Sự kiện kinh tế thế giới nổi bật tuần qua

1. Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 23/5 đề xuất áp thuế 50% đối với tất cả hàng nhập khẩu từ Liên minh châu Âu (EU) kể từ ngày 1/6/2025, cũng như áp thuế 25% đối với các sản phẩm của tập đoàn công nghệ Apple trừ khi điện thoại thông minh iPhone được sản xuất tại Mỹ. Ông Trump cho rằng các cuộc đàm phán thương mại hiện nay với EU không đạt tiến triển trong bối cảnh thâm hụt thương mại giữa Mỹ và EU đang ở mức cao không thể chấp nhận do những rào cản thương mại lớn, thuế giá trị gia tăng, thao túng tiền tệ...

2. Tuyên bố chung ngày 22/5 thể hiện lập trường thống nhất trong nhiều vấn đề kinh tế toàn cầu của Hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng trung ương Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) tại Alberta, Canada. Tuyên bố chung cho thấy G7 đã vượt qua những hoài nghi trước đó về khả năng đồng thuận, trong bối cảnh vẫn tồn tại các khác biệt đáng kể, đặc biệt là tranh cãi liên quan đến chính sách thuế quan của Mỹ với các đồng minh châu Âu và Canada.

3. Hội nghị Bộ trưởng Thương mại Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 15 diễn ra ngày 21/5 tại Brasilia, Brazil tái khẳng định cam kết mạnh mẽ đối với chủ nghĩa đa phương và một hệ thống thương mại toàn cầu dựa trên luật lệ, trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều thách thức kinh tế và địa chính trị. Các bộ trưởng nhấn mạnh vai trò trung tâm của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) trong việc thúc đẩy thương mại công bằng, không phân biệt đối xử và bao trùm, đồng thời nhất trí kêu gọi cải cách WTO theo hướng củng cố vai trò giám sát và giải quyết tranh chấp, nhằm bảo vệ lợi ích của các nền kinh tế đang phát triển và mới nổi.

4. Hạ viện Mỹ ngày 22/5 đã bỏ phiếu thông qua siêu dự luật cắt giảm thuế và chi tiêu quy mô lớn của Tổng thống Donald Trump với 215 phiếu thuận và 214 phiếu chống. Đây là trọng tâm trong chương trình nghị sự chính sách đối nội của ông Trump, có thể định hình nhiệm kỳ thứ hai của ông tại Nhà Trắng. Văn phòng Ngân sách Quốc hội ước tính dự luật này sẽ làm tăng thu nhập của 10% người giàu nhất trong khi khiến 10% người nghèo nhất trở nên nghèo hơn, thông qua việc cắt giảm hàng trăm tỷ USD chi cho y tế và hỗ trợ lương thực.

5. Tổng lượng vàng nhập khẩu vào Trung Quốc trong tháng 4/2025 đạt mức cao nhất trong 11 tháng (127,5 tấn), tăng 73% so với tháng 3/2025, theo dữ liệu hải quan công bố ngày 20/5. Sự gia tăng nhập khẩu có thể do Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (ngân hàng trung ương) phân bổ hạn ngạch mới cho một số ngân hàng thương mại vào tháng Tư, nhằm phản ứng lại nhu cầu mạnh mẽ từ các nhà đầu tư tổ chức và cá nhân trong bối cảnh căng thẳng thương mại gia tăng.

6. Giá bitcoin đã chạm mức cao kỷ lục mới 111.878 USD/BTC trong ngày 22/5 khi các nhà đầu tư ngày càng lạc quan về triển vọng của đồng tiền mã hóa lớn nhất thế giới, khi nhu cầu từ các tổ chức tài chính đang gia tăng mạnh mẽ. Động lực chính của đợt tăng giá này là kỳ vọng về khung pháp lý rõ ràng hơn cho ngành tài sản số, sau khi một dự luật quan trọng về stablecoin được thúc đẩy tại Thượng viện Mỹ. Stablecoin là một loại tiền điện tử có giá trị được gắn với một tài sản khác, chẳng hạn như tiền pháp định hoặc vàng, để duy trì giá ổn định.

7. Chính phủ Brazil ngày 21/5 xác nhận 21 quốc gia đã ngừng nhập khẩu thịt gà từ nước này sau khi xuất hiện các ổ dịch cúm gia cầm độc lực cao (H5N1) tại một số trang trại ở miền Nam. Theo Bộ Nông nghiệp Brazil, các trường hợp nhiễm cúm gia cầm được ghi nhận tại bang Santa Catarina và Rio Grande do Sul, hai trung tâm sản xuất và xuất khẩu gia cầm chủ chốt của nền kinh tế số một Mỹ Latinh.

8. Thủ tướng Nhật Bản Shigeru Ishiba ngày 21/5 cam kết sẽ thực hiện các biện pháp cần thiết để hạ giá gạo, đồng thời bác bỏ đề xuất của phe đối lập về việc cắt giảm thuế tiêu dùng nhằm hỗ trợ các hộ gia đình. Trong cuộc tranh luận trực tiếp tại Quốc hội với các lãnh đạo đối lập, Thủ tướng Ishiba cam kết sẽ sớm đưa giá gạo xuống dưới mức 4.000 yen (khoảng 28 USD)/5kg, thấp hơn mức giá trung bình 4.268 yen/5kg ghi nhận hồi đầu tháng này.

9. Ủy ban châu Âu ngày 21/5 đã công bố một đề xuất cải cách quan trọng nhằm đơn giản hóa các quy định pháp lý đối với khoảng 38.000 doanh nghiệp quy mô trung bình trong Liên minh châu Âu (EU), thuộc nhóm có từ 250 đến 750 lao động. Hành động này nằm trong khuôn khổ các nỗ lực của EU nhằm thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh của khối, trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang đối mặt với nhiều biến động.

10. Người sáng lập của Xiaomi ngày 19/5 cho biết “gã khổng lồ” công nghệ này sẽ đầu tư 50 tỷ NDT (6,9 tỷ USD) vào việc phát triển chip điện thoại thông minh cao cấp. Nhân dịp kỷ niệm 15 năm thành lập công ty, người sáng lập Lei Jun đã chia sẻ trên mạng xã hội rằng chip là nền tảng cốt lõi để Xiaomi đột phá trong công nghệ tiên tiến, vì vậy Xiaomi chắc chắn sẽ nỗ lực hết mình. Để theo đuổi điều ông Lei Jun gọi là “giấc mơ chip”, Xiaomi đã xây dựng một kế hoạch đầu tư kéo dài ít nhất 10 năm với số vốn ít nhất 50 tỷ NDT.