Sức hấp dẫn đầu tư ở Canada giảm sút do đâu?

Kết quả một cuộc khảo sát được công bố mới đây cho thấy trong 10 Giám đốc điều hành (CEO) sẽ có hơn 6 người cho rằng Canada đang đi sai hướng khi mong muốn trở thành một nơi thu hút đầu tư kinh doanh.

Đây là cuộc khảo sát đầu tiên kiểu này do công ty nghiên cứu Nanos Research thực hiện đối với 30 CEO của các công ty đại chúng và tư nhân thuộc nhiều lĩnh vực của nền kinh tế, với tổng doanh thu hàng năm hơn 225 tỷ CAD (khoảng 165 tỷ USD). Những người này đã tỏ ra không mấy lạc quan với tình trạng của nền kinh tế và vô số thách thức mà các công ty phải đối mặt như mối đe dọa an ninh mạng, chính sách và lãi suất.

Theo cuộc khảo sát, chỉ khoảng 30% các CEO đánh giá Canada hiện là một địa điểm tốt để đầu tư vào lúc này, giảm 25% so với số lượng có cùng quan điểm cách đây 5 năm. Nguyên nhân là do thiếu sự rõ ràng về chính sách kinh doanh và ngành nghề. Ngoài ra, chính phủ ít có sự tham vấn hoặc hợp tác với các doanh nghiệp lớn.

Kết quả khảo sát cũng cho thấy có gần 60% CEO dự báo nền kinh tế sẽ có sự suy thoái trong 6 tháng cuối năm. Số CEO đánh giá an ninh mạng là mối đe dọa lớn đối với hoạt động kinh doanh của họ nhiều gấp ba lần so với số CEO đánh giá về lãi suất. Khoảng gần 50% số CEO được hỏi cho rằng lãi suất sẽ không thay đổi trong vòng một năm tới và khoảng 43% đánh giá lãi suất sẽ giảm.

Sự lo lắng về môi trường kinh doanh ở Canada được thể hiện trong cuộc khảo sát phần nào phù hợp với những điều mà Giám đốc Hội đồng kinh doanh Canada Goldy Hyder nhận được từ các thành viên của những công ty lớn nhất trong nước.

Ông Hyder cho rằng gần đây Chính phủ Canada đã có những phản ứng mạnh mẽ đối với Đạo luật Giảm Lạm phát (IRA) của Mỹ khi công bố gói chi tiêu và tín dụng thuế trị giá 400 tỷ CAD trong Ngân sách liên bang 2023 để phát triển năng lượng ít carbon. Tuy nhiên, những khoản đặt cược vào năng lượng ít carbon và công nghệ sạch với khoáng sản quan trọng chỉ được tính nếu các dự án được thông qua. Hiện tại, các dự án này bị kéo dài quá lâu do quá trình tư vấn để triển khai mỏ khoáng sản quan trọng.

Chính phủ Canada hiện cũng đang gặp phải sự lúng túng khi chào mời các khoản đầu tư liên quan đến nhà máy xe điện của Volkswagen trong lúc chưa thực hiện trợ cấp cho một đối thủ xe điện khác là Stellantis NV khiến công ty này đe dọa rút khỏi dự án nhà máy pin đang khởi công.

Các CEO tham gia khảo sát nhận xét một số doanh nghiệp đã quá chú trọng vào quy mô của ưu đãi trong khi điều quan trọng là cần môi trường chính sách ổn định để quyết định lựa chọn đầu tư. Hiện quá trình chuyển đổi năng lượng sạch của Canada đang bị chậm lại bởi thời gian cấp phép cho việc khai thác mỏ mới phải mất tới 15 năm.

Vấn đề thuế là một lĩnh vực mà các CEO quan tâm. Một nghiên cứu gần đây cho thấy Canada có tỷ lệ thuế thu nhập cận biên cao thứ tư trong số các nước đồng minh và thuế suất doanh nghiệp cũng đang khiến các công ty Canada gặp bất lợi trước các đối thủ Mỹ. Các CEO cũng cho rằng chính phủ nên xem xét lại các loại thuế cá nhân để ngăn chặn các chuyên gia trẻ tuổi rời bỏ đất nước.

Nhiều CEO cũng đề cập đến việc nền kinh tế Canada sẽ suy yếu trong thời gian còn lại của năm do tác động của lãi suất cao làm ảnh hưởng đến tài chính hộ gia đình, những căng thẳng từ cuộc xung đột ở Ukraine và sự biến động đang bao trùm thị trường tài chính. Khoảng 8/10 CEO nhận thấy có khả năng hoặc phần nào khả năng nền kinh tế Canada sẽ rơi vào suy thoái trong nửa cuối năm nay và khoảng 1/4 trong nhóm này tin rằng sẽ có suy thoái nghiêm trọng.

Một lĩnh vực được nhiều CEO quan tâm bất kể họ làm trong ngành nào là mối đe dọa từ tội phạm mạng đối với các doanh nghiệp. Những tháng gần đây đã chứng kiến một số vụ tấn công nghiêm trọng nhằm vào các công ty Canada làm lộ dữ liệu của khách hàng và nhân viên, đồng thời khiến các công ty phải chật vật khắc phục để lấy lại lòng tin của khách hàng.

Các CEO đang nhận thức được rằng tác động đến uy tín chỉ là một mối nguy hiểm từ các sự cố mạng, nhưng tác động đối với công ty phía sau hậu trường có thể sẽ kéo dài lâu hơn bởi phải mất từ 6 tháng đến 24 tháng để phục hồi hoàn toàn sau một vụ tấn công./.