TP. Hồ Chí Minh nghiên cứu phân vùng hạn chế xe xăng dầu vào khu trung tâm

Đề án do Trung tâm Quản lý Giao thông công cộng cùng liên danh tư vấn Công ty cổ phần Đô thị bền vững - Viện Khoa học công nghệ năng lượng và môi trường thực hiện.

Đơn vị tư vấn đưa ra đề xuất vùng phát thải thấp (LEZ) cho khu vực trung tâm của TP. Hồ Chí Minh gồm các tuyến đường đóng vai trò là ranh giới: Bà Huyện Thanh Quan, Nguyễn Phúc Nguyên, Cách Mạng Tháng Tám, Cao Thắng, Lê Hồng Phong, 3 Tháng 2, Lý Thái Tổ, Ngô Gia Tự, Hồ Thị Kỷ, Trần Phú, An Dương Vương, Nguyễn Trãi, Phan Văn Trị, Trần Hưng Đạo, Nguyễn Cảnh Chân, Trần Đình Xu.

Khu vực trung tâm này cũng được xác định gồm các cầu: Điện Biên Phủ - Bùi Hữu Nghĩa, cầu Bông (Đinh Tiên Hoàng), Hoàng Hoa Thám, Trần Khắc Chân, cầu Kiệu (Hai Bà Trưng), Công Lý (Nam Kỳ Khởi Nghĩa), Lê Văn Sỹ, Nguyễn Văn Cừ, Ông Lãnh (Nguyễn Thái Học), Calmette, Khánh Hội, Nguyễn Hữu Cảnh, Thị Nghè.

Lộ trình được triển khai từng bước từ năm 2026 đến 2032, riêng năm 2025 để chuẩn bị và ban hành khung pháp lý. Cụ thể, từ 1/1/2026, triển khai hạn chế phương tiện gây ô nhiễm cao lưu thông vào khu vực LEZ gồm tại khu vực trung tâm TP. Hồ Chí Minh và Cần Giờ; hạn chế xe công nghệ, xe thương mại không đạt chuẩn khí thải đi vào khu vực LEZ.

Từ 1/1/2027, bắt đầu kiểm định khí thải bắt buộc đối với xe máy, mở rộng hạn chế xe máy không đạt chuẩn khí thải đi vào khu vực LEZ. Đến cuối năm 2028, hoàn thành 100% xe máy công nghệ chuyển sang xe điện.

Tháng 12/2029, cấm hoàn toàn xe máy xăng tham gia dịch vụ gọi xe công nghệ. Đến hết năm 2030 hoàn thành 100% xe buýt là xe điện, năng lượng xanh; đồng thời áp dụng LEZ cho tất cả phương tiện cá nhân tại khu vực trung tâm. Từ 1/1/2032, yêu cầu các xe máy trong thành phố phải đạt tiêu chuẩn mức 2 trở lên. Sau 2032 xem xét mở rộng LEZ ra khu vực Vành đai 1 (khu vực rộng hơn).

Nhiều chính sách hỗ trợ tài chính cũng được đề xuất, đó là miễn 100% lệ phí trước bạ cho xe điện hoạt động kinh doanh, miễn 50% phí bảo trì đường bộ cho ô tô điện; tăng trợ giá cho xe buýt điện; hỗ trợ 50% lãi vay hệ thống trạm sạc; hỗ trợ tiền mặt đối với hộ gia đình mua sắm xe máy mới (không quá 5 triệu đồng); hỗ trợ 10% lãi suất vay mua phương tiện trong năm đầu tiên….

Thành phố xây dựng 750 – 1.338 trạm sạc công cộng giai đoạn 2025-2030, mở mới 72 tuyến xe buýt, đầu tư hơn 1.100 xe buýt điện mới. Lắp đặt hệ thống công nghệ giám sát và thực thi như camera nhận diện biển số tự động tại lối ra vào của vùng LEZ; hệ thống dữ liệu tự động đối chiếu biển số xe với dữ liệu đăng kiểm quốc gia để xác định tiêu chuẩn khí thải; xử phạt tự động các trường hợp vi phạm qua camera…

Ông Bùi Hòa An, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh cho biết, thông qua đơn vị tư vấn, Sở Xây dựng đang nghiên cứu, lấy ý kiến các chuyên gia, người dân, địa phương để hoàn thiện chính sách hợp lý nhất. Khu vực trung tâm được chọn thí điểm vì quá tải hạ tầng và ô nhiễm cao; riêng Cần Giờ được ưu tiên bảo vệ môi trường sinh thái, Côn Đảo cũng đang được nghiên cứu áp dụng chuyển đổi tương tự.

Theo ông Bùi Hòa An, chính sách đưa ra phải công bằng đối với người dân, không để ai trong quá trình chuyển đổi mà điều kiện kinh tế đi xuống. Đối với doanh nghiệp tham gia quá trình chuyển đổi như đầu tư trạm sạc, đầu tư phương tiện, pin… cũng có chính sách khác nhau.

Ngoài Đề án trên, đơn vị tư vấn cũng đưa ra 1 số giải pháp chuyển đổi giao thông xanh trên địa bàn Cần Giờ, Côn Đảo; trong đó, lộ trình kiểm định khí thải xe mô tô, xe máy lưu thông trên địa bàn huyện Cần Giờ (cũ) và Côn Đảo đề xuất thực hiện từ 1/7/2026. Từ 1/1/2030, xe gắn máy, mô tô lưu thông tại 2 khu vực này phải đáp ứng quy định khí thải từ mức 2 trở lên./.