Tây Ninh gắn nguồn viện trợ với nhu cầu phát triển cụ thể

Tỉnh Tây Ninh đang chuyển công tác phi chính phủ nước ngoài từ cách tiếp cận quản lý đơn thuần sang chủ động kết nối, xác định đúng nhu cầu và lĩnh vực ưu tiên, đồng thời tháo gỡ những vướng mắc trong tiếp nhận, thẩm định, quản lý viện trợ tại cơ sở. Đây được xác định là một trong những hướng góp phần bổ sung nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội, nhất là tại các địa bàn còn khó khăn.

Chủ động kết nối

Theo Phó Giám đốc Sở Ngoại vụ tỉnh Tây Ninh Đặng Thị Thanh Huyền, yêu cầu đặt ra trong giai đoạn 2026-2030 là phải đánh giá đúng thực trạng công tác quản lý, vận động và sử dụng viện trợ phi chính phủ nước ngoài, xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội và yêu cầu hội nhập quốc tế của tỉnh. Các sở, ngành, địa phương không chỉ thực hiện nhiệm vụ quản lý mà cần chủ động đề xuất nhu cầu, lĩnh vực và chương trình có khả năng vận động viện trợ.

Định hướng này đặt trọng tâm vào việc nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành, tăng cường quản lý nhà nước, cải thiện môi trường hợp tác để các tổ chức phi chính phủ nước ngoài triển khai hoạt động đúng quy định. Tây Ninh cũng hướng tới ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, theo dõi, đánh giá chương trình, dự án; nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ và xây dựng cơ chế khuyến khích thu hút, sử dụng hiệu quả nguồn viện trợ.

Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Tây Ninh Trương Tấn Sơn cho rằng, việc huy động nguồn lực phi chính phủ nước ngoài cần gắn trực tiếp với chức năng, nhiệm vụ và nhu cầu phát triển của từng ngành. Sở Công Thương xác định các phòng, đơn vị chuyên môn phải chủ động rà soát, đề xuất nhu cầu và danh mục chương trình, dự án thuộc lĩnh vực quản lý để phối hợp vận động viện trợ, thay vì chờ nguồn hỗ trợ được đưa đến địa phương. Các lĩnh vực như quản lý công nghiệp, năng lượng, thương mại, khuyến công và xúc tiến thương mại đều có thể hình thành nhu cầu hợp tác phù hợp. Cùng với việc xác định danh mục dự án, ngành Công Thương sẽ phối hợp với Sở Ngoại vụ và cơ quan liên quan trong kết nối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài, cung cấp thông tin, tạo điều kiện để các tổ chức triển khai chương trình, dự án đúng quy định, tham gia các hoạt động đối ngoại, hội nghị, hội thảo, diễn đàn hợp tác khi được yêu cầu.

Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Lê Văn Hẳn nêu rõ, công tác phi chính phủ nước ngoài phải được đặt trong tổng thể mục tiêu phát triển của địa phương, gắn việc huy động nguồn lực bên ngoài với yêu cầu bảo đảm an ninh, đối ngoại và phù hợp điều kiện thực tiễn. Cùng với mở rộng hợp tác, Tây Ninh phải nhận diện đầy đủ cả thuận lợi và khó khăn, tiếp nhận có chọn lọc các nguồn viện trợ phù hợp chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đặc biệt bảo đảm yêu cầu về an ninh đối ngoại tại các địa bàn trọng điểm về biên giới và dân tộc, tăng cường đối thoại, trao đổi thông tin để kịp thời tháo gỡ khó khăn cho các tổ chức phi chính phủ nước ngoài và đơn vị tiếp nhận viện trợ.

Điểm cốt lõi trong cách tiếp cận mới của Tây Ninh là phân rõ trách nhiệm, đưa hoạt động vận động viện trợ về gần hơn với nhu cầu thực tế của từng ngành, từng địa phương. Các sở, ngành và UBND cấp xã được yêu cầu chủ động xây dựng nhu cầu, đề xuất chương trình, dự án; chịu trách nhiệm quản lý, giám sát, bảo đảm viện trợ đúng mục tiêu, đúng đối tượng, hiệu quả và chủ động phản ánh những khó khăn phát sinh.

Gắn nguồn viện trợ với nhu cầu phát triển cụ thể của địa phương

Từ thực tiễn triển khai và những điểm nghẽn phát sinh tại cơ sở, Tây Ninh đang đặt yêu cầu đổi mới cách tiếp cận công tác phi chính phủ nước ngoài theo hướng chủ động hơn trong vận động, chặt chẽ hơn trong quản lý và gắn nguồn viện trợ với nhu cầu phát triển cụ thể của địa phương.

Ông Nguyễn Kiên Cường, Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Tây Ninh nêu rõ, sau sắp xếp đơn vị hành chính các cấp đã làm thay đổi đáng kể nguồn lực, nhân sự trong toàn hệ thống, khối lượng công việc lớn, tạo áp lực cho cán bộ phụ trách tiếp nhận viện trợ phi chính phủ nước ngoài. Thực tế này dẫn đến tình trạng lúng túng trong xác định cơ quan đầu mối tiếp nhận, trình tự tiếp nhận và thẩm định hồ sơ.

Vướng mắc còn nằm ở việc một số cơ quan, đơn vị chưa nắm đầy đủ quy định, nhất là thủ tục tiếp nhận các khoản viện trợ phi dự án. Công tác vận động viện trợ cũng chưa đạt hiệu quả như mong muốn do còn nhận thức rằng hoạt động này chủ yếu thuộc một cơ quan đầu mối. Một số tổ chức phi chính phủ nước ngoài chưa thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo, phối hợp liên ngành trong thẩm định có thời điểm chưa kịp thời, ảnh hưởng đến thời gian giải quyết hồ sơ.

Để tháo gỡ, Sở Tài chính đề xuất làm rõ trách nhiệm của cơ quan, đơn vị đề nghị tiếp nhận viện trợ trong việc hoàn chỉnh hồ sơ ngay từ đầu, hạn chế tình trạng phải bổ sung nhiều lần; bảo đảm việc tham gia ý kiến thẩm định được thực hiện đúng thời gian quy định. Sở cũng kiến nghị tăng cường tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ chuyên trách, nhất là về quản lý ngân sách viện trợ theo Nghị định số 313/2025/NĐ-CP, ngày 8/12/2025 của Chính phủ về  Quản lý và sử dụng viện trợ không hoàn lại không thuộc hỗ trợ phát triển chính thức của cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài dành cho Việt Nam; đề nghị tăng cường kết nối, giới thiệu tổ chức phi chính phủ nước ngoài có tiềm năng, uy tín, nguồn lực tài chính để hỗ trợ các dự án quy mô phù hợp với nhu cầu của Tây Ninh.

Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Lê Văn Hẳn cho rằng, tỉnh định hướng tập trung vận động viện trợ vào các lĩnh vực như giáo dục, y tế, bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp bền vững và an sinh xã hội, nhất là tại vùng sâu, vùng xa. Tỉnh chủ trương xây dựng và cập nhật cơ sở dữ liệu về các tổ chức phi chính phủ nước ngoài, chương trình, dự án và kết quả viện trợ; từng bước số hóa công tác quản lý, kết nối và chia sẻ thông tin giữa các cơ quan. Hồ sơ được định hướng quản lý trên môi trường điện tử, kết nối liên thông giữa Sở Ngoại vụ với các sở, ngành liên quan, qua đó nâng cao khả năng theo dõi, dự báo và chủ động vận động viện trợ.

Sở Ngoại vụ giữ là đầu mối tham mưu, điều phối; Sở Tài chính thực hiện thẩm định theo thẩm quyền và phối hợp theo dõi việc quản lý, sử dụng viện trợ. Hằng năm, trên cơ sở nhu cầu của các cơ quan, đơn vị, Sở Tài chính tổng hợp nhu cầu kinh phí, căn cứ khả năng cân đối ngân sách để trình cấp có thẩm quyền xem xét bố trí theo quy định.

Với cách làm này, Tây Ninh không chỉ hướng tới thu hút thêm nguồn lực mà quan trọng hơn là nâng chất lượng từng khoản viện trợ, bảo đảm nguồn lực quốc tế được chuyển hóa thành những chương trình, dự án thiết thực, đúng nhu cầu và tạo giá trị bền vững cho địa phương. Việc tháo gỡ những điểm nghẽn về đầu mối, thủ tục, năng lực cán bộ và phối hợp liên ngành tại cơ sở được xem là điều kiện quan trọng để chủ trương huy động nguồn lực phi chính phủ nước ngoài đi vào thực chất trong giai đoạn 2026-2030.