Standard Chartered: Thâm hụt thương mại chưa phải tín hiệu đáng lo ngại

Tuy nhiên, theo đánh giá của các tổ chức tài chính và doanh nghiệp, Việt Nam vẫn sở hữu những lợi thế đáng kể để duy trì đà tăng trưởng và hiện thực hóa mục tiêu này.

Trao đổi bên lề Diễn đàn Quản trị nguồn vốn năm 2026 do Standard Chartered tổ chức ở TP. Hồ Chí Minh ngày 10/6, bà Nguyễn Thúy Hạnh, Tổng Giám đốc Standard Chartered Việt Nam cho rằng, những biến động địa chính trị toàn cầu chắc chắn có tác động đến thương mại thế giới. Tuy nhiên, ảnh hưởng đối với Việt Nam hiện vẫn nằm trong tầm kiểm soát.

Lý giải cho nhận định này, bà Nguyễn Thúy Hạnh cho biết, các doanh nghiệp Việt Nam đã có phản ứng khá tốt trước những biến động từ bên ngoài. Nhu cầu xuất nhập khẩu vẫn tăng và nhiều doanh nghiệp đã chủ động điều hành hoạt động chuỗi cung ứng hiệu quả hơn nhằm nâng cao khả năng chống chịu.

Theo bà Hạnh, chi phí nhiên liệu tăng đã tác động đến hoạt động của doanh nghiệp. Tuy nhiên, các chính sách hỗ trợ của Chính phủ đã góp phần giúp doanh nghiệp hạn chế mức tăng chi phí và giữ các yếu tố đầu vào trong tầm kiểm soát.

Đề cập đến tình trạng thâm hụt cán cân thương mại, lãnh đạo Standard Chartered Việt Nam cho biết, đây là vấn đề đang nhận được sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư, bởi đây là năm đầu tiên trong khoảng 10 năm Việt Nam ghi nhận thâm hụt thương mại.

"Thâm hụt cán cân thương mại năm nay chưa phải là yếu tố rủi ro. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc doanh nghiệp tăng nhập khẩu nguyên vật liệu và máy móc để chuẩn bị cho hoạt động sản xuất, kinh doanh trong nửa cuối năm 2026. Dù làm gia tăng một phần chi phí và chi phí lưu kho, điều này cho thấy doanh nghiệp đang chủ động chuẩn bị nguồn lực nhằm duy trì hoạt động hiệu quả và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế", bà Nguyễn Thúy Hạnh nhận định.

Đánh giá về mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026, lãnh đạo Standard Chartered Việt Nam cho rằng, đây là mục tiêu rất khó khăn trong bối cảnh địa chính trị hiện nay. Tuy nhiên, với tốc độ tăng trưởng đã đạt được trong 5 tháng đầu năm, Việt Nam vẫn có cơ hội tiềm năng để đạt mục tiêu này. Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, các doanh nghiệp cần tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động, đồng thời tận dụng tối đa năng lực sản xuất và kinh doanh trong thời gian tới.

Ở góc độ doanh nghiệp, bà Đặng Huỳnh Ức My, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Thành Thành Công - Biên Hòa (TTC AgriS) cho rằng, trong bối cảnh nhiều nền kinh tế phát triển đang đối mặt với những khó khăn nhất định về tăng trưởng, Việt Nam vẫn sở hữu những lợi thế đáng kể nhờ môi trường chính trị ổn định, định hướng phát triển rõ ràng và sự nhất quán trong công tác điều hành. Đây là những yếu tố giúp Việt Nam có nhiều cơ hội hơn so với nhiều quốc gia khác trong việc hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Theo bà My, sự quan tâm ngày càng lớn của các định chế tài chính quốc tế đối với thị trường Việt Nam đang mở ra cơ hội cho doanh nghiệp và khu vực sản xuất trong nước. Bên cạnh đó, hạ tầng của Việt Nam cũng đang thu hút sự chú ý và nguồn lực đầu tư, tạo nền tảng cho tăng trưởng trong những năm tới.

"Tôi không cho rằng mục tiêu tăng trưởng 10% là điều quá thách thức hay vượt ngoài khả năng của Việt Nam. Với những lợi thế về thương mại cùng các cơ hội đang được định hình và hỗ trợ, nền kinh tế hiện có nhiều cơ sở tích cực để tăng trưởng", bà My nói.

Lãnh đạo TTC AgriS cũng dẫn chứng việc nhiều địa phương ghi nhận mức tăng trưởng bứt phá trong 6 tháng đầu năm. Khi các dự án hạ tầng tiếp tục được triển khai quyết liệt với quyết tâm cao, các hoạt động sản xuất và thương mại sẽ có thêm động lực để tăng tốc, qua đó giúp Việt Nam tận dụng tốt hơn các cơ hội phát triển.

Thực tế thời gian qua khả năng thích ứng của doanh nghiệp Việt Nam trước các cú sốc từ bên ngoài khá nhanh. Từ đại dịch Covid-19, xung đột Nga - Ukraina, những biến động liên quan đến thuế quan thương mại cho đến căng thẳng gần đây tại Trung Đông, Việt Nam đều chịu tác động trong giai đoạn đầu nhưng đã sớm lấy lại sự ổn định.

Đại diện TTC AgriS cho rằng, trong ngắn hạn nền kinh tế vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Tuy nhiên, xét trong trung và dài hạn, sự linh hoạt, tinh thần vượt khó của doanh nghiệp cùng năng lực thích ứng của nền kinh tế sẽ là nền tảng để Việt Nam duy trì ổn định và tạo ra những bước bứt phá trong thời gian tới.

Bên cạnh những đánh giá về triển vọng tăng trưởng, nhiều ý kiến tại Diễn đàn cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng trong bối cảnh thương mại toàn cầu nhiều biến động.

Ông Ibrahim Shaikh, Giám đốc Tài chính của Kuehne+Nagel cho biết, trước đây, chuỗi cung ứng toàn cầu vận hành theo mô hình tương đối ổn định. Tuy nhiên, hiện mô hình đó đã dịch chuyển sang chiến lược "Trung Quốc +1" (China Plus One). Đây chính là cơ hội để Việt Nam trở thành một điểm đến quan trọng trong chuỗi cung ứng mới.

Dù vậy, theo ông Ibrahim Shaikh, căng thẳng tại Trung Đông đã làm gia tăng chi phí vận chuyển thông qua phụ phí nhiên liệu, kéo dài thời gian giao hàng và gây ùn tắc tại nhiều cảng biển. Bên cạnh đó, xu hướng kéo dài thời hạn tín dụng từ phía khách hàng cũng tạo thêm áp lực lên dòng tiền doanh nghiệp.

Trong bối cảnh đó, tài trợ chuỗi cung ứng ngày càng đóng vai trò quan trọng. Đại diện Kuehne+Nagel cho rằng, giải pháp này không chỉ giúp doanh nghiệp bổ sung vốn lưu động, duy trì dòng tiền phục vụ sản xuất kinh doanh mà còn tạo điều kiện để đáp ứng nhu cầu kéo dài thời hạn tín dụng của khách hàng.

Trước những biến động của thương mại quốc tế, các chuyên gia cho rằng việc nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, tận dụng cơ hội từ sự dịch chuyển sản xuất toàn cầu và bảo đảm nguồn vốn cho doanh nghiệp sẽ là những yếu tố quan trọng để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế trong thời gian tới.