Thủ tướng: Dứt khoát không để người dân sống trong cảnh “màn trời chiếu đất”, đói khát

Trưa 3/10, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì họp Thường trực Chính phủ với các bộ, ngành và trực tuyến đến 12 địa phương về công tác khắc phục hậu quả bão số 10, mưa lũ, lốc xoáy vừa qua và các giải pháp ứng phó với bão MATMO (bão số 11) đang tiến vào Biển Đông.

Trong tháng 9 vừa qua đã có bốn cơn bão liên tiếp ảnh hưởng đến nước ta. Trong đó, cơn bão số 10 có cường độ mạnh, thời gian đi qua trên đất liền kéo dài; hoàn lưu bão gây mưa lớn, lũ ống, lũ quét, ngập lụt trên diện rộng, mực nước ở nhiều sông vượt báo động 3, có nơi vượt mức lũ lịch sử.

Tổng Bí thư Tô Lâm, Thường trực Ban Bí thư và Thủ tướng Chính phủ đã có nhiều văn bản chỉ đạo về phòng, chống, ứng phó với bão lũ; thăm hỏi, động viên các địa phương và nhân dân vùng bị thiên tai sớm vượt qua khó khăn, mất mát, nhanh chóng ổn định lại cuộc sống.

Trong đó, Thủ tướng đã có 9 công điện và liên tiếp chỉ đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương tập trung ứng phó với bão từ sớm, từ xa với tinh thần chủ động, quyết liệt, phòng ngừa, ứng phó ở mức cao nhất. Cùng với đó, cử nhiều đoàn công tác do Thủ tướng, các Phó Thủ tướng Chính phủ trực tiếp đi kiểm tra, đôn đốc, chỉ đạo công tác ứng phó và khắc phục hậu quả tại các địa phương.

Tuy nhiên, theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tính đến sáng 3/10, bão số 10 và mưa lũ, lốc xoáy những ngày qua đã làm 52 người chết, 14 người mất tích; 349 nhà sập, đổ; 172.104 nhà hư hỏng, tốc mái; gần 89 ngàn héc-ta lúa và hoa màu bị ngập, thiệt hại; hơn 2 ngàn con gia súc, hơn 519 ngàn con gia cầm bị chết, cuốn trôi; hơn 17 ngàn héc-ta thủy sản bị tràn, thiệt hại; hơn 50 ngàn héc-ta rừng bị thiệt hại.

Bão, mưa lũ cũng làm sạt lở, ngập lụt, ách tắc 7.573 điểm đường giao thông, với hơn 7 triệu m3 đất đá bị sạt lở; xảy ra 45 sự cố đê điều; 58.361 m kênh mương bị sạt lở, hư hỏng; 203 công trình thủy lợi bị hư hỏng; có 1.486 điểm trường và 145 cơ sở y tế bị ảnh hưởng, thiệt hại… Với tổng thiệt hại về kinh tế ước tính tại một số tỉnh là 15.864 tỷ đồng.

Ngày 2/10, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định hỗ trợ 2.524 tỷ đồng từ nguồn dự phòng ngân sách trung ương năm 2025 cho 15 địa phương để hỗ trợ dân sinh, khắc phục công trình đê điều, hồ chứa thủy lợi, công trình phòng, chống thiên tai, cơ sở hạ tầng thiết yếu, bố trí ổn định dân cư vùng thiên tai cấp bách do ảnh hưởng của cơn bão số 10 và các đợt thiên tai khác từ đầu năm 2025.

Sau khi các bộ, ngành, địa phương báo cáo tình hình, công tác khắc phục hậu quả do bão, mưa lũ gây ra, kết luận cuộc họp, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính gửi lời thăm hỏi, chia buồn sâu sắc nhất đến các gia đình, địa phương bị thiệt hại do bão lũ vừa qua, đặc biệt là những gia đình có người chết, mất tích, người bị thương.

Đánh giá cao cấp ủy, chính quyền các địa phương, nhất là người đứng đầu đã lãnh đạo, chỉ đạo, làm tốt công tác phòng, chống và khắc phục nhanh chóng, hiệu quả, kịp thời cơn bão số 10 và mưa lũ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chỉ rõ các bài học kinh nghiệm trong công tác phòng, chống, ứng phó với thiên tai.

Trong đó, trước hết phải tập trung vào bảo vệ con người; phòng, chống cứu nạn, cứu hộ, khắc phục hậu quả về con người, đặc biệt hạn chế tối đa việc chết người; tìm mọi cách, mọi biện pháp để bảo vệ con người; phải theo dõi, nắm chắc, dự báo tốt bão lũ, sạt lở, sụt lún, ngập úng… trên cơ sở đó huy động lực lượng “4 tại chỗ” để chuẩn bị phòng, chống cứu nạn, cứu hộ để khắc phục hậu quả; phải chuẩn bị từ sớm, từ xa từ khi chưa xảy ra sự cố.

Chỉ rõ những tồn tại, hạn chế, Thủ tướng cho rằng nguyên nhân chủ quan là chủ yếu, đặc biệt, có những thiệt hại về người là do chủ quan và cấp ủy, chính quyền, người đứng đầu thiếu cương quyết. Bên cạnh đó, cơ sở hạ tầng còn thiếu, còn yếu, nhiều đô thị miền núi, đồng bằng, ven biển, ngay cả trên đảo cũng xảy ra ngập úng.

Thời gian tới, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Tổng Bí thư, Thường trực Ban Bí thư, Thủ tướng Chính phủ để nhanh chóng ổn định tình hình, ổn định đời sống của nhân dân, trong đó tập trung một số nhiệm vụ hết sức cấp bách, theo thứ tự ưu tiên. Trong đó, nhanh chóng triển khai các biện pháp ổn định tình hình nhân dân; lo hậu sự chu đáo cho người thiệt mạng theo phong tục; tiếp tục tìm kiếm người mất tích; chăm lo cho người bị thương; chăm lo chỗ ở, lương thực, thực phẩm, nhu yếu phẩm cho nhân dân; dứt khoát không để người dân sống trong cảnh “màn trời chiếu đất”, đói khát.

Cho biết, hiện nay có 350 ngôi nhà bị sập đổ hoàn toàn, với tinh thần trách nhiệm cao của các cấp ủy, chính quyền, sự vào cuộc tích cực của các chủ thể có liên quan, Thủ tướng kêu gọi người dân, xã hội, cộng đồng doanh nghiệp, với tinh thần “ai có gì giúp nấy, ai có ít giúp ít, ai có nhiều giúp nhiều, ai có của giúp của, ai có công giúp công”, chậm nhất là ngày 15/12 phải xây dựng lại nhà cho người dân. Trong tháng 10 hoàn thành sửa chữa đối với 172 ngàn nhà hư hỏng, tốc mái; ngày 15/10 phải khắc phục xong trường lớp, trạm xá để đón học sinh đến trường, khám, chữa bệnh cho người dân.

Yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phối hợp, tập trung khắc phục hạ tầng thiết yếu như điện, nước, viễn thông; tập trung hỗ trợ tối đa có thể các hộ bị thiệt hại, khôi phục lại sản xuất kinh doanh, nhất là nông nghiệp, đảm bảo nhân dân sớm ổn định đời sống, sản xuất kinh doanh, Thủ tướng chỉ đạo hưởng ứng và tiếp tục kêu gọi người dân, doanh nghiệp, các tổ chức chính trị xã hội đoàn kết giúp đỡ nhau vượt qua khó khăn.

Bộ Tài chính phối hợp với các địa phương liên quan triển khai ngay các chính sách hỗ trợ, chi trả bảo hiểm đối với các doanh nghiệp để khôi phục hoạt động sản xuất kinh doanh. Ngân hàng nhà nước Việt Nam chỉ đạo các ngân hàng thương mại triển khai chính sách khoanh nợ, giãn nợ, tiếp tục cho vay, hỗ trợ gói tín dụng hỗ trợ doanh nghiệp và người dân để khôi phục lại sản xuất.

Thủ tướng chỉ đạo tiếp tục thống kê, rà soát kỹ lại các thiệt hại và đề xuất giải pháp khắc phục hậu quả; tiếp tục kêu gọi sự đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau vượt qua khó khăn này.

Về lâu dài, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo rà soát lại quy chuẩn, tiêu chuẩn, quy trình, quy định về thiết kế, vận hành công trình cơ sở hạ tầng, nhất là hệ thống điện, viễn thông, giao thông, cấp thoát nước, đê điều, thủy lợi… để đáp ứng yêu cầu phòng, chống thiên tai trong bối cảnh biến đổi khí hậu cực đoan hiện nay; rà soát quy hoạch, sắp xếp lại dân cư ở miền núi vùng thấp, vùng trũng ven sông, kể cả Hà Nội, quy hoạch lại hệ thống thoát nước, có giải pháp tránh chống ngập lụt.

Thủ tướng chỉ rõ, phải nghiên cứu cụ thể hóa “4 tại chỗ” phù hợp trong bối cảnh tổ chức vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, trong đó nghiên cứu việc dự trữ chiến lược tại cấp xã về lương thực, thực phẩm, nước sạch, thuốc chữa bệnh… sẵn sàng ứng cứu khi có thiên tai. Bên cạnh đó, ưu tiên nguồn lực ngân sách nhà nước để đầu tư nâng cao khả năng dự phòng, chống thiên tai, cứu nạn, cứu hộ, nhất là đầu tư cho công tác dự báo, giám sát thiên tai.

Nhắc nhở các bộ, ngành, địa phương xây dựng quy hoạch và quyết định đầu tư các dự án cần lưu ý đến vấn đề khi thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu, Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị tập trung tuyên truyền, nâng cao ý thức của nhân dân phòng, chống bão; đồng thời khẩn trương, quyết liệt triển khai công tác ứng phó với MATMO (bão số 11) đang tiến vào Biển Đông.