khách hàng trong sử dụng dịch vụ ngân hàng trên nền tảng số.

Qua đó, ngành ngân hàng đã đóng góp tích cực vào kết quả phát triển kinh tế- xã hội của đất nước. Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định; lạm phát được kiểm soát (ước cả năm 2025 khoảng 3,3-3,5%). GDP năm 2025 tăng cao, ước khoảng 8%; các cân đối lớn của nền kinh tế được bảo đảm.

Với những thành quả nêu trên, có thể khẳng định rằng, với việc điều hành chính sách tiền tệ trong năm 2025, NHNN đã phát huy tốt vai trò “trụ cột” trong  việc giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, từ đó tạo cơ sở, nền tảng quan trọng hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.

Phóng viên: Tăng trưởng tín dụng năm 2025 đạt kết quả tích cực. Xin Phó Thống đốc cho biết thêm các giải pháp tín dụng đối với ngành, lĩnh vực đã được triển khai ra sao nhằm hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên, các động lực tăng trưởng trong thời gian tới?

Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà: Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, căn cứ mục tiêu tăng trưởng kinh tế, lạm phát và dự kiến tăng trưởng tín dụng năm 2025, NHNN thông báo công khai, minh bạch nguyên tắc giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng ngay từ đầu năm cho tổ chức tín dụng và điều chỉnh chỉ tiêu vào tháng 7/2025. Đồng thời, NHNN cũng chỉ đạo các tổ chức tín dụng đẩy mạnh tín dụng, đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng của người dân, doanh nghiệp; hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng kinh tế theo chủ trương của Chính phủ; chú trọng đầu tư tín dụng vào các dự án, công trình trọng điểm, khả thi; kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro; tăng cường cải cách, đơn giản hóa thủ tục, áp dụng chuyển đổi số vào quy trình cấp tín dụng, tiết giảm chi phí hoạt động để giảm mặt bằng lãi suất cho vay, tạo điều kiện cho người dân, doanh nghiệp vay vốn với chi phí phù hợp.

Nhằm nắm bắt các vướng mắc và kịp thời có giải pháp tháo gỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong quan hệ tín dụng ngân hàng, NHNN đã đẩy mạnh triển khai chương trình kết nối ngân hàng -  doanh nghiệp; đồng thời tổ chức thành công 13 Hội nghị “Đẩy mạnh tín dụng ngân hàng, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế” tại các tỉnh để kịp thời có những định hướng chỉ đạo điều hành và triển khai các giải pháp phù hợp với nhu cầu, tình hình thực tế của ngân hàng, doanh nghiệp, nền kinh tế.

Bên cạnh đó, ngành ngân hàng tích cực triển khai các Chương trình tín dụng theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ;, trong đó một số chương trình rất hiệu quả và nhiều lần được nâng quy mô như: Chương trình tín dụng đối với lĩnh vực nông, lâm, thủy sản được mở rộng đối tượng từ Chương trình tín dụng đối với lĩnh vực lâm, thuỷ sản và 4 lần nâng quy mô lên gấp 12 lần (từ 15.000 tỷ ban đầu lên 185.000 tỷ đồng, đến nay đã giải ngân 91%, tương ứng 168 nghìn tỷ đồng cho trên 52 nghìn khách hàng); Chương trình cho vay liên kết thực hiện Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long; Chương trình tín dụng đầu tư hạ tầng điện, giao thông và công nghệ chiến lược với quy mô 500.000 tỷ đồng; Chương trình cho vay nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ theo Nghị quyết số 33/NQ-CP của Chính phủ.

Đặc biệt, năm 2025, trước diễn biến thiên tai phức tạp gây thiệt hại nặng nề tại nhiều địa phương, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, NHNN đã kịp thời chỉ đạo các tổ chức tín dụng triển khai đồng bộ các giải pháp hỗ trợ đồng bào bị ảnh hưởng bởi thiên tai, bão, lũ như cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giảm lãi suất, cho vay mới khôi phục sản xuất.

Việc triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp trên đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng tín dụng, đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn tín dụng cho nền kinh tế. Theo đó, tăng trưởng tín dụng các tháng năm 2025 đều tăng cao hơn so với cùng kỳ năm 2024 và duy trì xu hướng tháng sau cao hơn tháng trước, đến ngày 24/12/2025, dư nợ tín dụng nền kinh tế đạt trên 18,40 triệu tỷ đồng, tăng 17,87% so với cuối năm 2024. Trong đó, cơ cấu tín dụng phù hợp với cơ cấu nền kinh tế, đáp ứng nhu cầu tín dụng của người dân, doanh nghiệp. Số liệu đến cuối tháng 10 so với cuối năm 2024 cho thấy ngành nông, lâm, thủy sản chiếm 6,15% tổng dư nợ nền kinh tế; ngành công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm 12,39%; ngành xây dựng chiếm 7,47%; trong đó có các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng là ngành đang được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo đẩy mạnh đầu tư; ngành bán buôn, bán lẻ có quy mô dư nợ lớn nhất toàn hệ thống chiếm 22,24%. 

Phóng viên: Thiên tai, bão lũ diễn biến phức tạp trong năm 2025. Xin Phó Thống đốc cho biết rõ hơn những chính sách hỗ trợ đối với người dân và doanh nghiệp tại các khu vực bị ảnh hưởng khôi phục sản xuất và ổn định đời sống?

Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà: Năm 2025, trước những ảnh hưởng, thiệt hại do các cơn bão, mưa lũ gây ra, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, ngành ngân hàng đã chủ động triển khai quyết liệt, kịp thời với tinh thần trách nhiệm cao nhất các giải pháp hỗ trợ người dân, doanh nghiệp bị ảnh hưởng.

Về phía NHNN đã ban hành 5 Văn bản chỉ đạo các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và NHNN Khu vực khẩn trương rà soát, đánh giá tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh, khả năng trả nợ của khách hàng vay vốn bị ảnh hưởng bởi các đợt bão, mưa lũ lớn để kịp thời áp dụng biện pháp hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho khách hàng như: cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí cho khách hàng bị thiệt hại theo các quy định hiện hành; xây dựng và triển khai các chương trình, gói tín dụng với lãi suất thấp hơn lãi suất cho vay thông thường để  khôi phục sản xuất, kinh doanh; giảm lãi suất cho vay từ 0,5 - 2%/năm đối với dư nợ hiện hữu của khách hàng bị thiệt hại bởi bão, lũ; thực hiện xử lý nợ đối với khách hàng bị thiệt hại về vốn vay theo quy định...

Trong năm, ngành đã dành hơn 2.300 tỷ đồng để thực hiện các chương trình an sinh xã hội; trong đó nổi bật là chương trình ủng hộ đồng bào và các địa phương khắc phục hậu quả bão lũ; chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát do Thủ tướng Chính phủ phát động.

Theo báo cáo của NHNN chi nhánh tại các Khu vực, đến ngày 10/12/2025, các ngân hàng thương mại đã cơ cấu lại thời hạn trả nợ cho 2.219 khách hàng với dư nợ khoảng 1.275 tỷ đồng; Các tổ chức tín dụng giảm lãi suất cho trên 69.000 khách hàng với dư nợ khoảng 18.685 tỷ đồng; Triển khai các chương trình cho vay khôi phục sản xuất kinh doanh sau bão với lãi suất ưu đãi, đến nay các tổ chức tín dụng đã giải ngân cho vay khoảng 2.238 tỷ đồng cho khoảng 10.600 khách hàng.

Riêng đối với Ngân hàng Chính sách xã hội, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, ngân hàng này đã trình Chính phủ ban hành các Quyết định giảm lãi suất cho vay 2%/năm trong 3 tháng (từ tháng 10 đến tháng 12/2025) đối với khoảng 4 triệu khách hàng bị ảnh hưởng do bão, lũ tại 26 tỉnh, thành phố với số tiền lãi hỗ trợ khách hàng dự kiến khoảng 1.466 tỷ đồng.

Có thể thấy, các giải pháp hỗ trợ khách hàng bị ảnh hưởng bởi bão, mưa lũ sau bão của ngành ngân hàng đã được triển khai kịp thời, đồng bộ và phát huy hiệu quả. Thông qua các biện pháp như cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi vay, cho vay mới..., ngành ngân hàng đã góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực của thiên tai đối với đời sống nhân dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Những hỗ trợ này không chỉ giúp người dân, doanh nghiệp ổn định tâm lý, khắc phục khó khăn trước mắt, mà còn tạo điều kiện để khôi phục sản xuất, kinh doanh, từng bước phục hồi kinh tế - xã hội tại các địa bàn bị ảnh hưởng, qua đó thể hiện vai trò đồng hành, chia sẻ của hệ thống ngân hàng đối với nền kinh tế.

Phóng viên: Trong bối cảnh chính sách tiền tệ đã hỗ trợ nền kinh tế mạnh trong những năm qua và dư địa không còn rộng như trước, Phó Thống đốc đánh giá thế nào về vai trò phối hợp giữa chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa và thị trường vốn trong giai đoạn tới?

Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà: Chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa là hai chính sách sách vô cùng quan trọng trong điều hành kinh tế vĩ mô. Chính sách tiền tệ có vai trò trực tiếp và gián tiếp trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế: Việc điều hành lãi suất, tỷ giá, tín dụng tác động vào tiêu dùng, đầu tư, xuất khẩu, trực tiếp hỗ trợ tăng trưởng kinh tế; trong khi đó việc kiểm soát lạm phát tạo môi trường thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.

Thực tế tại Việt Nam cũng như kinh nghiệm quốc tế đã cho thấy chính sách tiền tệ cần ưu tiên mục tiêu dài hạn là kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô. Chính sách tài khóa với công cụ chi tiêu tài khóa, đầu tư công, và điều chỉnh các sắc thuế tác động trực tiếp vào tiêu dùng, đầu tư, thu hút FDI, xuất khẩu của quốc gia, theo đó là tổng cầu, tăng trưởng kinh tế. Bên cạnh đó, một vai trò quan trọng nữa trong chi tiêu ngân sách đối với tăng trưởng là thông qua “hiệu ứng vốn mồi” như: triển khai các dự án đầu tư công sẽ kéo theo đầu tư tư nhân, tạo công ăn việc làm và kích thích tiêu dùng.

Có thể nói chính sách tài khóa có vai trò rất lớn trong thúc đẩy tổng cầu của nền kinh tế. Song song với chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa, các chính sách thúc đẩy phát triển thị trường vốn (thị trường cổ phiếu, trái phiếu) cũng đóng vai trò là “xương sống” của nền kinh tế, giúp huy động vốn trung, dài hạn hiệu quả cho doanh nghiệp, Chính phủ để đầu tư sản xuất, cơ sở hạ tầng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giảm sự phụ thuộc vào nguồn vốn tín dụng ngân hàng. Qua đó góp phần phân bổ nguồn lực hiệu quả và tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo, hướng tới một hệ thống tài chính đa dạng, minh bạch, an toàn và bền vững.

Thực tế trong những năm qua, công tác phối hợp chính sách tiền tệ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác được NHNN và các bộ, ngành phối hợp triển khai chặt chẽ. NHNN thường xuyên phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan để triển khai hiệu quả các giải pháp tài khóa, tiền tệ; chủ động, tích cực phối hợp trao đổi các thông tin về thị trường tiền tệ, thị trường trái phiếu Chính phủ, việc điều hành ngân quỹ nhà nước, tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng thương mại… để tăng cường sự phối hợp giữa điều hành chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa nhằm thực hiện các mục tiêu về kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, góp phần hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Đồng thời, NHNN cũng tích cực phối hợp với Bộ Tài chính trong việc hoàn thiện cơ sở pháp lý về chính sách phát triển thị trường chứng khoán, thị trường trái phiếu Chính phủ… Những kết quả tích cực của chính sách tiền tệ trong việc giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, nâng cao vị thế đối ngoại là căn cứ quan trọng để các tổ chức này tăng mức xếp hạng tín nhiệm quốc gia cho Việt Nam; qua đó, tạo điều kiện để Bộ Tài chính phát hành thành công trái phiếu Chính phủ trên thị trường trong nước và quốc tế, đồng thời, thu hút nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào thị trường.

Bước sang năm 2026 và giai đoạn 2026-2030, để thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội Quốc hội, Chính phủ đề ra, tôi cho rằng cần tiếp tục có sự phối hợp chặt chẽ, hỗ trợ tích cực lẫn nhau giữa chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác để phát huy hiệu quả và thực hiện mục tiêu giữ vững ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Trong đó, trọng tâm là nâng cao chất lượng phối hợp giữa các chính sách trên cơ sở bám sát diễn biến thực tiễn, chia sẻ thông tin kịp thời, đồng thời phát huy đúng vai trò của từng chính sách để hướng tới phát triển bền vững.

Trong bối cảnh dư địa của chính sách tiền tệ được đánh giá là rất hạn hẹp như hiện nay, cần tập trung ưu tiên mở rộng chính sách tài khóa có trọng tâm, trọng điểm, là trụ cột để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ hiệu quả cho chính sách tiền tệ. Đồng thời, cần tiếp tục đẩy mạnh các giải pháp thúc đẩy sự phát triển an toàn, bền vững của thị trường vốn trở thành kênh cung ứng vốn trung, dài hạn chủ yếu cho nền kinh tế, qua đó đảm bảo đáp ứng tốt nhu cầu vốn cho tăng trưởng cao thời gian tới.

Phóng viên: Với những dự báo về tình hình kinh tế thế giới và khu vực, Phó Thống đốc có thể chia sẻ những xu hướng lớn chi phối điều hành chính sách tiền tệ năm 2026 và định hướng trọng tâm của Ngân hàng Nhà nước trong thời gian tới?

Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà: Năm 2026, kinh tế thế giới và khu vực được dự báo tiếp tục đối mặt với nhiều rủi ro như tăng trưởng thấp, biến động địa chính trị, chính sách tiền tệ của các nước lớn khó dự đoán, cùng xu hướng phân mạnh thương mại toàn cầu, biến đổi khí hậu và quá trình chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ…. Nền kinh tế Việt Nam với độ mở cao sẽ chịu tác động trực tiếp, trong khi yêu cầu tăng trưởng kinh tế cao đi đôi với duy trì ổn định kinh tế vĩ mô.

Trong bối cảnh đó, điều hành chính sách tiền tệ của NHNN sẽ tiếp tục kiên định ưu tiên mục tiêu kiểm soát lạm phát, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững; đồng thời phát huy bài học kinh nghiệm từ giai đoạn 2021-2025 để có quyết định điều hành đồng bộ các công cụ và giải pháp với thời điểm và liều lượng hợp lý, phù hợp với bối cảnh thực tiễn. Chính sách tiền tệ tiếp tục tăng cường phối hợp với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác để giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, củng cố các cân đối lớn của nền kinh tế, đặc biệt trong giai đoạn đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số chưa tăng nhanh năng suất lao động – động lực chính cho tăng trưởng.

Đồng thời, NHNN tiếp tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả, hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng kinh tế theo chỉ đạo của Chính phủ; kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro; tăng cường rà soát, đơn giản hóa thủ tục cấp tín dụng, áp dụng chuyển đổi số vào quy trình cấp tín dụng, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng, đảm bảo chặt chẽ, an toàn.

Bên cạnh đó, thể chế pháp luật ngân hàng cũng tiếp tục được hoàn thiện để đảm bảo cơ sở pháp lý đồng bộ, thuận lợi cho điều hành chính sách tiền tệ, thúc đẩy phát triển thị trường tiền tệ và hội nhập quốc tế.

Song song với đó, NHNN cũng chú trọng thực hiện các giải pháp như nâng cao năng lực thanh tra, giám sát, kiểm tra các lĩnh vực rủi ro, nợ xấu, đảm bảo an toàn và lành mạnh hệ thống tổ chức tín dụng, thúc đẩy chuyển đổi số, tăng cường năng lực quản trị và bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống thanh toán.

Những giải pháp này sẽ tạo nền tảng ổn định, hỗ trợ điều hành chính sách tiền tệ hiệu quả, duy trì thanh khoản, ổn định tỷ giá, đồng thời đảm bảo niềm tin của người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn Phó Thống đốc!