Sự kiện kinh tế thế giới nổi bật tuần qua

1. Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố áp thuế bổ sung 100% đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc bắt đầu từ ngày 1/11 hoặc sớm hơn, động thái có thể khiến mức thuế quan tăng lên gần mức từng làm dấy lên lo ngại suy thoái nghiêm trọng và hỗn loạn tài chính hồi tháng 4/2025. Ông Trump cho biết trên mạng xã hội Truth Social rằng quyết định này được đưa ra nhằm đáp trả việc Trung Quốc áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm.

2. Giá vàng giao ngay lần đầu tiên vượt ngưỡng 4.000 USD/ounce vào phiên 8/10 do giới đầu tư tìm đến vàng như một tài sản trú ẩn an toàn trước biến động địa chính trị toàn cầu, bất ổn kinh tế và khả năng Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục giảm lãi suất. Từ đầu năm đến nay giá vàng đã tăng khoảng 54%, vượt xa mức tăng 27% trong năm ngoái.

3. Liên minh châu Âu (EU) công bố đề xuất tăng gấp đôi thuế đối với thép nhập khẩu vượt hạn ngạch lên 50% và cắt giảm gần một nửa khối lượng được phép nhập khẩu miễn thuế. Ông Stéphane Séjourné, Ủy viên EU phụ trách Thịnh vượng và Chiến lược công nghiệp, nhấn mạnh đây là "điều khoản bảo vệ mạnh mẽ nhất" từng được đề xuất cho ngành thép châu Âu. Các biện pháp này sẽ không có thời hạn kết thúc và đi kèm cơ chế chống lẩn tránh nghiêm ngặt.

4. Sản lượng điện Mặt Trời và điện gió trên toàn cầu đã vượt nhu cầu điện trong năm nay và lần đầu tiên trong lịch sử tổng các nguồn năng lượng tái tạo đã nhiều hơn điện than đá, theo báo cáo của tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember công bố ngày 9/10. Trong nửa đầu năm nay tổng sản lượng điện từ năng lượng Mặt Trời và gió đã tăng hơn 400 terawatt giờ, lớn hơn mức tăng tổng nhu cầu điện toàn cầu trong cùng kỳ. Những số liệu này cho thấy năng lượng tái tạo có thể bắt kịp tốc độ tăng trưởng nhu cầu điện trên toàn thế giới.

5. Dự trữ ngoại hối của Trung Quốc cao nhất trong một thập kỷ, tăng lên mức 3.387 tỷ USD tính đến cuối tháng 9/2025, theo số liệu công bố ngày 7/10 của Cục Quản lý Ngoại hối Quốc gia Trung Quốc (SAFE). Theo đó, với nền tảng tăng trưởng kinh tế vững chắc và định hướng phát triển bền vững, Trung Quốc sẽ tiếp tục duy trì mức dự trữ ngoại hối ổn định trong thời gian tới.

6. Philippines sẽ gia hạn lệnh cấm nhập khẩu gạo đến hết năm 2025, kéo dài thêm hai tháng so với kế hoạch ban đầu, nhằm nâng giá lúa nội địa và bảo vệ người trồng lúa khỏi thua lỗ trong bối cảnh nguồn cung trong nước dư thừa và giá giảm sâu. Bộ Nông nghiệp Philippines ngày 8/10 đã chính thức đề xuất quyết định này lên Quốc hội. Trong trường hợp không được chấp thuận, phương án dự phòng – đã được Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. ủng hộ – là chỉ cho phép nhập khẩu trong tháng 1/2026, sau đó tiếp tục tạm ngừng nhập khẩu từ tháng 2-4/2026 để bảo vệ vụ mùa tiếp theo. Tính đến cuối tháng 9/2025, Philippines đã nhập khẩu 3,5 triệu tấn gạo, vượt xa mức 2,7 triệu tấn được cho là “hợp lý” cho giai đoạn này của năm.

7. Google xây dựng cụm trung tâm dữ liệu lớn nhất châu Á tại Ấn Độ với tổng vốn đầu tư 10 tỷ USD. Đây là trung tâm dữ liệu quy mô toàn cầu đầu tiên của hãng bên ngoài Mỹ, đánh dấu một bước ngoặt chiến lược trong tiến trình mở rộng hạ tầng kỹ thuật số của Ấn Độ. Với tổng công suất thiết kế lên đến 1 GW, cụm trung tâm dữ liệu này được kỳ vọng sẽ trở thành “trái tim” của nền kinh tế kỹ thuật số Ấn Độ, đồng thời là một điểm nhấn quan trọng trong chiến lược phát triển công nghệ toàn cầu của Google.

8. Tập đoàn ô tô Trung Quốc BYD ngày 10/10 đã khánh thành nhà máy sản xuất ô tô điện lớn nhất Mỹ Latinh tại thành phố Camacari, bang Bahía, Brazil với tổng vốn đầu tư 978 triệu USD. Nhà máy dự kiến sản xuất 150.000 xe mỗi năm, có khả năng mở rộng công suất lên 300.000 xe. Khi đi vào hoạt động toàn phần, dự án sẽ tạo ra hơn 20.000 việc làm trực tiếp và gián tiếp.

9. Indonesia sẽ chấm dứt nhập khẩu dầu diesel từ năm 2026 sau khi bắt đầu triển khai bắt buộc sử dụng nhiên liệu sinh học B50 (diesel pha 50% dầu thực vật). Việc sử dụng nhiên liệu sinh học đã giúp Indonesia tiết kiệm 40,71 tỷ USD trong giai đoạn 2020–2025. Indonesia kỳ vọng từ năm 2026, B50 sẽ mang lại khoản tiết kiệm thêm khoảng 10,84 tỷ USD mỗi năm.

10. Số người Hàn Quốc sở hữu tài sản lớn di cư ra nước ngoài đã tăng gấp 6 lần trong 3 năm qua do thuế thừa kế cao, theo báo cáo của công ty tư vấn đầu tư Henley & Partners (Anh). Có khoảng 2.400 người Hàn Quốc rời khỏi đất nước trong năm 2024. Hàn Quốc hiện đứng thứ tư thế giới về số lượng triệu phú rời bỏ đất nước, sau Anh (16.500 người), Trung Quốc (7.800 người) và Ấn Độ (3.500 người). Tổng giá trị tài sản rời khỏi Hàn Quốc năm nay ước tính khoảng 15,2 tỷ USD.