Tiến biển bằng công nghệ xanh: Mô hình đô thị ESG++ và câu chuyện Cần Giờ

Đối thoại với chủ đề: “Tiến biển bằng siêu đô thị ESG++: Đột phá bằng công nghệ xanh”. Ảnh: Thu Hằng/Bnews/vnanet.vn

Đây là nhận định chung của các chuyên gia tại buổi đối thoại với chủ đề: “Tiến biển bằng siêu đô thị ESG++: Đột phá bằng công nghệ xanh” diễn ra chiều 9/12, tại Hà Nội do Viện Nghiên cứu Bất động sản Việt Nam (VIRES) tổ chức. 

Bước vào kỷ nguyên ESG++, phiên bản nâng cấp và toàn diện hơn của tiêu chuẩn ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị), tiến biển được xem là chiến lược tối ưu để giải bài toán khan hiếm đất đô thị, đáp ứng nhu cầu nhà ở, thương mại và du lịch. Viện trưởng VIERS Bùi Văn Doanh chia sẻ, những thành phố, đại đô thị tiến biển cũng mang tới không gian sống, phát triển du lịch bền vững, xóa tan định kiến về những nghi ngại liên quan đến đảo nhân tạo, không gian lấn biển. 

Từ thành công của New York, Tokyo Bay, Singapore Marina Bay đến Dubai, Incheon… đã truyền tải thông điệp tiến biển là kiến tạo tương lai. Bài học là tiến biển không phải lựa chọn mang tính thử nghiệm, mà là chiến lược quốc gia dựa trên khoa học - công nghệ - quy hoạch - quản trị môi trường.

“Không có công nghệ, không thể lấn biển. Không có nhà đầu tư lớn, không thể làm đúng chuẩn bền vững. Không có quy hoạch, không thể vận hành một đại đô thị biển. Và Cần Giờ là trường hợp đặc biệt của Việt Nam khi sở hữu: sinh thái rừng ngập mặn độc bản; hệ sinh thái tự nhiên phong phú; vị trí chiến lược ở cửa ngõ biển của TP.Hồ Chí Minh; quỹ đất lớn, tiềm năng tạo ra một siêu đô thị xanh - thông minh - tái sinh. Cần Giờ đang hội tụ các điều kiện để trở thành đại đô thị biển ESG++ tiêu biểu của châu Á trong thập kỷ tới” – ông Doanh viện dẫn. 

Đồng quan điển, ông Phạm Nguyễn Toan - Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA cho biết, bài học xuyên suốt của các quốc gia phát triển khi thực hiện đô thị lấn biển là làm đúng công nghệ thì nền móng vững như đá; làm đúng quy hoạch thì môi trường được tái sinh chứ không bị đánh đổi và làm đúng tầm nhìn, khát vọng thì giá trị quốc gia thay đổi toàn diện.

Khi đó, tiến biển không chỉ tạo ra đất. Tiến biển tạo ra không gian tăng trưởng mới, tạo ra CBD (khu trung tâm kinh doanh) mới, tạo ra những chuỗi giá trị dịch vụ - du lịch - thương mại - công nghệ mà đất liền không còn đủ điều kiện để phát triển. Việt Nam với hơn 3.260 km đường bờ biển có đầy đủ điều kiện để bước vào chiến lược tiến biển thế hệ mới này; trong đó, Cần Giờ chính là một biểu tượng tiên phong.

Tuy nhiên, với địa chất đặc thù là nền bùn yếu, Cần Giờ cần công nghệ nền móng khác biệt. Lựa chọn công nghệ cứng hóa bùn tại chỗ K-DPM của Nhật Bản chính là chìa khóa quan trọng giúp tăng cường độ chịu tải nền móng; giảm sụt lún dài hạn; giảm tác động môi trường; tối ưu chi phí vòng đời dự án…

Đây là công nghệ đã được Nhật Bản ứng dụng hàng chục năm cho các khu lấn biển của Tokyo Bay và nhiều công trình chống thiên tai. Tại Việt Nam, công nghệ này được trình diễn qua dự án Cần Giờ với vai trò quan trọng của AOMI (Nhật Bản) và MCIC Vietnam - hai đơn vị đang hợp tác để chuyển giao, tiêu chuẩn hóa và nội địa hóa công nghệ. 

Ông Okori Katsumi - đại diện Công ty TNHH Xây dựng AOMI chia sẻ kinh nghiệm tại Nhật Bản. Ảnh: Thu Hằng/Bnews/vnanet.vn

Ông Okori Katsumi, chuyên gia Nhật Bản, đại diện Công ty TNHH Xây dựng AOMI - đơn vị sở hữu công nghệ cứng hóa bùn K-DPM - một trong những giải pháp nền móng tiên tiến nhất thế giới chia sẻ: Nhật Bản là đất nước đảo, xung quanh toàn biển, rất hạn chế về quỹ đất nên đã nghĩ đến chuyện lấn biển, tiến ra biển từ xa xưa. Việc lấn biển để tạo ra sân bay, không gian đô thị… nhằm tạo nơi sống mới cho người dân. 

Giải pháp của Nhật Bản ở những giai đoạn đầu là san lấp biển bằng cách trộn xi măng với bùn đất, nhưng khuyết điểm của giải pháp này là không xử lý được khối lượng lớn vật liệu và không thể chuyển đi xa. Do đó, sau này đã dùng công nghệ K-DPM - dùng khí áp lớn đẩy bùn đi và trộn thêm phụ gia là xi măng để tạo ra khối lượng vật liệu xây dựng lớn, đưa được khối lượng vật liệu này đi được xa để xây dựng các công trình lấn biển cũng như các công trình nền đất yếu. 

Các chuyên gia chung nhận định Cần Giờ đang hội tụ các điều kiện để trở thành đại đô thị biển ESG++ tiêu biểu của châu Á trong thập kỷ tới. Ảnh: Thu Hằng/Bnews/vnanet.vn

Phương pháp này có đặc trưng giúp mặt bằng san lấp nhanh, quy mô lớn hơn, rút ngắn thời gian san lấp. Hơn nữa, việc sử dụng nguyên liệu chính bằng bùn thay vì cát cũng là giải pháp để giảm thiểu ảnh hưởng đến môi trường - ông Okori Katsumi khẳng định. 

Ông Trần Thành Trung, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc MCIC Vietnam khẳng định, K-DPM sử dụng khí nén để trộn bùn và phụ gia ngay trong ống dẫn, tạo ra khối vật liệu rắn chắc, đồng nhất và bền vững trên công trình. Điểm đột phá của công nghệ này sẽ giải quyết đồng thời bài toán kỹ thuật và bài toán môi trường, với khả năng tùy biến cao. 

Tùy theo tỷ lệ phối trộn và yêu cầu kỹ thuật đầu vào, có thể điều chỉnh cường độ, độ ổn định và các đặc tính của vật liệu nền sao cho phù hợp với mục tiêu của chủ đầu tư hay có thể thay đổi giá thành tùy mong muốn của chủ đầu tư. 

Đặc biệt, công nghệ này giúp đẩy rất nhanh tốc độ thi công. Điều này đang được chứng minh tại đại đô thị Cần Giờ. Cùng đó, độ cứng của vật liệu sau xử lý đạt mức cao và chống thấm tốt, gấp khoảng 10 lần so với yêu cầu đối với vật liệu đắp đê thủy lợi.

Vật liệu tạo ra từ công nghệ này rất nhẹ, chỉ bằng khoảng 20% so với các loại vật liệu thông thường, nhờ đó giảm được áp lực lên nền đất và giảm lún - điều mà nhiều người đang quan tâm khi triển khai một dự án trên vùng địa chất Cần Giờ. 

Dự án Cần Giờ không mang bùn đi đổ thải, dự án lựa chọn tái tạo toàn bộ bằng công nghệ đóng rắn, bảo vệ môi trường. Đây là lý do chủ đầu tư lựa chọn công nghệ này cho dự án. Bởi công nghệ này không chỉ bền vững về môi trường mà còn ổn định về cấu trúc, giúp công trình vận hành an toàn lâu dài trong điều kiện thủy triều và nước biển dâng. 

“Quyết định sử dụng K-DPM đến từ chính định hướng nhất quán của Vingroup, luôn đặt yếu tố bền vững, an toàn và trách nhiệm với môi trường lên hàng đầu, kể cả khi chi phí ban đầu cao hơn. Quyết định của Vingroup đã thể hiện rõ họ đặt tầm nhìn ESG++ ở tiêu chí cao nhất cho Vinhomes Green Paradise”, ông Trần Thành Trung đánh giá. 

Hiện nay, Cần Giờ đang được đầu tư mạnh vào hạ tầng cấp vùng gồm: Đường sắt tốc độ cao Bến Thành - Cần Giờ (di chuyển 13 phút); Cầu Cần Giờ (khởi công năm 2026); Đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu (vận hành năm 2029); Liên kết cảng biển - logistics quốc tế… Những hạ tầng này giúp Cần Giờ từ một khu vực ven đô trở thành “trung tâm mở rộng mới” của TP.Hồ Chí Minh. 

Theo GS.TS.KTS. Hoàng Mạnh Nguyên, mô hình TOD tạo điều kiện để Cần Giờ phát triển một cách đồng bộ, từ hạ tầng đến không gian sống. Ảnh: Thu Hằng/Bnews/vnanet.vn

Theo GS.TS.KTS. Hoàng Mạnh Nguyên - Chủ tịch Viện Khoa học Công nghệ Đô thị xanh, những tuyến đường sắt tốc độ cao, các cây cầu vượt biển cùng tuyến kết nối liên vùng giống như những “đường băng” để một đô thị cất cánh. Khi Cần Giờ được nối với trung tâm bằng những “đường băng” này, nó không còn là nơi xa xôi hẻo lánh nữa, mà trở thành điểm đến quốc tế, đủ sức cạnh tranh với những đô thị biển nổi tiếng trong khu vực.

“Với đường sắt tốc độ cao lên tới 350 km/h kết hợp mô hình TOD - tức phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng, đây là một lợi thế cực hiếm trên bản đồ các đô thị biển thế giới. Nó không chỉ rút ngắn khoảng cách, mà còn tạo điều kiện để Cần Giờ phát triển một cách đồng bộ, từ hạ tầng đến không gian sống, biến nơi này thành một đô thị biển - sinh thái chuẩn mực, hấp dẫn cả cư dân lẫn nhà đầu tư” - chuyên gia này khẳng định.

Dưới góc nhìn phát triển đô thị, TS.KTS. Trương Văn Quảng - Phó Tổng Thư ký Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho rằng, khi thời gian di chuyển từ trung tâm thành phố đến Cần Giờ chỉ còn khoảng 13 phút, Cần Giờ sẽ không còn được xem là vùng ven hay "cửa ngõ xa" nữa, mà trở thành một phần mở rộng tự nhiên của lõi đô thị TP.Hồ Chí Minh. Sự thay đổi về thời gian tiếp cận như vậy luôn dẫn đến những biến đổi mạnh mẽ về kinh tế, đô thị, dân cư và giá trị bất động sản.