Tổng thống Mỹ sẵn sàng thương lượng với phe Dân chủ

Tổng thống Mỹ Donald Trump trả lời phỏng vấn báo chí sau khi rời Nhà Trắng ở Washington, D.C., ngày 26/9/2025. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN

Theo truyền thông quốc tế, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 6/10 cho biết ông “sẵn sàng” thương lượng với phe Dân chủ về các chương trình y tế, song yêu cầu trước hết phải mở lại chính phủ liên bang, trong bối cảnh tình trạng tê liệt ngân sách bước sang tuần thứ hai.

Phe Dân chủ hiện từ chối cung cấp số phiếu cần thiết để phe Cộng hòa cầm quyền mở cửa lại các cơ quan liên bang, trừ khi đạt được thỏa thuận gia hạn các khoản trợ cấp y tế “Obamacare” sắp hết hạn và đảo ngược việc cắt giảm chi tiêu y tế được đưa vào dự luật “One Big Beautiful Bill” do ông Trump ký ban hành hồi tháng 7.

Thượng viện Mỹ tối cùng ngày đã bác bỏ hai dự luật tài trợ đối nghịch của hai đảng, gồm đề xuất của phe Cộng hòa gia hạn ngân sách tới ngày 21/11 và dự luật của phe Dân chủ kèm gia hạn trợ cấp y tế. Sự bế tắc khiến khoảng 1/4 chi tiêu liên bang, tương đương 1.700 tỷ USD, bị đóng băng, trong khi phần còn lại dành cho các chương trình y tế, hưu trí và trả lãi khoản nợ quốc gia hơn 37.000 tỷ USD.

Trên mạng Truth Social, ông Trump nêu rõ: “Tôi sẵn sàng làm việc với phe Dân chủ về các chính sách y tế... của họ hoặc bất cứ điều gì khác, nhưng trước tiên họ phải cho phép chính phủ của chúng ta mở cửa trở lại”.

Theo Nhà Trắng, hiện chưa có đợt sa thải nhân viên nào liên quan đến việc ngừng hoạt động, song cảnh báo tình trạng này có thể xảy ra nếu bế tắc kéo dài. Thư ký báo chí Karoline Leavitt nêu rõ phát biểu trước đó của ông Trump về việc “sa thải đang diễn ra” chỉ ám chỉ những người bị tạm nghỉ không lương kể từ ngày 1/10. Bà cho biết Văn phòng Quản lý và Ngân sách vẫn đang phối hợp với các cơ quan để xác định “ai sẽ buộc phải thôi việc nếu tình trạng này tiếp diễn.”

Các nghiệp đoàn liên bang đã đệ đơn kiện nhằm ngăn việc sa thải, cho rằng điều đó vi phạm luật lao động liên bang. Tuy nhiên, chính quyền Trump tiếp tục gây sức ép bằng cách tạm cắt khoản tài trợ hạ tầng trị giá ít nhất 28 tỷ USD cho các bang do phe Dân chủ kiểm soát như New York, California và Illinois.

Phe Dân chủ khẳng định không nhượng bộ. Lãnh đạo phe thiểu số Thượng viện Chuck Schumer viết trên mạng X: “Nếu thật sự nghiêm túc trong việc giảm chi phí và bảo vệ sức khỏe cho người dân, tại sao phải chờ? Phe Dân chủ sẵn sàng hành động ngay.”

Theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội, đạo luật “One Big Beautiful Bill” có thể khiến 11 triệu người mất bảo hiểm, chủ yếu do cắt giảm chương trình Medicaid dành cho các hộ thu nhập thấp. Ngoài ra, thêm 4 triệu người có nguy cơ mất bảo hiểm vào năm tới nếu không gia hạn trợ cấp, trong khi 24 triệu người khác có thể bị tăng gấp đôi phí bảo hiểm.

Nhiều cơ quan liên bang như Cơ quan Bảo vệ môi trường (EPA), Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) và các Bộ Giáo dục, Thương mại, Lao động chịu ảnh hưởng nặng nề do nhân viên phải nghỉ tạm thời, trong khi Bộ Giao thông, Tư pháp, An ninh Nội địa và Cựu chiến binh ít bị tác động hơn.

Một số nhân viên kiểm soát không lưu được ghi nhận nghỉ ốm nhiều hơn, làm dấy lên lo ngại về khả năng chậm trễ chuyến bay, tương tự giai đoạn đóng cửa năm 2019. Áp lực có thể gia tăng trong tuần tới khi khoảng 1,3 triệu binh sĩ và nhân viên quân đội dự kiến không nhận được lương nếu tình trạng này chưa chấm dứt.