Thương mại Mỹ - Trung: Những yếu tố đổ thêm dầu vào lửa

Tuyên bố vào đầu tháng 12 về danh sách mới các hàng hoá bị Mỹ đánh thêm thuế có nghĩa là thời điểm chính sách này có hiệu lực - 60 ngày sau khi lấy ý kiến rộng rãi - sẽ trùng với lễ đón năm mới của Trung Quốc vào tháng 2/2019, nguồn tin ẩn danh của tờ báo Trung Quốc South China Morning Post cho biết. Danh sách này sẽ được áp dụng cho hàng nhập khẩu chưa được bao gồm trong các đợt thuế quan trước đó - có thể trị giá lên tới 257 tỷ USD.

Giới chức Mỹ đang chuẩn bị cho một kịch bản như vậy trong trường hợp cuộc họp Donald Trump-Tập Cận Bình không đem lại tiến bộ. Động thái này cho thấy chính quyền Trump vẫn sẵn sàng leo thang chiến tranh thương mại với Trung Quốc, ngay cả khi các công ty phàn nàn về việc thuế quan tăng cao và thị trường tài chính tiếp tục lo ngại về tình trạng suy thoái kinh tế toàn cầu.

Ông Trump từ lâu đã đe dọa áp thuế nhập khẩu đối với tất cả hàng nhập khẩu của Trung Quốc vào Mỹ, trị giá hơn 257 tỷ USD, nếu Bắc Kinh không đáp ứng được nhu cầu của Washington về những thay đổi sâu rộng đối với chính sách thương mại, chuyển giao công nghệ và bảo trợ công nghiệp, theo hãng tin Reuters.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó đã áp thuế lên gói hàng hoá Trung Quốc trị giá 250 tỷ USD. Trung Quốc cũng đã đáp trả bằng gói thuế trị giá 110 tỷ USD lên hàng hoá Mỹ. Mỹ phải mất ít nhất hai tháng để chính thức áp các gói thuế quan trước đây lên hàng Trung Quốc sau khi danh sách hàng hoá bị đánh thuế được công bố để lấy ý kiến công chúng.

Các đợt thuế quan trước đây tập trung vào tư liệu sản xuất và hàng hoá trung gian của Trung Quốc, nhưng gói thuế quan mới sẽ tấn công vào các sản phẩm tiêu dùng bao gồm điện thoại di động, máy tính, quần áo và giày dép.

Trong khi đó, Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ về an ninh quốc tế và không phổ biến vũ khí Christopher Ford đã nói với tờ Financial Times rằng Mỹ cảnh báo nước Anh về những mối nguy hiểm khi hợp tác với Trung Quốc trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân.

Theo ông Ford, Trung Quốc có thể lợi dụng các dự án mới ở nước ngoài với sự tham gia của Tổng công ty Điện hạt nhân Trung Quốc để lấy cắp công nghệ và xây dựng tiềm năng hạt nhân quân sự cho mình.

Sự tham gia của Trung Quốc vào việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên ở Anh trong 20 năm qua tại Hinckley Point từ lâu đã là mục tiêu tấn công của các chính trị gia, chuyên gia Mỹ và châu Âu. Trước đây rõ ràng có thể nhìn thấy những lý do thương mại đằng sau những lời chỉ trích này, một nỗ lực ngăn chặn đối thủ cạnh tranh Trung Quốc xâm nhập vào thị trường phương Tây.

Đặc biệt, có cáo buộc cho rằng Trung Quốc đang chuẩn bị mở rộng công nghệ lò phản ứng hạt nhân và do đó đe dọa việc kinh doanh của các nhà cung cấp phương Tây. Tại Hinckley Point, công ty Trung Quốc chỉ tham gia vào lĩnh vực tài chính.

Công ty năng lượng Pháp EDF sẽ xây dựng hai lò phát điện tổng công suất 3,2 GW. Tổng Công ty Hạt nhân Trung Quốc (CGN) đã đầu tư 6 tỷ bảng Anh (8 tỷ USD) vào dự án này. Như vậy, Trung Quốc sẽ sở hữu 33,5% cổ phần dự án, trong khi EDF giữ 66,5%.

Theo các nhà phê bình phương Tây, CGN quyết định tham gia xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Hinckley Point để có cơ hội tham gia xây dựng các công trình khác tại Anh, nơi Trung Quốc không chỉ là nhà đầu tư mà còn cung cấp công nghệ điện hạt nhân. Đây có thể là trường hợp đầu tiên xuất khẩu công nghệ lò phản ứng Trung Quốc sang phương Tây.

Trong bối cảnh của một cuộc chiến thương mại leo thang, Mỹ đã quyết định sử dụng vũ khí nặng cân hơn đó là cáo buộc ăn cắp công nghệ. Đặc biệt ông Ford đã nói ra trực tiếp điều này, Mỹ có bằng chứng cho thấy công ty CGN tham gia vào vụ trộm cắp công nghệ hạt nhân dân sự và chuyển giao cho quân đội Trung Quốc. Những dự án ở nước ngoài tạo cơ hội cho công ty Trung Quốc truy cập các thông tin quan trọng, và đây là mối đe dọa đến an ninh các nước phương Tây.

Trên thực tế, Mỹ cũng lo ngại về sự tăng trưởng năng lực Trung Quốc trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân, và thực tế Trung Quốc đang thách thức vị trí độc quyền của Mỹ trong các ngành công nghiệp công nghệ cao. Do đó, Mỹ tìm cách hạn chế sự hợp tác của Trung Quốc với các nước khác theo mọi cách, phá các dự án hợp tác quốc tế liên quan đến Trung Quốc và cố gắng kiềm chế khả năng cạnh tranh của Trung Quốc”./.